Gusht i vitit 1979. Në plazhin e Durrësit, në katin e tretë të pallatit që quhej “sharra”. (Ndoshta tani ka humbur mes një pylli pallatesh shumëkatesh. Atëhere ishte pallati i parë “turistik”, i projektuar mbi modelet e kabinave të plazhit. Një dhomë, me një aneks gatimi dhe një banjë. Natyrisht edhe një ballkon në vend të verandava që kishin kabinat prej druri. Pallati ishte i suvatuar mirë me një ngjyrë okëri dhe njësinë tonë e kishte siguruar aktori Pandi Raidhi, Nuk ishte e lehtë të gjeje një kabinë plazhi në ato vite, gjatë muajve të verës.
Ne ishim 7 shokë, që kishim mbaruar një vit më parë shkollën e mesme dhe prisnim të mësonim a do shkonim dot në universitet. (Më e saktë është të them se diçka dinim, por nuk ishte ende zyrtare dhe e afishuar.)
Por titulli i shkrimit, me zilen që bije, nuk ka lidhje as me shkollën e mesme dhe as me auditorët e shumë ëndërruar të univeristetit. Ka të bëjë me një ditë shiu të vazhdueshëm në plazh, ndoshta nuk ishte e vetmja ditë, se atë mëngjes as ishim munduar të shkonim në plazh. “Sharra” ishte pas rrugës automobilistike dhe për të shkuar në “rëra” duhet të bënim rreth 50 metra. Të parët shkonin dy shokë, që detyrë të vetme kishin “vendosjen e çadrës” në plazh, që përmblidhte hapjen “e mundimshme” të një vrime në rërë dhe më pas “nguljen” në të të çadrës. Dhe ndërsa njëri mbante fort bishtin, tjetri hapte çadrën dhe shtriheshin të bënin banjo. Deri në darkën e vonë, kur kush shkonte i fundit në dhomë, merrte me vete edhe çadrën.
Atë mëngjes me shumë shi dhe vetëtima, rrinim mbi dyshekët e shtruar tej e tej dhomës, dhe luanim me letra. Deri sa dikush trokiti në derën tonë. Ishte një grua e re, ezmere, që pushonte me familjen e saj një kat më poshtë. Ishte një familje me disa breza dhe gruaja e re bashkë me burrin mjek, kishin edhe një djalë ndoshta dy vjeçar. Duke buzëqeshur dhe pa shumë ndroje, na tha se dy të njohurit e saj donin të vinin në dhomën tonë, se kishin dëgjuar që këndonim të shoqëruar nga dy kitara. Pakëz të çuditur, sepse gruas së re nuk ja dinim emrin, pranuam të vinin dy djemtë e rinj, që ajo njihte. Emrat e të cilëve gjithashtu nuk i mësuam.
Kjo skenë që zgjati mbi gjysëm ore, mu kujtua ndërsa dëgjoja Redon Makashin që këndonte këngën “Zilja”. E pata kërkuar vetë në Youtube duke shkruar ‘ja zilja ra”. Dhe më ishte shfaqur Redoni i thinjur.
Atë vit, kur ne pushonim tek sektori “Hekurudha”, djali i Fitim Makashit duhet të ishte ende në ndonjë shkollën fillore në Tiranë.
Njëri nga djemtë e rinj, ai më i madhi, pasi dëgjoi dy tre këngë nga ne, kërkoi t’i binte kitarës. Ndërkohë gruaja e re ishte kthyer në dhomën tonë, pasi ishte kujdesur ndoshta për të miturin e saj. U ul edhe ajo në shtratin portativ, ku ishte ulur edhe kitaristi i panjohur. Pranë tij dhe e shihte me sytë që i shkëlqenin. Djaloshi (nuk di në ishte student, a punonte diku në Tiranë) filloi të këndonte:
Ja zilja ra, ora mbaroi
Unë mezi pres që ta takoj
Dhe vajza doli me çantë në dorë,
Porsi një flutur tek un’ vrapoi...
Ishte një këngë, që nuk e kishim dëgjuar më parë dhe djaloshi tjetër e shoqëronte në zë të dytë. Kitaristi shihte herë kitarën dhe herë gruan e re. Dukej që kishte diçka më shumë se pasioni për këngën mes tyre.
Ne vazhdonim të shinim skenën jo shumë të pritshme, por kënga na u duk melodioze dhe e kapshme dhe nisëm ta shoqëronim. Kishte një lloj ngjyrimi si këngët “doo whop” të viteve ‘50 në Amerikë, një lloj stili që përdorej në këngët e krijuara në Tiranë në vitet ‘70 dhe që këndoheshin në gjelbërimin pranë Liqenit Artificial. Nuk ishte e vështirë të kapej dhe ne po bënim një lloj “kori” harmonioz, duke vazhduar të shihnim me buzëqeshje “serenatën” që po ndodhte në dhomën tonë tek Pallati “sharra”.
Nuk mësuam nëse kitaristi i dashuruar ishte autori i këngës dhe e kishte krijuar dikur për vajzën që ishte bërë grua e re. Nuk treguam kureshtje se mund të kishim mësuar rreth historisë të asaj kënge melodioze. Më pas e kishim shtuar në repertorin tonë, por shumë vite më vonë kënga kishte “rëshqitur” nga tufa e këngëve tona të preferuara.
Në vitet e Universitetit, fatkeqsisht mësova, se gruaja e re, që kishte pushuar tek “sharra” në një “pesëmbëdhjetditësh” me ne, ishte vrarë bashkë me të dashurin e saj nga rojet e kufirit detar, tek sa tentonin të arratiseshin. Kishte braktisur familjen për dashurinë e çmendur, që mund të ishte ose jo, dashuria që ndriçonte sytë e saj, atë ditë gushti të nxirë pus dhe me vetëtima.
Për fatin e keq të dy të rinjve të dashuruar, kishte rënë zilja e fundit.
Një zile breshërie kallashnikovi.
Redon Makashi ishte ende në shkollën fillore.
No comments:
Post a Comment