Tuesday, 17 February 2026

Liria ka emër...por jo atë të Hashim Thaçit


Kemi ardhur në një kohë që duhet të jemi të ndershëm me veten. Për gjithshka. Për ato që kemi bërë, për ato që mendojmë, për familjet tona, për rënjët tona, për popullin të cilit i përkasim, për vendin tonë dhe për të gjithë botën.

Nëse shkruajmë dhe themi të kundërtën e asj që mendojmë, jemi po të njëjtit “pahlavi”, sikundër janë më të shumtit e politikanëve sot në botë.

Sot festohet Pavarësia e Kosovës, që është vërtet një ngjarje me shumë rëndësi për popullin tonë të vogël. Ishin një sërë rrethanash, kryesisht ndërkombëtare, që ëndërra (sidomos e shqiptarëve të Kosovës) u bë realitet. Kishte më shumë se 140 vite që kishte mbetur ëndërr, edhe pse ishte derdhur shumë gjak.

Nëse do ishte e njëjta situatë ndërkombëtare si e sotmja, gjatë viteve të rëndësishme të luftës së UCK-së, Pavarësia nuk do ishte marrë sepse nuk do na e kishin dhënë. E megjithatë le të pranojmë jo me shumë modesti, se Liria e ka një Emër dhe ai është UCK-ja.

Emri i Ushtrisë Clirimtare të Kosovës nuk duhet njehsuar as me emrin e Hashim Thaçit dhe as me atë të udhëheqësve të tjerë të saj. Mund ta njehsojmë me ata kosovarë që dhanë jetën në luftë kundër një Pushtonjësi dhe këtu mund të përmendim Adem Jasharin dhe familjen e tij, si dhe shumë e shumë dëshmorë të tjerë.

Por nuk duhet t’ja fshehim vetes, që përsëri, si në kohën e Luftës së Dytë Botërore, lufta për çlirim pati edhe aspektin e keq të luftës për pushtet. Fraksionet ushtarake shqiptare u përplasën me njëri tjetrin se kush do e gëzonte pushtetin pas PAVARESISë. Dhe me këtë pushtet kishin parasysh mundësitë e mëdha që të jep pushteti për të mbushur xhepat. “Gjarpëri” me shokë e dinin mirë këtë. Krimet e ndërsjellta mes kosovarëve ndodhën edhe në territorin shqiptar. U reflektuan edhe në përplasjet e mëdha dhe vrasjet në Tropojë. Ishin vrasje që kishin zanafillën edhe tek trafiqet e armëve dhe tek paratë që fitoheshin.

E megjithatë udhëheqësit e UCK-së nuk janë në gjyqin e Hagës për korrupsionin apo për luftën mes fraksioneve. Ata akuzohen për vrasje, persekutime, tortura dhe zhdukje të njerëzve në fund të Luftës dhe pas saj. Por askush me shtirje patriotike të zjarrta nuk duhet të thotë se Bota po ve para gjyqit UCK-në. E përmenda më lart që UCK janë dëshmorët dhe luftëtarët e thjeshtë të atij formacioni, që sot ndoshta kanë emigruar në botë për të kërkuar një jetë më të mirë.

Ndaj le mos i bashkohemi palaçove si Edi Rama e ndonjë tjetër, që na shet patriotizmin e tij prej hajduti, duke thënë :”Më vjen keq vëlla që nuk mund të bëj më shumë“.

Edi vërtet mund të bëjë më shumë nëse ka edhe një fije ndershmërie brenda qënies së tij.

Të dorëzohet në SPAK si hajdut i madh dhe përsëritës dhe të marrë dënimin që meriton.

Për hir të Shqipërisë.

Them se nëse kemi pesë para mend, duhet të kemi arritur në një bindje, se Hajnija dhe Patriotizmi nuk kanë asgjë të përbashkët. Kush do thotë haptaz ose fshehtaz se “vërtet kam vjedhur më vonë, por për Shqipërinë isha gati të jepja jetën!”, po ja u them me bindje që gënjen.

U futë në atë çështje me synimin e qartë të merrnin një pushtet të madh për veten dhe mbi shpatulla morrën riskun që merr një hajdut që niset të vjedhë një bankë-fortesë që mbrohet me armë.

Po e përsëris si në një shkrim të mëparshëm, që nëse Prokuroria nuk është në gjendje të provojë akuzat, se Thaçi me shokë kanë urdhëruar që të kryhen krimet dhe Gjykata i nxjerr të pafajshëm, unë i uroj Komandantit një kthim të qetë pranë familjes. Sepse besoj që sistemi i Drejtësisë duhet të funksionojë dhe jo se kam bindjen që është i pafajshëm.

Por para shqiptarëve Thaçi e ka humbur betejën morale. Dhe jo sot që është para gjyqit, por shumë e shumë vite më parë.

Liria e Kosovës nuk mban emrin e tij!


“Plak i rrëgjuar, i mbetur pa shokë!” (fund)

 


(vijim)

Konkurenca mes kambistëve, ndryshimet e vazhdueshme në kurset e valutave dhe frika se një “sëmundje e keq”, si ajo e gruas të tij të ndjerë do e zinte një ditë, e bënte të ndjehej gjithnjë e më “i ngarkuar” psikologjikisht dhe kur “nuk mund të grindej me leckat e trupit”, grindej me të tjerët. Deri sa një ditë nisi të bënte fjalë edhe me tre-katër shokët që e mbronin faqe të tjerëve. Disa grindje ishin tërësisht të kota, si njëra kur dyshonte se një kartmonedhë fallco ja kishte futur në tufën e tij, një prej tyre. Më vonë ishte kujtuar se atë e kishte marrë nga një këmbim jo i leverdisshëm me një tregëtar grek, por shoku tashmë ishte kthyer në ish-shok. Nëse kërkonte falje bëhej shumë “nervozishëm” ndaj zgjidhte të mos kërkonte ta ndjenin, por të ikte larg ballafaqimit me mëkatin e madh të grindjes së panevojshme në kurriz.

Ndaj edhe vendosi të linte kambizmin dhe të zinte një punë stabël, me të cilën mund të plotësonte edhe vitet që i duheshin për pensionin. I duheshin diçka mes 6 dhe 8 vitesh pune, për të marrë një pension të plotë, të vazhdueshëm dhe dinjitoz. Sepse ende mendonte se mund të ndërtonte një jetë të bukur në çift, edhe pse ndoshta ishte vonë për të patur një trashëgimtar. Po nëse mund të gjente dikë që mund të “pillte”, sikundër i kishte thënë dikur një nga shokët, që ishte bërë ish-shok, mbase edhe ëndrra për tu bërë prind-fëmije mund të gjente vend në realitetin objektiv.

Puna ishte që nuk dinte ç’punë të bënte. Në fëmijëri kishte ndihmuar të tijtë në fshat, kur merreshin me “tre dylymshin”, që më vonë ishte bërë “dy dylymsh” deri sa ja u kishin marrë të tërë. Dinte të lidhte tërkuzën mbi një ngarkesë në samarin e një gomari apo mushke, por e dinte që një aftësi e tillë nuk do i siguronte punë me orar të plotë. Mushkat ishin rralluar shumë dhe gomerët kishin filluar të bënin punë të tjera. Aftësitë për të llogaritur flurudhën e predhave nuk i hynin më në punë. Gjithshka digjitale. Pa ç’pa dhe hyri të ndihmonte në një fushatë zgjedhore të një partie që ishte në fuqi dhe pasi Partia me shumë fuqi i rifitoi zgjedhjet vendore kërkoi dhe “kapi” një zyrë në një rajon. Puna ishte më e lehtë se e lidhura e kapistrave mbi samarë dhe ai ja mori dorën menjëherë. Nuk kishte ç’të bënte tërë ditën e Perëndisë dhe mjaft të hynte në rrjetet sociale dhe të bënte “like” në formë zemre, ose të shkruante “je njish!” në postimet e Kryetarit të Bashkisë dhe e kishte bitisur atë që duhej për të mos lëvizur deri në daljen në pension. Shkruante edhe “urime” nën fotot e datlindjeve të familjarëve të punonjësve të administratës dhe gjithashtu shumë shpesh shkruante “respekte”. Me këtë të fundit ishte gjithnjë në rregull se nuk kishte pse ta lexonte teksin e postimit. Sido që të ishte teksti, “respekte” kishte një vlerë universale. Me të nuk mund të gabonte kurrë. Deri sa një ditë, një nga funksionarët e lartë të Bashkisë kishte hedhur gabimisht një video kompromentuese të vetes, që tregonte marëdhënen jashtëmartesore plot afsh në një dhomë hoteli. Nëpunësi i rëndësishëm e hoqi shpejt videon, por “respekte” e personazhit tonë, që ishte i pari koment, mbeti për një kohë të gjatë. Nëpunësi që mbeti në punë e shihte shtrembër.

Dhe kështu i shtyu 6 ose 8 vjet deri sa doli në pension me një pagesë të plotë, të vazhdueshme dhe dinjitoze. Dhe u tmerrua. Kuptoi se nuk kishte grua, nuk kishte shokë dhe nuk kishte ç’të bënte nga sabahu në aksham. Edhe 5 kilometrat që i kishte thënë doktori të bënte, që mos i binte pika, i mbaronte për treçerek sahati. Pastaj Hiç. Dhe nisi të shkruante letra. Pafundësisht letra, që herë i postonte dhe herë i shtynte për muajin e ardhshëm sa të merrte pensionin. Se edhe pullat nuk t’i jepte njeri badihava se mbështesje në fushata Partinë me shumë Fuqi. Një anëtar i një komison zgjedhor , i tha se mund të kursente paratë e pullave po të dërgonte “letra digjitale” dhe nisi të shkonte në një internet kafe, ku avash avash ja morri dorën të shkruante tre letra në një orë, gjë që i kushtonte 4 herë më pak se të paguante për zarfe dhe pulla. Vështirësia ishte se e kishte të vështirë të gjente “andresat” email të pritëseve, kurse vendet e punës apo shtëpitë ja u dinte dhe letra ju binte në dorë për dy-tre ditë fatlumeve.

Veç fatlumet nuk e kuptonin se ishin të tilla kur merrnin letrat nga ish-oficeri i artilerisë. Nuk i përgjigjeshin. Disa prej tyre mendonin që koha e gjatë në shërbimin ushtarak e kishte lënë letërdërguesin pak të prapambetur. Se dhe për të qënë të drejtë me të gjithë, ai nuk kishte shumë shije në veshje. Gjatë dimrit duhej si “kau me një lëkurë“, se mbante të njëjtën xhakavento “meshini”, që kishte filluar të zbërdhyej jo vetëm në brrylet. Disa të tjera mendonin se vështrimi i tij drejt tyre, kur këmbeheshin trotuareve, ishte pak si tepër epshak, gjë që i trembte. Vetëm njëra prej tyre, që dinte të ndante njeriun nga veshja, i qëndisi një letër, ku theksohej ana e tij “e vështirë“ në marëdhëniet me të tjerët. Letra mbyllej me “ti nuk flet me filanin, dhe nuk flet as me fistëkun, ndaj për mua është e mira të shkosh në filifistun!”

Kur e lexoi e kapi të qarët. Gjithnjë i kishin pëlqyer mollaqet e saj, por tani kuptonte se ajo kishte edhe tru veç mollaqeve dhe ai nuk do kishte kurrë mundësi ta “bënte të tijën”.

E megjithatë nuk u shkurajua deri në masën sa të hiqte dorë nga letrat. Vetëm nisi të ishte më i matur në letrat që ju dërgonte vejushave, të divorcuarave dhe beqareve, hiret e të cilave e kishin tërhequr dikur. Ndaj dhe vazhdon të dërgojë pa pasur më parasysh mollaqet, “bumjet” apo “leshtë“ e tyre. Ato kohë të bukura kur hiret kishin shumë rëndësi për të tashmë kanë perënduar. Më shumë i duhet dikush që ta ndihë kur “mezi del jashtë“, ose kur shkon më shpesh për “të derdhur ujët”.

Jo rrallë mendon se është “një plak i rrëgjuar, i mbetur pa shokë“, cilësim ky i frymëzuar nga thënia e Kadaresë “plakë e gjorë e mbetur pa atdhe”, që shkrimtari i famshëm ja atribuonte Dullës, por që ende nuk dihet se cili e kishte menduar nga dy gjirokastritët.

Nëse është e vërtetë është e dhimbshm, por ai tashmë e pranon.

Në fund të fundit, gjithshka është e bukur dhe e mërzitshme njëkohësisht!


Monday, 16 February 2026

“Plak i rrëgjuar, i mbetur pa shokë!”


Ai nuk i ka kaluar shumë të 70-tat, edhe pse nuk jam i sigurt nëse është 72 apo 74. Gjithsesi është në rrugën e tij drejt të 80-ve, që për ne(baby boomers) dikur na dukej si mosha e “matufllëkut”, por kur pamë se shpejt do na trokiste në derë e ndryshuam mendimin. Prandaj unë nuk mund ta quaj me plot gojë “matuf” vetëm se është 72 ose 74.

Kuptohet që është “jetim” se në rastin më të pazakontë, prindërit e tij do ishin pranë të 100-ve. Gjithashtu në pension se edhe kur ishte i detyruar të punonte i “bënte bisht”. Ndoshta edhe kjo prirje për t’i “bërë bisht”(e përdor se ja di kuptimin kësaj shprehjeje, por nuk nuk di se si mund t’i bësh bisht një “proçesti”) i pat shkaktuar shumë probleme në jetë edhe pse nuk kishte përfunduar ndonjëherë pas hekurave.

Por problemet në jetë kishin nisur të bëheshin gjithnjë e më të vogla, pasi kishte dalë në pension, kohë në të cilën duhet të ketë qënë 66 ose 68. Më i madhi problem për të ishte se shkruante shpesh letra (në kartë dhe dixhitale) por thuajse nuk merrte kurrë përgjigje. E megjithatë nuk shkurajohej se kishte lexuar në të ritë e tij një roman të Markezit të titulluar diçka si “Kolonelit nuk ka kush t’i shkruajë“. Nuk ishte i sigurt për gradën e ushtarakut, (kolonel apo gjeneral) por e dinte që flitej për një oficer madhor. Vetë kishte qënë oficer artilerie pa ndonjë gradë, se kur kishte arritur në moshën e gradimit, në vendin e tij nuk kishte grada dhe kur gradat ishin rivendosur e kishin “zhveshur”.

Letrat ja u dërgonte kryesisht moshatareve të tij, për të cilat kishte mësuar se ishin vejusha, të divorcuara apo nuk kishin qënë kurrë në një marëdhënie nga ato që quhen “ndajmë shtratin o burr i dheut!”. Edhe ndonjërës që ishte 2 deri 4 vjet më e vogël, por asnjëherë më të moshuarve. Mbante ndërmend gjithnjë porosinë që i kishte dhënë i gjyshi:- Gruan dhe mushkën merri nga vendi tënd dhe të dyja më të reja se vetja.

Mushkë nuk kishte patur ndonjëherë se i ri kishte hyrë në shkollën e Begsave dhe më pas në të Bashkuarën nga kishte dalë “i veshur” dhe nuk kishte jetuar më në fshatin e lindjes. Po mushka kishte parë plot, se duke qënë oficer artilerie, reparti i tij mbante ende mushka për një ditë, kur do duhej të iknin nga qyteti dhe të ngjiteshin e lufonin maleve. Më pas kjo ishte quajtur si një teori ushtarake disfatiste dhe teoricienët i kishin pushkatuar, kurse ata më të mëdhenjtë poshtë teoricienëve i kishin futur në burg. Ky hynte në ata më të vegjlit poshtë teoricienëve dhe nuk e kishte prekur njeri. Mushkat e gjora e kishin pësuar se i kishin dërguar për tu bërë sallam.

Pas ikjes së mushkave u martua me një grua nga një fshat ngjitur me atë ku kishte lindur, po dhe ajo kishte qëlluar si punë mushke se nuk kishte pjellë. I kishin bërë tërë përpjekjet në maternitetin e qytetit dhe në atë të kryeqytetit, po nuk ishte bërë gjë. Një natë e kishte dërguar edhe të flinte në një teqe të braktisur, por nga që nuk kishte dervishë që të luteshin si duhet për të, gruaja e gjorë nuk arriti ndonjëherë të mbetej me barrë. Ishte një barrë e rëndë për të dy. Pastaj atë e “zhveshën” dhe nisi të merrej me kambizëm, po të gjorën e zuri një “sëmundje e keqe” (nuk e shkruaj këtu diagnozën ndaj tërë lexuesit të jenë të qetë) dhe pas dy vjetësh e la vetëm.

Ai vazhdoi të merrej me kambizëm, por pa entusiazmin e mëparshëm, se nuk kishte as grua dhe as shpresë për trashëgimtar, edhe pse teqetëë ishin hapur dhe funksiononin për birinxhi. Nuk i bënte zemra të kërkonte grua tjetër nga vendi i tij dhe nisi të bëhej dita ditës shumë nervoz. Shokët e kambizmit i theshin të martohej për së dyti, madje disa edhe e ngacmonin se si ja bënte natën, po ai ju përgjigjej me qetësi që nuk donte të martohej dhe se natën numuronte disa herë paratë që kishte këmbyer një ditë më parë dhe i ndante sipas vendit nga vinin. Kishte edhe rupi nga Pakistani madje njëherë kishte menduar edhe të shkonte në Pakistan se mbase mund të binte në dashuri me ndonjë ezmerkë nga ai vend i madh, po i kujtohej përësi porosia e gjyshit të mençur.

Ndërkohë kambistët vazhdonin ta ngacmonin dhe nisi të rrinte vetëm me tre katër shokë që nuk e ngisnin madje edhe e mbronin faqe kambistave marrokë. Me shumë nga këta të fundit nuk fliste më, madje edhe kur i kërkonin ndonjë valutë të caktuar ju përgjigjej në mënyrë mohuese duke tundur kokën.

(vijon)

Pse Obama ka përgjegjësi për ardhjen e Trump


Kam qënë një nga simpatizuesit e shumtë të Barakut (jo Ehud bastardit) qysh kur kam dëgjuar fjalën e tij në një “Kongres”(Convention) të Partisë Demokratike Amerikane. I studiuar mirë, shumë elokuent dhe i ri në moshë, të tërhiqte veçanërisht pasi Bushi i Ri nisi luftrat absurde në Lindjen e Mesme. E gjithë bota e mençur dhe humane e pa me simpati dhe shpresë këtë yll në ngjitje në politikën amerikane. Ndoshta një pjesë më e errët e Globit (ku hynte edhe Berluskoni që e quajti me një nga ato shakatë e tij bajate,“bronzato”) e pa si të rrezikshëm, madje edhe si një “Antikrisht”.

Gjithsesi në një mënyrë rrufe ai u zgjodh senator, dhe më vonë President. Kudo në botë ku shkoi para zgjedhjes dhe pas , sheshet u mbushën nga mijëra dhe mijëra njerëz që shpresonin në një botë më të lirë dhe në paqe.

Unë nuk kam as aftësitë dhe as njohjen e duhur të rendit meritat dhe të metat e Obamës gjatë presidencës së tij prej 8 vitesh. Disa gjëra nuk më kanë pëlqyer qysh në fillim dhe i kam përmendur edhe në blog.

Një nga gabimet e para, që do kishte pasoja më vonë, ishte një marëveshje me Klintonët, për të marrë Gjumashin Xho si kandidat për zv.President. Biden ishte pjesë e marëveshjes se pranoi të mos kishte ambicie për të konkuruar për President pas viteve të Obamës. Kjo ja bënte të lehtë Hillarit një fitore pas 4 ose 8 vitesh.

Tjetër gabim i rëndë ishte marrja në administratë e ekipit të ekonomisë së Klintonit (Timothi Geitner dhe Larry Summers), ekip që ishte jo pak përgjegjës për krizën e madhe 2007-08. Megjithatë kam menduar se një president i një partie duhet të bëjë disa kompromise me grupet brenda saj për të qeverisur më mirë. Obama dhe ekipi i tij u quajtën fajtorë që edhe pse kriza u zgjidh, askush nga bankierët përgjegjës nuk pësoi as edhe një gjë, ndërsa mijëra njerëz humbën shtëpitë dhe paratë.

Obama është një nga përgjegjësit, që në fushatën e vitit 2016, Partia Demokratike përdori gjithë llojet e manipulimeve për të penguar nominimin e Berni Sanders si kandidat për President i PD. Marëveshjes me Klintonët i qëndroi besnik dhe aktiv deri në fund. Kjo solli edhe ardhjen e “the Donald” në Shtëpinë e Bardhë. Të gjithë analistët politikë seriozë bashkohen në mendimin se Trump do humbiste thellë po të kishte Bernin përballë.

Por gabimet e tij, ose varësia nga grupet që përfaqëson, vazhdoi edhe në fushatën e 2020. Ai mbështeti në hije dhe më pas hapur Biden kundër kandidaturës së Sanders. Pika kthesë gjatë fushatës, ndërsa Bernie udhëhiqte garën dhe gjumashi Xho ishte i katërti, ishte konkurimi në Karolinën e Jugut ku Xhejms Kolbërn hapur mbështeti Xhonë. Biden fitoi me 28% diferencë ndaj të dytit dhe nisi ngjitjen. Obama kishte gisht në të. Demokratët e establishmentit u munduan ta shisnin kandidaturën e Xhosë, si më e mira për të mundur Trump. E vërteta është se cilido të ishte do fitonte, Trump mundi veten me qëndrimin dhe politikat ndaj pandemisë.

Barak Obama nuk përdpri ndikimin e tij për të detyruar Xhonë mos hynte në garën e 2024 sikundër kishte deklaruar. Më pas ndodhën ato që njohen nga të gjithë dhe që sollën monstrën Trump 2 në pushtet.

Në ndërgjrgjen e presidentit më të mençur të pasluftës së Dytë Botërore, rëndojnë këto gabime të rënda me pasoja për gjithë Njerëzimin. Sigurisht që ai mund të bëjë një mea culpa kur të arrijë në të 80tat, në ndonjë libër të shkruar bukur, por nuk do ketë asnjë vlerë.

Bota po vuan edhe për faj të tij!

Sunday, 15 February 2026

Neta Filçeja, një avangardiste gati e harruar


Ka figura në jetën e qyteteve, që e kalojnë edhe rangun e më të njohurve. Këtej i quajnë më të mëdhenj se jeta (larger than life). Nuk jam i sigurt se sa mund të jetë numuri i korçarëve që mund të klasifikohen si të tillë, por di që gratë janë të pakta. Jo se janë inferiore ndaj burrave, por se në historinë 200 vjeçare të Korçës, ato kanë qënë pjesa më e shtypur, më e tërhequr dhe më shtëpiake.

Neta Filçeja nuk ishte e tillë

Nuk ka qënë as e shtypur, as e tërhequr dhe as shtëpiake.

Në një mbrëmje të freskët vjeshte në fundin e viteve ‘60, në trotuarin e ngushtë para PTT-së (sot hotel Regency) Neta i bllokonte rrugën nëpunësit të Postës, t[ quajtur Asllan. Asllani ishte një beqar që i kishte kaluar të 60-tat, shumë i sjellshëm. Vinte nga një familje e pasur dhe ndoshta kishte frikë nga komunistët dhe gratë. E gjata dhe e djallëzuara Filçe, i zinte rrugën me krahë duke i thënë “Asllan je vous aime! Je vous aime Asllan! (Të dua Asllan!) I shkreti ish-nxënës i Liceut Francez, i skuqur dhe i turbulluar mundohej t’i shpëtonte ndonjë përdhunimi të mundshëm, pa kuptuar se Neta nuk kishte asnjë qëllim të tillë. Jo vetëm se ishte disa vite më e madhe se Asllani, po se i turpshmi burrë ishte i fundit mashkull tek i cili mund t’i shkonte mendja.

Ky episod i parë nga disa kalimtarë, nuk është domosdoshmërisht ai që përcakton avangardizmin e Netas.

Në plotëri, jeta e saj njihet nga ata, që janë larguar tashmë nga kjo botë. Vetë Andoneta Filçe duhet të ketë vdekur në fillimin e viteve ‘80. I vëllai Gjika, ndoshta edhe më parë. Rronin të dy, që kur vajza e Netas ishte martuar në Shkodër.

Në qytet nuk e thërriste njeri Netkë, sikundër i thërrasin me përkëdheli Andonetat. Neta ishte e gjatë, e bukur dhe e veshur bukur. Kur e kam parë unë, flokët i kishte krejtësisht të bardha, por të mbajtura bukur. Të imponohej edhe me një zë autoritar, që ndoshta i ishte bërë disi i ngjirur nga cigarja.

Ne, fëmijët, nuk kishim një ide të qartë se ç’përfaqësonte Filçeja, madje nuk dinim as kuptimin se çdo të thotë të përfaqësosh diçka. Më vonë kemi kuptuar që ajo ishte dikush që kishte zgjedhur mënyrën e saj të të jetuarit kur vendi ishte i lirë dhe pas Luftës së Dytë kishte ndryshuar pak. Duke qënë mbi të 40-tat dhe ndoshta edhe për shkak të njohjeve nuk e prekte njeri edhe pse nuk punonte. Rronte me ato që kishte dhe me paratë që i dërgonte e motra nga Amerika. Kur shkonte në bankë që të merrte paratë e dërguara ju theshte me zë të lartë : Kam një çek nga Ameriqia!

Pse them që Neta Filçe ishte në avangardë.

Pavarësisht nga mënyra e jetesës së saj, ajo ishte dikush me mend, që kishte një filozofi më të përparuar se gratë e kohës së saj. Nuk di se cilët kanë qënë faktorët që e formuan, por vinte nga një familje e vjetër korçare dhe e kamur. Ndoshta rëniet financiare detyrojnë njerëzit, që për të mbajtur të njëjtin nivel jetese të bëjnë zgjedhje jo shumë të pëlqyeshme për opinionin publik. Por ka njerëz që humbasin dinjitetin e tyre për të mbrojtur njëfarë standarti. Neta ishte dinjitoze edhe pse mund të bënte dashuri të lirë, madje edhe kundrejt pagesës.

Ajo mbetet një figurë e njohur dhe e rëndësishme e një kohe të perënduar. Nuk kam dëgjuar kurrë ta quanin prostitutë.

E thërrisnin të gjithë Neta Filçe.


Shenim: Ne foto aktorja amerikane Bea Arthur e cila me kujton Netan.


Je edhe ti! (Ndjesë lexuesve)


Pas postimit të shkrimit “Unë, Astrit Nixha dhe SHASH” pata disa mesazhe nga kolegë arkitektë, të cilët i kam njohur gjatë jetës sime. Shkrimi ishte lexuar jo vetëm nga ata, të cilëve ja u pata nisur, por edhe nga shumë të tjerë, në sajë të publikimit në FB, nga kolegia ime, urb. Edvana Vangjeli.

Edhe pse mesazhet ishin të ndryshme, ato kishin një gjë të përbashkët “ në Shqipëri ka mbaruar gjithshka dhe as mund të bëhet fjalë për arkitekturë, ndaj edhe çështja e përuljes së arkitektëve (atyre që e kanë bërë) nuk ka ndonjë rëndësi.”

Për të qënë plotësisht i sinqertë, nuk më vjen mirë kur marr një tufë kundërshtimesh. Më vjen më mirë kur më thonë: “Bobo sa mirë i ke llafet Naum!”, si më thotë kur ka nge të lexojë një kushëriri im. Po kohët moderne më kanë mësuar ta fsheh “thartimin” që më shkaktojnë kundërshtimet dhe të mendoj më thellë se si t’i hedh poshtë. Po këtë rradhë ishin shumë dhe me një mesazh të qartë: Kokë e këmbë gabim!

Kjo më bëri të dyshoj dhe më pas të bindem se unë kam shkruar keq dhe në mënyrë krejt të paqartë. Idea që kam dashur të përcjell nuk është kuptuar jo se ka qënë e turbullt në kokën time, por se unë e “kam bërë çorbë“ dhe ja kam futur “roma për toma”.

Ndaj ju kërkoj ndjesë të gjithë lexuesve, arkitektë, urbanistë ose të pavarmë.

Por ndjesa nuk ndihmon askënd, vetëm se më ndih mua të bëj një shpëlarje të lehtë të ndërgjegjes sime prej shkruesi jo kompetent. Ndaj më duhet që atë që kam dashur të them, që është rrotulluar nën kafkën time “tullupankë“ ta rendis si më poshtë, të sintetizuar:

Në shekullin e XXI njerëzit solidarizohen me njëri tjetrin.

Në mënyrë të veçantë solidarizohen njerëzit që i përkasin të njëjtit profili pune apo profesioni. Këto nën një term përgjithësues i quajmë “grupe interesi”.

Arkitektët dhe urbanistët në Shqipëri nuk janë solidarizuar me njëri tjetrin për të mbrojtur interesat e tyre. Këto interesa i ka cënuar kryesisht administrata qeverisëse qendrore dhe vendore.

Mungesa e solidarizimit ka bërë që arkitektët dhe urbanistët, disa më shumë dhe disa më pak, të kthehen në “bythëputhës” të pushtetarëve.

Dhe në këtë grup bën pjesë edhe ti!

Bëj pjesë edhe unë!

Të gjithë, pa përjashtim!

Këtë nuk kam arritur të shpreh qartë në shkrimin në fjalë.

Rama nuk ka “vdekur” ende


Ka një optimizëm të dukshëm në rradhët e kundërshtarëve të Ramës, që i përkasin krahut të Berishës. Më të painformuarit dhe njëkohësisht më entusiaztë gënjejnë veten se “Amerika do ja bëjë si Maduros” dhe shumë shpejt “Rama do gdhihet në një burg në Nju Jork, ndoshta në qelinë e Xhefrit të Epsheve” . Më të informuarit dhe me pesë para mend më shumë, e quajnë “të mbaruar” dhe se shumë shpejt do i thuhet nga ndërkombsit “të hapë krahun”.

Këtu hyn edhe një dibran i mençur, i sojit të Pekave, i cili ndoshta aspiron edhe të marrë postin e Ministrit të Jashtëm në qeverinë që do zëvendësojë Ramën 4. Në një intervistë të gjatë në televizionin “Qiklopi” ai shpjegoi me hollësi të gjitha ngjarjet e muajve të fundit, që vërtetonin izolimin që po i bënin të huajt e rëndësishëm Palloshit të Gjatë. Ishte vërtet i informuar shumë mirë dhe njohës i marëdhënieve ndërkombëtare, i organizmave zyrtare dhe jo zyrtare të SHBA dhe EU, i lëvizjeve të Ramës dhe axhendave të tij. Edhe shumë i përmbajtur në optimizmin e tij. Kishe ç’mësoje prej atyre ç’ka thoshte.

Me përjashtim të faktit, që e quante kryeministrin shqiptar pak a shumë “të vdekur politikisht”. Nuk e përmendi kurrë këtë cilësor, por nënvizonte përfundimin se tashmë ata që vendosin në planin botëror i kishin larë duart me të.

Nuk di nëse ishte plotësisht i bindur në konkluzionin e tij, apo donte të nxisë shikuesit e “Qiklopit” të ngrihen me forcë për të rrëzuar Ramën. Ai nuk bëri një thirrje të tillë dhe ishte tepër perëndimor në mënyrën si fliste dhe argumentonte. Edhe nëse i theksonte për arsye propagandistike e bënte në mënyrë shëmbullore. Por unë dua të marr të mirëqënë se ajo ishte bindja e tij dhe të paraqes kundërshtimin tim për çështjen e “fundit të Ramës”.

Unë mendoj se në “lojën e pokerit” për të mbijetuar si kryeministër, Rama nuk është “krejt pa karta”. Edhe pse para një presioni dhe izolimi të dukshëm ai ende ka disa në dorë, që mund t’i luajë përballë atyre që kanë rëndësi në këtë botë dhe që në rastin tonë janë përfaqësuesit e lartë të Bashkimit Europian dhe veçanërisht krerët e Gjermanisë.

E theksoj që goditjen përfundimtare Ramës mund t’ja japë vetëm BE-ja!

Administrata e sotme e SHBA-së është pak e interesuar të rrëzojë drejtuesin e një vendi të vogël europian, që është në prag të hyrjes në BE. Gjithashtu ajo ndjek një politikë të jashtme të “negociimit”, e cila i jep dorë udhëheqësve autokratë të tipit të Edvinit. Rama i di këto ndaj edhe po bën të gjitha përpjekjet për të siguruar një ftesë nga Uashingtoni.

Në raportet me Bashkimin Europian, edhe pse Rama nuk ftohet në Davos apo nuk siguron dot takime dypalëshe në Konferencën e Mynihut, nuk është “i djegur” për deri sa thirret nga Kosta në Bruksel dhe të pranojmë se i jepet një ultimatum. Një udhëheqës që BE e quan “të vdekur” nuk e thërret t’i japë ultimatum.

Ndaj intriganti Edi, edhe në këtë rast, shumë shpejt do bëjë atë që i kërkuan. Të lëshojë bashkëpunëtorët e afërt, të cilët akuzohen nga SPAK. Dje lëshoi të parën, drejtuesen e AKSH-it. Bela “Piçinina” do lëshohet me pak rezistencë duke u përdorur si kartë për tratativa.

Një “kartë“ tjetër në dorën e Ramës është mungesa e një udhëheqësi shqiptar për një të ardhme të afërt. BE dhe SHBA nuk mund të lenë “tufën e deleve shqiptare” pa “çoban” apo të një “çobani” pa mbështetje tek “delet”. Rama ka prerë çdo kokë brenda PS-së, që mund të konsiderohej nga të huajt si një pasues i mundshëm i tij. Shihni gjendjen e kupolës socialiste. Më lart nga të gjithë është Niko Peleshi. E dyta është Elisa Spiropali e me rradhë.

Tek forca më e madhe opozitare, lideri është ende Saliu me damkën “non grata” në SHBA dhe Angli dhe pasuesi i tij i drejtpërdrejtë është Flamur Noka.

Udhëheqësit e tjerë, të mirë a të këqij, të mençur apo kastravecë, nuk kanë elektorat.

Ndaj edhe nëse ultimatumi, përfshin zgjedhje të parakohshme brenda këtij viti, Rama ende nuk është “i vdekur politikisht”. Për mendimin tim , një gjë e tillë atij i intereson edhe nëse qeveria e tij tërhiqet dhe shkohet në zgjedhje me një qeveri teknike. (E theksoj qeveri teknike shqiptare!)

Ndaj duke ndarë dëshirën e zjarrtë nga logjika e ftohtë, edhe unë, një kundërshtar i Edvinit, qysh në kohët kur ishte Kryetar Bashkie them se ky “monstër” do jetë edhe disa vite në skenën politike shqiptare. Sikundër nuk “vdiq politikisht” edhe Sali Beu, që u godit hapur edhe më ashpër nga SHBA dhe BE.

Por më duhet të shtoj edhe diçka.

Në jetën politike të një vendi ndodhin jo rrallë ngjarje krejtësisht të pa parashikueshme që sjellin ndryshime edhe më të mëdha se rënia e një kryeministri.

Ndaj le të presim dhe të shpresojmë!