Korçadha (8)

 

Kënga e Tretë - Korçarët nisen në marshim

Ku tregohet për debatin mes Peleshit dhe Tollkuçit për shtyrjen e marshimit dhe si u përgatit Himni i Flamurit i Principatës së Korçës.

Në Shtabin Luftarak të Korçës, të gjithë ishin mbledhur

Me rroba civile Peleshi, në krye të tavolinës ovale

Në sheshin para Kullës prisnin trupat më të zgjedhur

Raqka ende seç kërkonte me lupë nëpër manuale.

Kur dera e Shtabit u hap patritur, u dhaPetrika nga Polena,

(Ashtu donte të quhej edhe pse në Korçë kish’ vendlindjen)

- Marshimi për në Maliq duhet për dy ditë të ndalet.

Se Viskont Gëzim Topçiu nesër do ketë ditlindjen.

Dhe ti Raqi kohën kot e humb duke gërmuar në manuale

Urimi im dot s’ndalet, e bën Inteligjenca Artificiale!

- Ik o Kokëqyp na lerë të qetë!- u hodh Peleshi me arrogancë

Ne kemi bërë gjithë përgatitjet, patronazhistët presin,

Provo të vesh ti Luftën me urimet tënde në balancë

Do shohësh që edhe mjekët do nisin të ta ..jesin!

Me bisht mes shalëve Tollkuçi, ky dhelpër nga Polena,

Nga Shtabi i Luftës doli, bullçinjtë të dyja fryrë,

“Dajak” të tillë mes njerëzve, s’kish ngrën’ qysh “në pelena”,

Nëpër dhëmbë me vete shante, i zverdhur në fytyrë.

Në shtab puna vazhdonte, gatitetj Plani i Masave,

Po përpilonin tekstin e himnit (do duhej një i Luftës)

Raqka ngadalë pastronte, njollat e bardha të glasave

Që mbetur kish në sup kur ndenji më këmbë majë Kullës.

Vargjet ngadalë përpilonte, Poeti veshur me të bardha,

Kujdesej për kuptimin, 7-rrokshin dhe metrikën,

Me mendje lidhte tingujt sepse ishte nga Dardha,

Si ju duk se diçka kishte bërë mori fisarmonikën.

- Nën udhëheqjen tënd O princ, ne sot seç po marshojmë,

Marshi jonë shpërthen rrugës, në çdo kodër dhe livadh.

Ne falë teje jemi, pa ty më dot nuk ekzistojmë

Prandaj Parisin e vogël do e kthejmë në Paris të Madh!

Të pranishmit në këmbë u ngritën poetin e përqafuan,

Dhe Raqka hodhi tej lupën dhe gjoksin para nxorri

Në çast marshoi ushtria, më shumë trimat s’duruan

Gjysma u nis rrugës s’ Tiranës dhe tjetra atë të Plasës mori.

Jehoi marshi: O Princ ne sot seç po marshojmë!

Me ritëm ecnin kolonat, të drejta me shumë displin’

Kur pa dal’ mirë nga Korça, njerëzit ç’farë të dëgjojnë:

-Kur ne shkonim në marshim, zuskat qanin me ngashërim!

Korçadha (7)

Vazhdim i “Kënga e Dytë - Maliqi përgatitet të mbrohet”

Tregohet që Gëzim Topçiu pranon idenë e Gjolit të Gjergj Lucës.

-Po prit ore Gjergj Luca, ku kemi neve gjol?

Më i afërti që këtu është Gjoli i Pogradecit.

C’kujton ti vallë mos jam unë ndonjë kaqol,

Që të shkoj edhe të zbres damixhanet prej Kolanecit?

Kështu tha i ndërkryer Viskont Gëskë Topçillari

Dhe me nxitim mori shkallët të ngjitej për në zyrë

Por po me ngut vrapoi dhe Gjeke katrigari

Dhe derën vetë hapi pa pritur t’i theshin “Hyrë“.

- Viskont më dëgjo mua, kjëo është ide gjeniale

Portat e Lumit të Devollit t’i hapim sa më parë

Të mbyllim ç’është kulluese me vija me kanale

Dhe tërë fusha të mbytet, të bëhet si ishte më parë

Nga ana jonë liqen, nga ana e Korçës Kënetë

Dhe fortifikime s’kemi pse të bëjmç kot më kot,

Kjo është një ide mbrojtëse që e zgjidh Natyra vetë,

Korçarët të tërë do mbyten, se asnjë syresh s’di not!

Viskont Gëzim Topçiu e pa, dhe ndenji i menduar

I mirë ju duk ky varianti pa fortifikime

- Po nga Perëndia e Mjedisit leje duhet kërkuar

Kë do futim andej, unë njoh veç Kokin pa qime?

- Po ma lerë këtë mua, ju veç mbledhjen të mbani

Në fund një shkresë bëj të quhet si vendim

E marr unë atë dhe shkoj menjëherë tek Sofjani.

Ja shirat po fillojnë ujë do ketë pa mbarim!

Viskonti krrojti zërin, shumë shpejt fjalën e mori :

-Të dashur vëllezër e motra nuk e prisja këtë ditë,

Dhimbja s’më hiqet një çast nga kraharori,

Si kohën kur isha i vogël dhe më dërgonin me dhitë.

Nga Korça na kanë erdhur shumë lajme të këqija,

Peleshi bashkë me Raqkën, ushtrin’ kanë mobilizuar

Shumë shpejt do na sulmojnë të marrin pronat e mija

Dhe popullin e Maliqit ta mbajnë rrobëruar.

Po ne nuk dorëzohemi, deri në pikën e fundit

Në fushë do mbrohemi, do ngjitemi dhe në skërka

Më kot nuk kemi qënë të parët e katundit,

Vështirësi po na presin, si kohës që hanim kërka!”

Komsomolasit

Unë i quaj me të qeshur “komsomolas” të gjithë ata të rinj, që kishin funksione të larta në BRPSH gjatë viteve të shkollës së mesme dhe të Universitetit. Se anëtarë të Bashkimit të Rinisë të Punës ishim të gjithë, pa përjashtim. Kush përjashtohej nuk mund të merrte as diplomën e të mesmes. Më pas mund të kishte edhe ndonjë pasojë më të rëndë.

“Komsomolasit” në shkollë (sekretar dhe zv.sekretarë rinie të shkollës) ishin nxënës të dalluar në mësime, punë prodhuese dhe përgatitje politiko-luftarake. Duhet të ishin edhe pa “cen” në biografi. Me një fjalë “ajkë e ajkës”. Shumica dërmuese e të rinjve nuk donin të zgjidheshin në të tilla funksione, por kishte dhe nga ata që donin, se dikush do zgjidhej (sigurisht me miratimin e Drejtorit dhe Sekretarit të Partisë). Dhe komsomolasit bënin atë që duhet të bënin, nën drejtimin e Kryekomsomolasit të Rrethit që ishte dikush me rëndësi dhe që paguhej nga shteti.

Po ç’ndodhi me “komsomolasit” që kam njohur unë dhe nuk janë më shumë se 10-15 copë. Njëra u bë PD-iste e flakët dhe “kapi” disa poste me rëndësi nën udhëheqjen e Saliut. Quhej Elfrida Dhamo në kohën e shkollës së mesme, por kur u bë prefekte dhe rektore mbante mbiemrin Zefi. Një tjetër shkoi me Partinë Republikane të Godos, por nuk e di sa kohë ndenji në të se u bë më pas biznesmen i suksesshëm. Quhet Vladimir Shehaj. Një i tretë ishte volejbollisti i shquar, Robert Damo, i cili u zgjodh kryetar bashkie i PD-së. Një që ka emigruar dhe është republikane e zjarrtë, si dhe të vret për Trump, është urbanistja Pandika Pleqi, dikur sekretare e rinisë e shkollës Raqi Qirinxhi.

PD-ja thithi shumë syresh, madje edhe një komsomolas, të cilit i trembeshin nxënësit më shumë se drejtorit. Edhe ai ishte sekretar i shkollës “Raqi Qirinxhi” dhe për të kishte një shprehje nga moshatarët tanë të asaj shkolle: “Këi, këi Niko Terezi!” Hë se për pak harrova, një i gjashtë, që nuk di nëse aderon në ndonjë parti, është sekretari i shkollës “Themistokli Gërmenji “ në kohën kur isha maturant, Kostika Ru]o. Para dy javësh në FB më quajti “ i përkëdheluri i sistemit të Diktaturës”.

Po ç’farë pune edukative paska bërë i ndjeri shoku Piro Lako dhe shoku Jani Ballta, të cilët kanë qënë Kryekomsomolas në kohën kur ishim në gjimnaz?

Se “komsomolasi” më i zjarrtë kam mbetur unë, që asokohe m’u vërtitën dy herë të më përjashtonin nga Rinia.

(Unë e pata bërë kremte orën e Materializmit ku mësohej Evolucioni.)

Hera e parë që dola në gazetë

Nuk do më ishte kujtuar kjo “mesele” me gazetë dhe gazetarë, po të mos më kishte thënë një e njohur, që 5-6 muajt, që pata punuar në Bashki, nuk figurojnë në rregjistrat e Bashkisë ose të Zyrës së Punës. Nuk dua as ta kërkoj atë gazetë si provë për vitet e punës (për çështje pensioni), se nuk e kujtoj as si quhej, por vetëm di që ishte organ i PD-së lokale.

“Myzhdenë“ ma dha roja Fatjon i Bashkisë, dhe më dha edhe gazetën ta lexoja. Ishte një artikull redaksional në faqen e parë, kundër Gjinkos, por që merrej veçanërisht me em[rimet e kuadrove. Unë isha prova kryesore se sikundër thuhej -“luhet ping-pong me kuadrot si në rastin e arkitektit të paaftë Naumaq Mara, që hiqet nga KRRT dhe emërohet përgjegjësi i Zyrës së Urbanistikës.” Të bëhet qejfi kur del për herë të parë në gazetë, po kjo nuk ishte dhe aq për mirë. Me gjithë mefshtësinë, që kisha treguar që kur kisha mbaruar Universitetin, unë arrija të kuptoja, që nuk po më lavdëronin.

Editoriali nuk kishte emër, por me sa kujtoj, për atë gazetë punonin gjithsej dy gazetarë, njëri më i aftë se tjetri, që quhen Petraq Kita dhe Vladimir Golka. Njëri, ose në bashkëpunim e kishin shkruar. I kërkova Gjinkos t’i përgjigjej gazetës së partisë së tij, por ai ishte edhe më i mefshtë se unë dhe më tha “e mo kush merret me ata!”.

Ishte dhjetori i vitit 1994, pra kam 32 vjet që e di që jam i paaftë nga ana profesionale, ndaj çdo lloj përsëritjeje e këtij fakti të konstatuar nga dyshja Kita-Golka, nuk më ngacmon më qoftë në FB, por edhe në mediat kombëtare nëse do kem fatin të më zënë ndonjë ditë në gojë.

Më besoni që nuk është dhe aq e rëndë të mësosh kur je 35 vjet që nuk ke aftësi profesionale. Skuqesh nga inati cazë, po pastaj mendon: “Po mua diplomën nuk ma heq njeri, kështu që ndonjë lekë prapë do e nxjerr.” Dhe ja si vjen puna, që po mos ishte për Ladin dhe Petraqin (nuk di se ku janë dhe a vazhdojnë si gazetarë) mund të më dilte pensioni 95 mijë të vjetra dhe jo 100 mijë sa e meritoj.

Mbetemi në kontakt për problematikën tuaj

Një zonjë, të cilën vërtet e vlerësoj, më kishte dërguar një e-mail që vërtet më ndihmonte, por që mbyllej me fjalinë - “mbetemi në kontakt për problematikën tuaj”. Do duket si shprehje e mosmirënjohjes ky shkrim, por mua “më bëhet gjaku ujë“, kur lexoj apo dëgjoj shprehje të tilla, që kanë zbritur nga Dikateret qëndrore të kryeqytetit dhe dashje pa dashje i kanë bërë të tyret edhe shumë njerëz të mënçur në Korçë.

“O ç’na çave astarët me këto!” me të drejtë mund të thotë dikush që i jep rëndësi komunikimit dhe jo përdorimit të një gjuhe shqipe të pastër dhe ku nuk futen përkthime kot të shprehjeve të huaja.

Nuk jam i sigurt nëse “mbetemi në kontakt” është përshtatur nga “we will be in touch” apo nga “rimaniamo in contatto”. Cilado që është prejardhja, nuk ka përse të përdorim këtë ‘përkthim majmun” kur mund të përdorim si bëhej më parë “do ju përgjigjemi edhe më vonë“, “mund të na shkruani vazhdimisht” ose dhe “do jemi në lidhje”. Ky “kontakti” të krijon edhe një si lloj nervozizmi, se të kujton ato të “bërat masë“, që ndodhnin jo rrallë kur sistemet elektrike nuk ishin aq të sigurta. Dhe kur “mbetesh në kontakt” për një kohë të gjatë me dikë nuk është e pamundur “rënia në masë“.

Fjala tjetër që sikur më godet me çekan është “problematika”. Tani nuk ka më problem apo probleme. Janë zëvendësuar me “problematika” në intervista. në deklarata zyrtarësh, në fjalime në Kuvend, madje edhe në tregun e perimeve me shumicë. Edhe unë jam ndikuar sa nipit i thashë një ditë me inat: “Kur do e zgjidhësh këtë problematikën e gjeometrisë se ke një orë mbi të!” I shkreti i çakarriti sytë.

Po aman mos shpikni të tjera nga këto shprehjet torturuese se nuk jemi pak të stresuar nga kjo jetë e mbushur tej e tej me problematika!

Korçadha (6)

Kënga e Dytë - Maliqi përgatitet të mbrohet.

Tregohet që Gëzim Topçiu mbledh Këshillin e Luftës dhe Gjergj Luca jep një ide gjeniale.

Atje Devolli merr kthesën, fushës së gjërë endur i lodhur,

Pellazgë dhe ilirë e lavdishëm jetuar kishin vite,

Nga malet kishin zbritur, nga malet e shumtë rreth ndodhur

Mërzitur nga mishi, peshk zinin, ndaj rrinin në palafite.

Më pas kur dhe peshku më s’ju haej, se s’kishin kripë,

Ju ngjitën lart kodrave dhe ndërtuan shtëpi prej guri

Deri sa një ditë erdhën plot specialistë sovjetikë

Dhe lulëzimi i dytë i Maliqit, më i madhi, vend zuri.

Filluan të prodhonin sheqer të bardhë për të gjithë botën,

Më pas produktet shumë i shtuan dhe viçat me këmborë,

Por mbi sheqerin, përmbi mishin dhe mbi alkol’n e pastër

Maliqi, ky qytet kulture, nisi të prodhojë aktorë.

Me krenarinë e prejardhjes të hershme ilire

Me vullnetin për të qënë në krye të emulacionin socialist

Edhe kur kombinatit i hoqën emrin “8 Nëntori”

Populli i Maliqit, jo me triskë partie, mbeti komunist.

Këto shkonte në mendje Viskonti Gëzim Topçiu

Ndërsa po mblidhte për të parën herë Këshillin e Luftës

Në 25 vite, që me aq mënçuri maliqarët i priu

S’kishte ndjerë ndonjëherë tërmet të tillë lëkundës.

Goditja prapa shpine po i vinte nga e tija Parti

Nga njerëzit , që mes miqsh i quante revizionistë,

Kërkonin që Maliqin ta linin pa plang e pa shtëpi

Të bëhej pjesë e Korçës, e të shtirurve socialistë.

Por populli nuk do epej, nuk dorëzohej Gëzimi

Korçarët lëngaraqë do shihnin, sa shpejt ngriheshin muret,

Prej Kolaneci në Selcë, nga çdo shtëpi prej trimi,

Burra dhe gra do zbrisnin, në brez ngjeshur koburet.

Dhe ndërsa për në selinë e tij po hidhte hapin

Gjithshka e mirasfaltuar, nuk kishte aspak llucë

Në hyrje të ndërtesës, që në sabah kishte mbajtur vrapin

I famshmi biznesmen, gaztori vetë Gjergj Lucë.

Peshkatari me nam, që kishte ngritur Rozafën

Hapi krahën dhe e pushtoi, i rra nga pak dhe shpinës

Më pas duke mërmëritur, i përkëdheli qafën

Mos e dëgjonte kush, në vesh i mërmëriti tinëz:

- Duhet të marrim përforcime, lema mua këtë në dorë

Të shkoj në kryeqytet dhe nga të gjitha partitë

Ku janë më të devotshmit dhe më të fortat “këmborë“

Që mediat të tunden, korçarët të fshihen si minjtë.

T’i sjell në Maliq dhe me peshk t’ja u shtrojmë

Ti dy damixhane prej kumb’lle na i gjej nga Gora

Le t’ja mbajë Peleshëve që neve të na sulmojnë

Do i hedhim në gjol si bëri më njëzetën Vlora.

Korçadha (5)

Vazhdon Kënga e parë - “Përgatitja për luftë“ e poemës “Korçadha”

Këtu tregohet për rrjeshtimin e ushtrisë së patronazhistëve para Kullës nën udhëheqjen e Raqkës

Si ishin të gjithë në “Parku Rinia”, të bukurin park,

Që ngjan si gjelbërimi prehës midis dy botëve

Turma e madhe rreth Nikos mbledhur qark

U nisën dhe frymën mbajtën në “Lëndina e Lotëve”.

Atje do bëhej ndarja e luftëtarëve me familjarët,

Në vendin historik ku ndaheshin me ata të Botës së Re,

Dhe pikërisht atje nuk e mbajtën dot më të qarët

Qaj Nikoja, qaj ata, qaj Doktori, qaj ato, qaj dhe ne.

Një skenë e paparë, atje ku ishin derdhur lotët e kripur,

Ku zemrat e copëtuara nuk ktheheshin dot në dru,

Nikshi kujdesej mos i qullej kostumi i stërpikur

Ndërsa nga çurku i lotëve uji kishte shkuar deri në gju.

Në çast fjalën mori Përpaqja, dhe turma menjëher’ heshti:

-Do dalim fitimtarë, nuk ka përse të qajmë.

Ujqër dëbore jemi, nuk i ngjasojmë një pleshti,

Djemve t’ju urojmë fitore, dhe plaçkën bashkë të ndajmë,

Menjëherë e mblodhën veten gratë edhe patronazhistët,

Lotët i përthanë më burra se trimat e qëmotit,

Nga “Republika” morrën më këmbë të afërmit dhe artistët

Ushtria marshimin nisi përmes “Gjergj Kastriotit”.

Në krye mandolinat, më pas vinin n’rradhë kitarat

Kollona e ushtrisë zgjatej, të gjithë me uniformë,

Disa edhe funde veshur, të mbulonin të palarat.

Bulevardi s’kish’ parë kurrë, ushtri kaq shum’ në formë.

Nën ritmin fort luftarak, të këngës së Peleshit

Kaluan shpejt Zakaranë, askush nuk u harrua rrugës

Serenatistët me veglat varur qafës ju qasën sheshit

Më pas të gjithë me rradhë, u rrjeshtuan para Kullës.

Në majë të Kullës priste, me sytë drejt Perëndimit,

As era e bënte të tutej, përreth nuk kishte shumë drit’,

Me ballin pak të rrudhur, kuptohet prej Mendimit,

Krenar qëndronte Raqka vetë, i veshur si komit.