Kori i zonjave të vendargëtimit “Vatra”

Nuk dita si ta quaja vendin ku mblidhen zonjat pensioniste shqiptare të Bostonit. E quajta vendargëtimi sepse më duket vërtet i tillë. Eshtë një lloj “kampi ditor” ku shkojnë dhe bisedojn, këndojnë edhe lexojnë. Mësojnë çdo ditë të reja edhe se më të shumtat duhet të jenë mbi 75 vjeçare. Ka edhe zotërinj, por ata nuk ishin pjesë e kompleksit, që këndonte nën drejtimin e një maestroje me siguri shqiptar.

Atje pensionistet tona kalojnë një pjesë të madhe të ditës, në sajë të ligjeve “pro të varfërve” që ka shteti i Masaçusetsit. Zonjat tona nuk janë të varfëra, por më të shumtat nuk kanë patur mundësi të punojnë për shumë vite në SHBA, ndaj në “sytë“ e shtetit të Mass. ato janë me të ardhura të pamjaftueshme dhe kompania që i siguron, paguan edhe për funksionimin e vendargëtimit “Vatra”.

Nuk dua të zgjatem rreth atyre që e krijuan, sepse me siguri është shkruar në mediat shqiptare dhe ato shqiptaro-amerikane. Veç doja të bëja një krahasim me bashkëmoshataret e tyre, të cilat jetojnë në Shqipëri.

Dy miq më kanë thënë se pensionistët, veçanërisht zonjat, në Shqipëri jetojnë më gjatë se bashkëatdhetarët e tyre në Diasporë dhe veçanërisht janë më aktivë. Kishin disa shembuj që e mbështesnin këtë konstatim të tyre. Gjithashtu si argumenta sollën jetën shoqërore më aktive dhe ecjet e domosdoshme në qytete ku shërbimet e transportit publik nuk janë të mira. Nuk i kundërshtova se nuk kisha fakte apo të dhëna statistikore. Unë nuk di se sa shkon mesatarja e jetës për pensionistët shqiptarë jashtë vendit, po qe se i krasojmë me mesataren e jetës së pensionistëve shqiptarë. Ka diçka që nuk shkon. A është e mundur që në vende me cilësi ushqimesh më të mirë dhe shërbime shëndetsore disa herë më të mirë se në Shqipëri jeta të të shkurtohet më shpejt? A thua një farë “izolimi” dhe vetmije i rrëzon psikologjikisht shqiptarët e moshuar që jetojnë vetë apo në azile pleqsh dhe i bën të vdesin më shpejt nga dëshpërimi?

Unë nuk kam përgjigje për këto pyetje tepër të vështira, por kur shkoj në vendin tim, të moshuarit sepse më duken si “shumë të shtrembëruar”. Mund të jetë një perceptim i gabuar, që lidhet ndoshta edhe me “syzet e errëta”, që mbaj në Atdhe, ose me një frikë se në Diasporë unë do vdes më parë se po të isha në Korçë.

Por ajo që sheh në kët vendargëtimi pensionistësh në Boston të bën të mendosh se vendet më të pasura dhe veçanërisht ato që kanë politika sociale më të mira, i bëjnë pensionistët më aktivë. Masaçusets është ndër shtetet me të tilla poltika. Nuk ngul këmbë të them se nuk ka qëndra të këtij lloji të themi në Teksas apo në Dakotën e Veriut, por në gjithë shtetet amerikane që qeverisen nga “e majta” ka të këtij lloji. Nuk jam i sigurt nëse ka në Montreal dhe në Toronto, por në Kanada këto janë më të mundshme dhe po njëlloj edhe në vendet skandinave, Angli apo Gjermani.

Të moshuarit në vendet e zhvilluara dhe gjysëm të zhvilluara e kanë të domosdoshme jetën shoqërore. Në këto vendet familjet janë gjithnjë e më të vogla dhe distancat gjithnjë e më të mëdha, sa herë herë nuk i përqafon dot fëmijët edhe për muaj të tërë. Të paktën ke mundësi t’i shohësh në video e të të shohin. Edhe në Shqipëri ngjan thuajse e njëjta gjë, se një pjesë e madhe e fëmijëve jetojnë jashtë dhe 80 vjeçarët ndjehen të vetmuar. Diçka të tillë kishte në thelb edhe kënga “Nan” ndonëse në tone shumë dramatike.

Por ata burra e gra që shkojnë kafeneve dhe takohen me bashkëmoshatarët e tyre afër të 80ve dhe më shumë, ose kanë “ndonjë lekë mënjanë“, ose marrin vazhdimisht nga fëmijët. Shteti thuajse nuk bën asgjë. Dhe një pensionist nuk ka nevojë vetëm për “llogje” por edhe për disa veprimtari që ta mbajnë gjallë. Edhe të këndojë në një kor si gratë e mira të Bostonit, qoftë edhe sikur të stonojë. Eshtë një lloj kthimi në fëmijëri me ëndrrat për të qënë si të gjithë bashkëmoshatarët dhe për të luajtur dhe dëfryer bashkë me ta.

(Solon e këngës që pashë në video e këndon një shoqe e mirë e mamasë sime. U gëzova edhe për të, se këndonte bukur me gjithëse nuk është më e re si dikur kur këndonin me zë të ulët në zyrën e llogarisë.)

Këndoni zonja të mira bashkëatdhetare të Bostonit, se jeta do ju shtohet! Veç “harroni” atë “yllin e kuq që ju rrinte në ballë trimave”, se po këndoni me më shumë zjarr tani , në sajë të yjeve të shumtë të flamurit amerikan!

A do ketë Rama fatin e Kaligulas?

Para shumë vitesh (ndoshta koha para Covid më duket shumë e largët) pata shkruar një shënim të titulluar “Arta Marku ndalja dorën Neronit për të mirën e tij”. Krahasimi i Edi Ramës me Neronin ishte i qartë. Sigurisht me Neronin që njohim prej historisë që ka mbërritur deri tek ne, por që shumë studiues thonë se është e ekzagjeruar nga Kisha Katolike për shkak të përndjekjes shumë të egër, që Perandori Romak ju bëri të krishterëve.

Vitet e fundit më është dukur se kryeministri shqiptar ka cilësi që i afrohen më shumë atyre të Kaligulas se sa të Neronit edhepse ka shumë pika të ngjashme mes dy perandorëve.

Kaligula përshkruhet si sadist, tepër i fokusuar në vetja, seksualisht pervert, ekstravagant, arrogant dhe që i pëlqente vartësit dhe populli ta nderonin si të ishte Perëndi. Këto cilësi të bëjnë të mendosh se janë thuajse identike me ato të kryeministrit tonë.

Perandori romak njihet për një ngjarje tepër të veçantë në Historinë e Njerëzimit. Nxorri një vendim për të emëruar kalin e tij konsull. Nuk e bënte se ishte i marrë, por se donte të diskretitonte senatorët dhe njëkohësisht të tregonte se ishte Fuqiplotë. Edi Rama nuk kalëron (madje thuhet që nuk nget as makinën), por për të njëjtat arsye ka “emëruar” deputete Zegjinenë. Për t’i poshtëruar të gjithë vartësit e tij si dhe intelektualët shqiptarë.

Ndonëse Kaligula bëri mjaft punë të mira për Romën, nga akuaduktet, ndërtimin e teatrove dhe arenave, si dhe disa fushata të suksesshme ushtarake, përsëri në mbarë qytetin e përjetshëm, ai ishte bërë i padurueshëm. Ndaj edhe fundin e pati të keq. Një grup njerëzish, disa patricë, por më shumë të gardës pretoriane e vranë. Thuhej se edhe ai grumbull njerëzish nuk ishin të gjithë pjestarë të një grupi dhe të koordinuar në komplot.

Diçka tepër e ngjashme po ndodh në Tiranë. Rama e ka mbushur kupën thuajse me të gjithë. Me njerëz të të gjitha klasave dhe fushave, madje edhe me vetë socialistët. Edhe në mitingun e fundit, ku dëshëronte të tregonte forcën e numurave, punonjësit e administratës të detyruar të dilnin për të dëgjuar fjalën e tij, nxituan të iknin para se Rama-Kaligula të mbaronte fjalën e tij. Janë të shumtë ata , të cilët nuk e “honepsin” dot më. Janë edhe më të shumtë ata që kanë kuptuar se nuk duhet të jenë kundër turmave të protestuesve.

Por a janë “socialistët” që do e vrasin Ramën, sikundër bënë anëtarët e gardës mbrojtëse me Kaligulën?

Socialistët kanë disa vjet, që në mënyrë të heshtur, po i japin shtypit dhe të tjerëve dokumenta që dëshmojnë për korrupsionin galopant dhe “orekset” e kryeministrit të sëmurë që do të pijë vera të shtrenjta, apo të flerë hoteleve të Europës me “socialiste” të reja në moshë. Ish zëvendësi i tij Ahmetaj, pikërisht nga njerëzit pranë Ramës i merrte informacionet që i bënte publike. Vartësit nuk mund të heshtin “kur zullumi teprohet”. Sigurisht që gjejnë mënyrën e vjetër të “denoncimit anonim”, për t’i shpëtuar ndëshkimit dhe njëkohësisht për të mbajtur vendin e privilegjuar.

Pra vetë socialistët “e kanë vrarë“ karakterin perfid të kryeministrit tonë. Kanë bërë të mundshme edhe këtë pakënaqësi popullore, që e kërkon të “hyjë në burg”.

Për mendimin tim, Kaligula i jonë po përpëlitet në vitin e fundit të ekzistencës së tij si “Perandor”. Edhe nëse kjo Lëvizje e madhe popullore nuk do e rrëzojë brenda muajit qershor, besoj se do ketë një rigjallërim në vjeshtë dhe do e bëjë të pamundur, që europianët ta mbështesin akoma “perandorin e vockël” të përkëdhelur prej tyre.

Vetë nuk dua ta shoh pas hekurave, sepse pastaj nis të ndjej keqardhje, sikundër ndjej tani për Ilir Metën dhe Erion Veliajn.

Por le të qërrohet nga ekranet ai bashkë me Zegjinetë e tij!

Mani për të dalë në foto me VIP-at?

Unë nuk kam ditur se kush është Gentian Toshkëzi. Megjithatë padija nuk është mëkat. Më tërhoqi vëmendjen kjo foto e tij me Lara Trump dhe u kujtova që sikur e kisha parë këtë emër në një nga “galat” që propagandon Filantropistja e shquar shqiptaro-amerikane Fotini Kokeri.

Ishte e vërtetë. Kur kërkova më tej rreth Toshkëzit mësova se është një nga neokirurgët e famshëm amerikanë dhe është diplomuar në Tiranë e më pas edhe në Amerikë, ku ka shkëlqyer. Vërtet për t’u admiruar nga të gjithë dhe për tu ndjerë krenar si shqiptar. Doktro Gentiani është vetëm 44 vjeç dhe ka arritur në majat e një profesioni, që është me të vërtetë shumë i vështirë. Shpesh në biseda në Amerikën e Veriut, operacioni në tru konsiderohet si maja e dijeve, po aq sa shkenca e aeronautikës. “It’s not brain surgery!” (Nuk është operacion në tru) e thonë shpesh kur diskutimi është rreth një problemi jo shumë të vështirë.

Doktor Gentiani ja ka arritur në një kohë rekord dhe pa lindur e rritur në Amerikë. Eshtë vërtet rezultat i tokës shqiptare, arsimit shqiptar dhe cilësisë së Fakultetit të Mjekësisë në Tiranë. Sigurisht që është një njeri i jashtëzakonshëm.

Por përse ky gjeni duhet të postojë diku një foto me Lara Trump dhe të shkruajë edhe fjalë entusiazmi për takimin me të?

Dikush mund të hidhet e të më thotë se “pse kam alergji për familjen Trump?” Unë vërtet kam alergji për atë familje, por gjithashtu kam alergji për fotot me të gjithë të ashtuquajturit VIP-a, që nuk kanë asnjë vlerë as në fushat shkencore apo të artit, si dhe të fushave të tjera humanitare. Ndonjëherë më bezdisin edhe fotot në takimet me Papën, të cilat reklamohen sikur ai që takohet me të është një njeri i përdëlluar dhe për këtë arsye Papa e ka pritur në audiencë. Vite më parë qarkullonin foto të Tom Doshit me Papa Franceskun dhe nuk ishin të krijuara nga Inteligjenca Artificiale.

Nga se vjen kjo mani për të bërë foto me politikanët dhe me njerëz të tjerë pranë tyre?

E kuptoj se politikanë “legena” të vendeve të ndryshme, i duan fotot me Trump ose me gjumashin Xho për t’ju treguar popujve të tyre se kanë mbështetjen e Amerikës. Po Gentian Toshkëzit (dhe të tjerëve njerëz me vlera) ç’i duhet fotoja me Lara Trump, të cilën jo vetëm e bën, por dhe e propagandon në rrjetet sociale?

Për ata lexues që nuk kanë kohë të shohin në Google se ç’është Lara Ynaska, po jo them shkurt se ka vetëm një diplomë baçelor nga një universitet i zakonshëm dhe ka bërë edhe një vit ose dy në Institutin e Gatimit Francez në Nju Jork. (Në kohën e Diktaturës në Tiranë kjo lloj shkolle quhej Akademia e Pilafit.) Ka patur disa punësime në televizione kryesisht në sajë të lidhjes me familjen Trump pasi është martuar me Erikun, djalin e dytë të Presidentit. Edhe ky një kastravec i tëri, që nuk ka shkelqyer në asgjë.

Të tjerë njerëz, që e njohin “lojën” e qarqeve të larta në Amerikë dhe në vende të tjera Perëndimore mund të thonë, se Gentianit i duhet “të luajë lojën”. Duke qënë shumë larg niveleve të tilla, unë nuk e kuptoj përse një neurokirurgu të famshëm i nevojitet fotoja me Laran, e megjithatë, sepse nuk e kuptoj unë nuk ka pse të merret si “herezi”.

Por kur do të kthehen ato ditë kur Paganini i thoshte Mbretit: “Paganini non ripette!” apo Mozarti i linte me gisht në gojë fisnikët që nuk ishin plotësisht të vëmendshëm ndaj asaj që ai luante në piano?

Janë këto dhe shumë e shumë raste të tjera gjenijsh të papërkulur ndaj “Potentëve”, që kanë frymëzuar gjithnjë studentët më të mirë të shkencës dhe arteve. Që duhet të respektonin vetëm Shkencën dhe Artin dhe jo sundimtarët kokëboshë.

Nuk dua në asnjë mënyrë të kritikoj Gentian Toshkëzin për një foto. Vlerat e tij janë shumë herë më të mëdha edhe sikur të bëjë foto edhe me Donald, Xi, Putin, Netanjahun dhe Edi Ramën. Do ja falja të gjitha sepse ajo çka bën është mijëra herë më e fuqishme se dobësia e dhjetra fotove me VIP-a kot.

Ajo që më shqetëson është vrapimi që mund të bëjnë studentët e Mjekësisë, që ëndërrojnë të bëhen si Toshkëzi, për të patur foto me të fuqishmit, që janë edhe pengues të shkencës, si mund të ishte “the Donald” ndaj Covid apo Ngrohjes Globale.

Njerëzit e shquar kanë një ndikim të paimagjinueshëm tek fëmijët dhe të rinjtë. Ndaj duhet të jenë të kujdesshëm në gjithshka që bëjnë

Dr. Toshkëzit nuk i duhet fotoja me Laran. Mirë është mos e mbajë as në albumet e tij personale.

Dhe kjë është një këshillë nga një vdekëtar i zakonshëm, që ka kuptuar se sa i dëmshëm është për cilindo shoqërimi me njerëz pa vlera edhe pse mund të jenë të rëndësishëm ose shumë të pasur.

Pse nuk duhet kërkuar bashkimi i 5 vilajeteve shqiptare? (fund)

(vijim)

Le ta marrim të mirëqënë këtë tezë të vjetër dhe të formuluar qartë nga Kadareja. Kjo injoron jo vetëm situatën historike të kohës së Lidhjes së Prizrenit dhe më vonë, kohë kur Lëvizja kombëtare ishte e fortë, por në periudha të caktuara kishte edhe mbështetjen e Portës së Lartë. Atëher ka qënë koha kur mund të formohej një shtet shqiptar i madh në aleancë ose edhe brenda Perandorisë dhe më tej, kur ajo të shkërmoqej, ne të kishim mundësi të mbronim ato kufij të gjërë.

Por Kongresi i Berlinit dhe Fuqitë e Mëdha nuk e lejuan dhe ishin të prerë që nuk mund të lejohej. Më tej, në Traktatin e Shën Stefanit, gjërat u bënë edhe më të këqija për çështjen shqiptare dhe fati i jonë ishin Luftrat Ballkanike dhe qëndrimi ynë i qartë kundër otomanëve që solli edhe pranimin e Shqipërisë si shtet me kufijtë e caktuar në vitin 1913.

Shqipëria me kufijtë e vitit 1913, që është edhe e sotmja, vërtet ishte rrjedhojë e përpjekjeve luftarake dhe diplomatike të shqiptarëve, por edhe rrjedhojë e disa rrethanave gjeopolitike të favorshme.

Këtë gjë ne shqiptarët nuk duhet ta harrojmë se është e domosdoshme për Mbijetesën tonë si Komb. “Përrallat” e tjera, që “padrejtësisht u la jashtë Kosova”, apo ato se “traktati fshehtë i Londrës që u denoncua nga Lenini ishte bërë për të zvogëluar Shqipërinë“, që fryhej nga komunistët, nuk na kanë bërë asnjë të mirë, se vetëm kanë mbjellë në kokët tona fara të disa të “të vërtetave”, që janë më të komplikuara. Dhe “të vërtetat” e pakthjelluara mirë, vetëm se ngjallin artificialisht ndjenjën e drejtësisë që është tek njerëzit që revoltohen me Padrejtësitë që ju janë bërë.

Ne ende nuk kemi institute me njerëz të specializuar, që të përcaktojnë se cila duhet të jetë një strategji shqiptare afatgjatë. Në raste kur ka të tillë, ata duhet të dinë mirë se si është e gjithë historia e formimit të shteteve ballkanike, se cilat janë mbështetjet dhe interesat e Fuqive të Mëdha dhe cilët janë variantet e mundshme të së ardhmes europiane. Këto përcaktojnë synimet afatgjata të shtetit shqiptar, të cilat janë reale dhe jo të frymëzuara nga ide folklorike. Sigurisht në to parashikohen skenare të një dobie maksimale dhe të një minimale, në varësi të zhvillimeve në Europë.

Në rast se Bashkimi Europian do funksionojë më mirë se sot dhe Shqipëria dhe Kosova do bëhen anëtare brenda vitit 2035, atëhere edhe problemi i trojeve të banuara nga shqiptarët do jetë më i lehtë dhe më pak konfliktual. Llogjikisht në BE do kenë hyrë edhe Maqedonia, Sërbia dhe Mali i Zi.

Nëse Bashkimi Europian do jetë në gjendjen e sotme, ose mund të ketë edhe largime të tjera si ai i Anglisë, atëhere situata në Ballkan bëhet më delikate dhe çështja shqiptare shumë më e vështirë të arrijë një zgjidhje optimale për interesat e shqiptarëve. Përsëri tundja me forcë e flamujve të Shqipërisë Etnike do jetë e rrezikshme. Veprimet e shkallëzuara bashkë me veprime të ngjashme të Bullgarisë, Sërbisë dhe Greqisë mund të sjellin zhdukjen e Maqedonisë së Veriut dhe nuk dihet nëse amerikanët dhe gjermanët do e lejojnë këtë. Rusët mund të jenë më neutralë, se favorizohen dy shtete të tjera sllave, aleate tradicionale, si dhe Greqia, nëse ata ende kanë planet e tyre për të krijuar një Aleancë të Madhe Ortodokse për të mbizotëruar si forcë ekonomiko-ushtarake në Europë. Nuk dihet se si mund të reagojë Franca, e cila që tani ka dhënë disa shënja jo të mira në mbështetje të Greqisë dhe të Quipros, që nuk duken se janë në kuadrin e NATO-s apo të Bashkimit Europian.

Ndaj mendimi jonë politik dhe ushtarak duhet të jetë i përgatitur edhe për një situatë të mundshme të “shthurrjes” së NATO-s, e cila edhe pse tani mund të duket si e pamundur nuk duhet përjashtuar nga skenaret botërore të ardhme. Nëse pas 8-10 vjetësh, përfaqësues “të egër” të MAGA-s kthehen në Shtëpinë e Bardhë, ka të ngjarë të ndodhë. Në një botë, ku të gjithë kanë filluar të mendojnë edhe më shumë për veten, nuk është e pamundur prishja e disa aleancave dhe krijimi i disa të tjerave.

Nëse diçka e tillë ndodh, situata e Shqipërisë bëhet edhe më e vështirë dhe “shqiptaromëdhenjtë“ vetëm do na fusin në bela të mëdha me tezat e tyre të Shqipërisë Etnike dhe të “vënies në vend të së drejtës shqiptare në trojet e tyre”. Pastaj duhet t’i kemi sytë nga Turqia, se nuk shoh ndonjë aleat veçanërisht të fortë ushtarakisht që mund të jetë në përkrahje të “luftës” sonë. Ndoshta pastaj duhet t’ju bëjmë thirrje “dumbabistëve” dhe të rikrijojmë mitin e Haxhi Qamilit.

Unë uroj që të ketë një rikthim në periudhën e viteve ‘90 të shekullit të kaluar në botë, që mbizotërohej nga fryma e Paqes dhe Bashkëpunimit. Por vetëm me urim nuk mund të jetohet dhe shpresohet. Ne duhet të jemi përgatitur “mendërisht” për çdo skenar të mundshëm të lëvizjeve “tektonike” në këtë botë të trazuar. Dhe mbi të gjitha të dëshmojmë se jemi një faktor Paqeje dhe Sigurije dhe se nuk duam ndryshim të kufijve. Edhe nëse ato do jenë të arsyeshme, i duam në kuadrin e qënies pjesë të një Bashkimi Europian të madh, ku nuk do ketë më kufij rigjidë mes popujve dhe vendeve,

Ndaj le ta lemë mënjanë “Shqipërinë Etnike”!

Pse nuk duhet kërkuar bashkimi i 5 vilajeteve shqiptare?

Ka disa parrulla nacionaliste në turmën e Revolucionit Flamingo, të cilat mund të rrezikojnë mbështetjen ndërkombëtare ndaj Lëvizjes. Mes tyre më ra në sy një parrullë e madhe për bashkimin e 5 vilajeteve shqiptare, ose e shprehur më qartë është një Shqipëri Etnike me kufijtë që tregohen edhe në hartën në foton më sipër.

Përgjithësisht jam kundër çdo lëvizjeje nacionaliste në Ballkan. Nuk dua të kthehet sërish brenda atij termi të përdorur në më se 100 vjet nga Fuqitë e Mëdha – Fuçi baruti.

Në këto kohë jo të mira, kur lajmet kryesore në botë janë armatosje, drone, raketa, bombardime, nëndetëse bërthamore, sisteme mbrojtëse “Patriot” etj., retorikat dhe parrullat nacionaliste janë vërtet shumë të rrezikshme.

Kjo është arsyeja bazë, që ne duhet të jemi vazhdimisht të kujdesshëm dhe të mbajmë fort emrin e një shteti që nuk i ka sulmuar të tjerët, që prej kohës së Zogut. Nuk kemi qënë agresorë, por edhe duhet të mos tregojmë se kemi prirje të kthehemi të tillë.

Po a është çështja e Shqipërisë Etnike diçka që mund të ketë mbështetjen e plotë të SHBA dhe të Bashkimit Europian?

Mendoj se as SHBA dhe aq më pak Bashkimi Europian do jenë mbështetës të kësaj aspirate të një grupi të madh të shqiptarëve edhe në një të ardhme të paktën 30 vjeçare. Idea e bashkimit të 5 vilajeteve parashikon që të futen brenda shteti të sotëm shqiptar Kosova, Camëria, një pjesë e Maqedonisë dhe territore nga Sërbia dhe Mali i Zi. Nëse bashkimi me Kosovën është diçka që ka për të ndodhur, sepse bëhet fjalë për dy shtete shqiptare, prekja e trojeve të shteteve fqinjë me justifikimin se shumica që jeton në ato troje është shqiptare nuk ka asnjë mundësi realizimi, vetëm në rast se ne do jemi në gjendje të bëjmë marëveshje të veçanta me Greqinë, Maqedoninë, Sërbinë dhe Malin e Zi. S’ka asnjë fuqi e fuqishme europiane që mund të mbështesë “rivendosjen e të drejtave për shqiptarët” të shkelura dikur po nga ata. As Franca, as Gjermania, as Italia, as Anglia. Dihet që Rusinë nuk e kemi pasur mbështetje kurrë për çështjet e Kombit tonë.

Ndaj as duhet të na shkojë në mendje, se mundet që të kemi aleatë, të cilët do na mbështesin për këtë dhe do thërresin konferenca ndërkombëtare ku të vendoset rishikimi i kufijve.

Mënyra tjetër është që shqiptarët që jetojnë në ato troje, të krijojnë lëvizje të fuqishme irredentiste, të cilat edhe me mbështetjen e shtetit shqiptar mund të detyrojnë SHBA, Anglinë dhe BE-në të mbështesin me forcë ato lëvizje dhe të arrihet të paktën të krijohen krahina autonome, që administrohen nga shqiptarët e atyre trojeve. Problemi është që lëvizje të tilla nuk ka thuajse në asnjë vend fqinjë sot. Ndoshta më të mundshme janë në të ardhmen në Maqedoni, por në Mal të Zi nuk ka shënja të tilla, në Sërbi po ashtu dhe në Camëri thuajse nuk kanë mbetur shqiptarë, ose të mbeturit janë asimiluar për shkak të politikave shtypëse greke.

Ndaj mënyra e vetme është që të bashkohemi me Kosovën, të forcohemi ushtarakisht dhe në atë mënyrë t’ju imponohemi fqinjëve, që ose të bëjnë ndryshime të mëdha në trojet e banuara nga shqiptarët, ose do provojnë forcën e ushtrisë sonë. Dhe këto pretendime dhe presione mund t’i koordinojmë me një Bullgari agresore dhe me Turqinë që ka shënja qysh tash që është e tillë.

Po a do na mbështesë ndonjë aleat i madh?

Le të supozojmë se NATO nuk do funksionojë më pas dhjetë vjetësh, kur ne të jemi bashkuar me Kosovën. Të supozojmë se edhe Bashkimi Europian do jetë kthyer vetëm në një një lloj Bashkëpunimi Ekonomik si ishte dikur Tregu i Përbashkët. Këto kushte mund të favorizojnë fuqizimin e shteteve-kombe dhe lëvizjeve nacionaliste në to. Dhe si rrjedhojë Gjermania, Franca, Anglia, Rusia nuk do kenë mundësi të diktojnë shtetet mesatare, ku mund të hyjë dhe Shqipëria e Bashkuar. Kështu ne me Bullgarinë dhe Turqinë do “shtrydhim Greqinë“ që të marrim tokat që na takojnë? Me Bullgarinë dhe Sërbinë do bëjmë që mos ketë më shtet Maqedonas? Nga marëveshjet me Sërbët do reduktojmë Malin e Zi? Këto janë ëndërrat e nacionalistëve që kërkojnë Bashkimin e 5 vilajeteve shqiptare?

Edhe sikur të kemi të drejtën më të madhe për shkak të parimit të Vendvendosjes së popujve, ne nuk kemi si të injorojmë faktin, se diskutime të tilla ka mes gjithë shteteve të Ballkanit, të Europës Lindore dhe Qëndrore, madje edhe të asaj Perëndimore. Të gjithë të tjerët do rrinë duarkryq dhe do shohin me admirim se si 5 vilajetet shqiptare më në fund u bënë bashkë?

Cdo ndodhë me rusët e Moldavisë, hungarezët e Rumanisë, sërbët e Bosnjës dhe Kroacisë, kroatët e Slovenisë dhe Bosnjës, italianët e Sllovenisë dhe Francës, austriakët e Italisë dhe Hungarisë dhe sa e sa etni të tjera, që jetojnë brenda kufijve të shteteve të tjera?

Përgjigja e thjeshtë e shqiptaromëdhenjve mund të jetë se askujt nuk i janë bërë më shumë padrejtësi se sa na janë bërë ne, shqiptarëve. E thoshte edhe shkrimtari ynë i madh Ismail Kadare “ne jemi i vendi vend në Europë, që jemi të rrethuar nga troje ku banojnë shqiptarët.”

(vijon)

Shqipëria është vërtet e vogël

Ndonjëherë vendi im më duket i vogël. Eshtë i vogël, por gjithsesi janë rreth 3 milion njerëz. Po të llogarisësh edhe sa kanë ikur nga kjo jetë, numuri bëhet shumë i madh. Ndaj jo vetëm nuk mund të njohësh të gjithë shqiptarët , por edhe sikur një përqindje shumë të vogël syresh t’i kesh takuar janë shumë.

Qëllon që dëgjoj në tv ose lexoj në shtyp emra dhe mbiemra të njohur. Disa janë njerëz me të cilët kam këmbyer dy fjalë, të tjerë janë fëmijë njerëzish që kam njohur dhe ka madje edhe nga ata që lidhen me rrëfimet e tim eti. Fjala vjen nuk kam njohur asnjë nga Kondët, por meqë im atë i përmendte shpesh dhe i vlerësonte, ndonjëherë më duken si njerëz që i kam njohur. (Duhet të korrigjoj pasaktësinë, se Vera Kapo, vajza e Vito Kapos rrjedh nga Kondët për shkak të së jëmës dhe e kam patur dy vjet pedagoge në Universitet)

Dje hasa në një lajm të shkurtër, që vajza e Dashamir Dinit, ankohej për PS-në e Shkodrës, që nuk kishte treguar mirënjohje për kontributin e të jatit në festimin e 35 vjetorit të formimit të Partisë Socialiste. Me keqardhje mësova se Dashamir Dini nuk ishte më në jetë.

U ktheva në kohë, në vitin e largët 1977 dhe u mundova të kujtoj se si isha njohur me Dinin dhe si qëlloi që bëmë një “xhirro” të gjatë në bulevardet e Shkodrës.

Ishte shtator dhe edhe pse shkolla sa kishte nisur ishim me disa shokë të mij në një turne me Teatrin e Kukullave të Korçës për të dhënë shfaqje në disa qytete të veriut. Ndërtesa e teatrit të kukullave të Shkodrës ishte në mes të një lagjeje të vjetër. Nuk jam i sigurt nëse jo larg saj ishte një kishë apo një xhami, por në ato vite i shihnim me të njëjtin sy, si vende ku ishin “manipuluar” mendjet e njerëzve.

Regjisor i tetarit të Shkodrës ishte shkrimtari Jonuz Dini dhe ndoshta në zyrën e tij jemi njohur me Dashamirin. Ai atë kohë ishte student (besoj se në Institutin Luigj Gurakuqi) dhe u tregua mjaft “dashamirës” me mua dhe shokët e mij, që ishim ende maturantë.

Dolëm shëtitje atë pasdite të ngrohtë shtatori dhe folëm kryesisht rreth letërsisë. Nuk kishte tema të shumta për të biseduar me dikë që posa njiheshim dhe mbase ishte 3-4 vjet më i madh. Ishte i gjatë dhe i pashëm dhe i tillë ishte edhe i jati tij. Nuk jam i sigurt nëse Jonuzi kishte njohje me babanë tim, por di që një ose dy libra të tij i kishim në shtëpinë tonë. Nuk kujtoj aspak se ç’lloj libra ishin.

Shumë vite më vonë më kapi veshin në tv emri i Dashamirit si kryetar i Partisë Socialiste për Shkodrën dhe u habita. Veçanërisht në vitet e para pas dhjetorit 1990, më dukeshin “të pazakontë“ ata shqiptarë të brezit tim, që ishin anëtarë të Partisë socialiste. Ndoshta ishte një paragjykim i imi i asaj kohe, por edhe sot, kur kam parë dhe dëgjuar shumë, kam mësuar edhe më shumë të vërteta rreth jetës, ende nuk i kuptoj dot ata që kishin mbaruar Universitetin dhe nuk ndjeheshin të zhgënjyer nga Partia e Punës.

Ishte për mua si të mos dalloje dot të bardhën nga e zeza. Aq e qartë.

Nuk kishte nevojë as të hyje në PD, as ta mbështesje e të votoje për të, por që të mbeteshe ose të bëheshe anëtar i Partisë së Punës ka qënë diçka që nuk arrija ta kuptoja. Në rastin e Dashamir Dinit, ishte edhe tregues i një kurajoje të madhe, sepse bëhej shef i socialistëve të Shkodrës, në qytetin më antikomunist të Shqipërisë.

Gjithsesi, më vonë mësova për të tjerë shkodranë të njohur, që ishin anëtarë të Partisë Socialiste, ndaj u binda se Dashamir Dini nuk ishte i “izoluar” në qytetin që ka Kishën e Madhe, Kafen e Madhe, Arrën e Madhe dhe thuajse gjithshka tjetër të madhe që është në Shqipëri. Por dhe tani që PS e Shkodrës është bërë “e madhe”, se jo vetëm që ka fituar Bashkinë, por ka edhe më shumë deputetë në Kuvend, e ka harruar një nga njerëzit më të vendosur dhe të sakrifikuar të saj. Sepse vërtet duhet të ketë mbajtur shumë sulme në kurriz Dashamir Dini në vitet e para pas Diktaturës.

E thashë që në krye, që Shqipëria shpesh më duket e vogël. Ndoshta këtë perceptim jo të vërtetë e kam edhe si pasojë e kujtesës. Mbase po të mbaj mend më pak dhe të kem edhe euforinë e socialistëve shkodranë, Shqipëria do më duket gjithnjë e Madhe.

Prehu në paqe Dashamir Dini!

Të paktën vajza lufton për të mbajtur gjallë kujtimin tënd.

Kthimi i Berishës në “grata” nuk sjell asnjë ndryshim për shqiptarët

Sali Berisha tashmë mund të takohet me zyrtarët amerikanë. Ai dhe familjarët e tij mund të udhëtojnë drejt SHBA-së. Eshtë nje rehabilitim i plotë në raport me administratën amerikane, që ka të ngjarë të mos ndryshohet në të ardhmen edhe nëse shokët e Blinken vijnë në Shtëpinë e Bardhë.

Por është kjo një gjë e mirë apo e keqe për shqiptarët?

Kur ndodhi shpallja “non grata”, e kam quajtur si një shumë të mirë për Shqipërinë dhe politikën shqiptare. E gjykoja si një hap i duhur në drejtim të spastrimit të politikës shqiptare nga të korruptuarit e fuqishëm. Edhe pse më i korruptuari ishte në atë kohë Rama, e kuptoja që SHBA nuk mund të shpallte “non grata” kryeministrin në fuqi.

Shumë mbështetës të Berishës, por edhe asnjëanës, e quajtën të gabuar dhe si hap të “sorroistëve” për të dëmtuar opozitën në Shqipëri. E theksoj se nuk ka qënë asnjëherë e tillë, edhe pse shumë njerëz të afërt me Aleks Sorros apo dhe shqiptarë që kanë kaluar në “kanalin” e xha Sorros, mund të kenë ndikuar në ambasadorët amerikanë dhe në Departamentin e Shtetit. Por e quaja edhe të dobishme edhe të merituar, sepse kishte shumë mëkate, që unë i njihja, por dhe shumë të tjera ndoshta që njihen vetëm nga shërbimet sekrete. Mendoja se ambasadori Lu kishte ndikuar më shumë për shkak të “zborit” që i bënte Berisha për miratimin e Reformës në drejtësi edhe pse nuk kishte asnjë funksion drejtues në PD.

E vërteta e “funksionit” të tij në PD ka qënë se “lideri histerik” i Partisç Demokratike, nuk kishte ndalur asnjë çast nga të qënit shef i opozitës shqiptare. Dhe e dëshmoi, kur nën presionin amerikan, ai përballi Bashën dhe të tjerë në Parti dhe e mori “de facto” PD-në.

Por për këtë i duhet thënë “chapeaux” edhe pse motivet dhe metodat e tij janë tepër të errëta dhe në disfavor të shqiptarëve. Ai garantoi mbajtjen jashtë burgut të Zenit dhe Argitëa dhe njëkohësisht ju sigoroi një vazhdimësi në pasurimin e tyre me manovrimet e njohura me Kastratët, Manen edhe pa u takuar personalisht me Ramën.

Po a është tashmë një rikthim i tij i plotë në politikën shqiptare dhe bashkë me të që shpejt a vonë ta shohim përsëri kryeministër?

E pamundur.

E them me siguri pas kësaj që kam parë me Revolucionin Flamingo.

Më parë se Edi, “Saliu ka maru!”

Edhe me çdo lloj manovrimi dhe manipulimi, të cilat ai ka treguar se ka aftësi t’i bëjë, ai nuk kthehet dot më në krye të vendit. Madje nëse do ketë formacione të reja politike dhe zgjedhje të parakohëshme, Saliu nuk do ketë as këtë numur deputetësh që ka sot.

Por a mund të mbetet si patericë e Ramës duke pasur sëbashku shumicën dërmuese të kartonave?

Edhe kjo mund të ndodhë nëse ai sheh se nuk ka shteg për të shtuar elektoratin e tij. Por na duhet të presim e të shohim se si do shkojë Revolucioni Flamingo. Eshtë ende shumë herët të parashikosh këtë Lëvizje kaq të madhe , por edhe të gjëërë njëkohësisht. Nëse pas përpjekjeve diversive të Ramës dhe Berishës për tu copëzuar, Grupi drejtues (ende i panjohur plotësisht) nuk do jetë në gjendje të mbajë frymën e protestës në maksimum, atëhere do të duhet të presim stinët që vijnë për të parë ndryshime të vërteta.

Por në përfundim më duhet të them se heqja e “non grata” e Saliut nuk sjell as ndryshimin më të vogël. Për mua është veprim i llogjikshëm i ameriakanëve se nuk mund të lesh jashtë bisedimeve forcën e dytë politike shqiptare, edhe pse Saliu e ka uzurpuar udhëheqjen.

Sali ke maru!