Rëndësia e “të rëndësishmes”

Ndoshta para dhjetë vjetësh, në një bisedë të shkujdesur midis miqsh, pyeta një shoqe të gjimnazit se kur e kishte kuptuar rëndësinë e marëdhënieve seksuale. M’u duk se nuk e kuptoi pyetjen se diçka po tregonte për një bisedë me një shoqen e saj, ndoshta në vitet e adoleshencës. Edhe pse pyetja ime ishte provokuese, brenda saj kishte një të vërtetë të madhe, që “brezi jonë e kishte mësuar rëndësinë e tyre” si mësojnë sazexhinjtë e fshatit një melodi që e dëgjojnë në radio.

Ishte tabu të flitej në shtëpi për “marëdhëniet seksuale” dhe po aq ishte edhe në shkollë dhe shoqëri. Edhe Partia, edhe pse komuniste, kishte një orientim tepër anadollak të përcjelljeve të njohurive rreth seksit tek fëmijët dhe adoleshentët. Pak shqiptarë dinë edhe sot, se komunistët e fundit të shekullit të XIX ishin ndër të parët që ishin kundër “edukatës së ashpër viktoriane”. Madje gjatë Revolucionit të Tetorit në Petrograd, të rinjtë ishin lëshuar trotuareve dhe bënin hapur “ljubjoçka të rënda”. Vitet ‘20 të shekullit të XX ishin vitet e një lloj “shfrenimi seksual” të paparë në gjithë Europën, por jo në Shqipëri.

Por të kthehemi në Korçën e viteve ‘60 dhe ‘70, që përkon me fëmijërinë dhe adoleshencën tonë. Unë di shumë pak (ose aspak) se si diskutonin mes tyre vajzat, rreth dashurive të para, puthjeve të para apo edhe përvojave të para seksuale. Ne djemtë, i dëgjonim nga shokët më të rritur dhe shpesh ishim të dizinformuar, sepse edhe më të rriturit, ose nuk i dinin mirë, ose gënjenin. Për më tepër akti seksual

konsiderohej si diçka që mashkulli superior e kryente mbi femrën inferiore në mënyrë triumfuese.

Shumë vite më parë kam shkruar reth këtij mentaliteti një shënim “E kam ferru këtë!” për të cilin nuk jam i sigurt nëse e kam hedhur në blog.

Ndaj thuajse të gjithë bashkëmoshatarët e mij, djem apo vajza, kanë vuajtur një qasje të vonuar dhe të gabuar ndaj marëdhënieve seksuale. Sigurisht që e kanë mësuar (një e moshuar theshte edhe mizat dinë ta bëjnë), por ka të mësuar dhe të mësuar. Kjo dhe në kohë, por edhe në cilësi. Ndoshta ka mes moshatarëve tanë, që edhe sot nuk dinë se ç’është një përvojë e bukur dhe e plotë seksuale.

Por ne nuk kemi mundësi ta kthejmë kohën pas. As ka kuptim të themi “ah si na ka shpëtuar ky rast, apo si nuk bëmë dashuri me x-en apo y-grekun”.

Por mund dhe duhet të jemi më të orientuar se si t’i mësojmë fëmijët dhe se si të flasim edhe me nipërit apo mbesat. Sepse është njohuri e domosdoshme për jetën dhe për të cilën të gjithë duhet ta dinë si duhet dhe mundësisht ta bëjnë atëhere kur e ndjejnë dhe kur e ka kohën.

Se në të kundërt, kthehemi si ajo gjyshja e një anekdote ruse, që kur e pyeti e mbesa se nga kishte dalë, ajo i tha nga lulja. Duke qeshur vajza kishte nxituar t’ja theshte të vëllait, që gjyshja nuk e dinte se si bëheshin fëmijët. Ai ju përgjegj gjithë seriozitet: “Varja! Le të vdesë injorante!”