Pushtimi i Manhatten

Më kërcënuam të më mbyllnin hapësirën,

Si Leon me të përjetshëm burgim,

Unë për të parë sytë e saj shkoja,

Jo të pushtoja Manhattenin,

As të Gjermanisë Berlin.

Në ftohtësinë e vetmisë,

Në fund të rrugës prisja,

Ta pyesja nga se kishte pezm,

C’farë i thoshin të vetët.

Në ajër nderej një mjegullnajë plot helm,

Veten ngushëlloja

“Askush nuk i kupton poetët!”.

Më pas krenarinë më kujtuan,

Dyshonin a më kishte mbetur një fije.

Unë belbesha Biblën të shpjegoja,

Klithja krenaria është mëkat

Eshtë gati më keq se të jesh hafije.

Në fund të armatosurit mbërritën.

Mua nuk më prekën,

Qëndruan më tej.

I dërmuar ngadalë mora udhën

Zbathur këmbët pllaqurisja,

Mbi zallin lagur zbuluar nga zbatica,

Nën hënën që përndriste,

Mbi plazhin e përgjumur të Marina Bay.

Rama dhe “sindromi Elena Caushesku 2”

Duke dashur t’ja ngjit gjithë sindromat Elenas së gjorë, ) ajo nuk ka qënë e vetmja pjestare e një Diktature, që pat dalë lehtësisht “nga shinat”), po rrjeshtoj edhe një sjellje anormale të saj, që ka qënë e kushtëzuar nga të qënit e plotfuqishme.

Elena e rritur në një familje tepër të varfër fshatare, e dalldisur nga pushteti i jashtëzakonshëm i Diktaturës dhe duke qënë se dhe vetë Diktatorit Nikolae ja bënte “rruc puc”, ishte e bindur që ishte Nëna e kombit rumun. Sigurisht që edhe pjesët e shoqërisë rumune, që kanë qënë të mbushura me legena dhe legenka, kanë kontribuar në krijimin e asaj psikologjije të sëmurë të gruas nr 1. Ishin ata që i thurrnin lavde dhe poema, që kompozonin këngë, gjë e pallogjikshme edhe për ne, që jetonim në një Diktaturë më të ashpër.(Nexhit nuk i kishte shkuar në mendje të konkuronte me famën dhe pushtetin e të shoqit, ndaj e kishim vetëm si ish-nxënëse të “Nëna Mbretneshë“ dhe jo Nënë të vërtetë mbretërore.)

Sëmundja e Elenës kulmoi në gjyqin e fundit të saj dhe para ekzekutimit. Ndërsa Nikolae kundërshtonte me vetbesim, e shoqja reagonte si ndaj një absurditeti. Kulmi arriti kur po e merrnin ta pushkatonin dhe ajo ju klithte ushtarëve : “Mua do më vrisni, Nënën tuaj?! Unë ju kam rritur!!”

Sjelljet e ditëve të fundit të kryeministrit tonë, më kanë bindur, se si shumë Diktatorë ai e vuan këtë gjendje patologjike, të cilën unë pa u thelluar, po e quaj “sindromi Elena Caushesku 2”.

Rama ju klithi dhe ju tha fjalën e fundit, “ushtarëve” të tij të Kryesisë së PS-së një ditë para votimit për “sistemin imunitar” të Ballukes. Si u komentua nga gazetarë, që ende nuk e kanë “shitur by..” në asnjë kah të politikës, vetë “ushtarët” ishin tmerruar dhe çuditur, se e kishin parë tepër të pavend një shpërthim të tillë të tij. (Se ata sado legena të jenë, janë të ndjeshëm kur shefi ju thërret edhe pse është i bindur që urdhëri i tij do zbatohet deri më një.) Pasi ju ka thënë që janë zero me bisht, dhe se çdo ngjitje në karrierë duhet t’ja dedikojnë atij dhe vetëm atij, ai i ka kërcënuar se do i sakatojë, që në një shqipe të pastër do të thotë, që do ju thyejë në mënyrë të pandreqshme ndonjë gjymtyrë. Në gjuhën e 5 familjeve të Nju Jorkut, që janë degët kryesore të Mafias siçiliane, ky është paralajmërimi i fundit para se të të hedhin në një lumenjtë që kufizojnë Manhattanin.

Po oficerët dhe ushtarët e Kozanostras nuk kanë psur sindroma. Kanë qënë shumë realistë dhe i kanë bërë sakatimet dhe vrasjet për të mbyllur gojën e dëshmitarëve, ose për të detyruar biznes rivale të tërhiqen nga tendera të caktuara. (Këto për Ramën i ka bërë Gysi. Por as ky nuk ka vuajtur nga sindromi 2)

Rama i shfytyruar i javëve të fundit, është shumë i ngjashëm me Elenan që po e shpinin për ta ekzekutuar. I duket jashtë çdo konceptimi njerëzor të pranueshëm, që bijtë e familjes së tij socialiste, që po mos ishte ai as do i ishin qasur dot Kryesisë, të kenë edhe më të voglin hezitim, në “besnikërinë e verbër”. Për të është absurde edhe t’i bëhen pyetje që mund të venë në dyshim “pastërtinë e tij penale dhe morale”, Ndaj edhe kundrejt Ambrozias të “Syrit të Ciklopit” është sjellë me tërbimin që pati dikur sho Enver, kur pa në skenë dramën “Njolla të murrme” të Minush Jeros, të vënë në skenë nga teatri i Korçës. Rama nuk ka në dorë ta burgosë Ambrozian, por nëse mund t’i gjejë ndonjë lloj shkeljeje, i dërgon të gjithë lukuninë e taksambledhësve, patronazhistëve dhe kontrollorëve të cilësisë së Medias. Për ta “sakatuar”.

A janë këto shënja se Rama po shkon drejt “skuadrës së pushkatimit” të Brukselit dhe Berlinit?

Eshtë shumë herët të thuhet edhe pse tërbimi i tij “ala Elena” të bën të dyshosh. Por në ndryshim nga Causheskët, Eduin Rama nuk është duke vrapuar për të gjetur diku strehë për kokën e tij. Eshtë ende në krye të vendit, duke pasur në një krah presidentitn derdimen Begaj dhe në krahun tjetër kryetarin aspak derdimen Di Lana. Por për këta të dy as i “pjerdh by...” I ka provuar.

Frika e tij është nga laku që po i ngushtojnë ata që e kanë mbajtur deri tani në pushtet. Ndërkombëtarët me vlera aspak ndërkombëtare.

Ndaj edhe “buçet dhe kërcet”.

Po le të shfryjë edhe Eduini i Kristaqit, se më keq se kaq nuk mund t’ju bëjë shqiptarëve.

Veç në i theftë këmbën Blendi Klosit, që do të jetë vërtet fundi i kauzës albanofone!

Trotuari i “kokave të prera”

Edhe pse nuk është më një trotuar, pasi me realizmin e Këmbësores( pedonales) Bulevardi Shën Gjergji tashmë është bërë njësh me dy trotuaret dikur në krahët e tij. Eshtë një hapësirë e këndëshme e qytetit ku kam lindur. Ndoshta Bashkia duhet të ishte treguar më e kujdeshme me lokalet mbi “trotuar” ose më mirë me pjesët jo fikse të lokaleve të ish- Mapos. Megjithatë, e gjitha si kompleks është një pjesë shumë e bukur e qytetit.

Tani kam mësuar se është vendosur edhe një bust i Zai Fundos. Kam shkruar disa herë rreth figurës të përmasave europiane të Zait, që meriton emërtimin e një sheshi, të një institucioni të rëndësishëm të qytetit dhe pse jo edhe vendosjen e një shtatoreje.

Por vendosja në atë vend, ku dikur ka qënë trotuari dhe më pshtë disa koka të Rilindasve korçarë më duket i pavend dhe i pastudiuar. Nuk e di nëse Bashkia bën projekte më parë për ndërhyrje të tilla në Qendër të qytetit dhe i shpall për publikun shumë muaj para se të ngrihet monumenti përkujtimor. Sepse është tepër “marrok” ngjeshja e disa skulpturave në një hapësirë kaq të vogël. Të duket si një dëshirë mendjeshkurtër për të pasur një kokë, apo një skulpturë të një figure historike, medoemos në “presidiumin” e qytetit. Busti i Zait (unë do e mendoja shtatore) mund të ishte kudo në qytet, në një hapësirë të bukur dhe t’i jepte emrin asaj. Sepse janë emrat dhe monumentet që e bëjnë një hapësirë të rëndësishme dhe jo vendi që i bën të rëndësishëm figurat historike.

Në atë pjesë të Korçës, ka patur aq ngjarje me rëndësi, sa po t’i lidhim të gjita figurat historike me të do na duhen të kemi çdo dhjetë metra një ‘kokë të prerë“, një bust apo një shtatore.

Po përmend vetëm që 20 metra më poshtçë vendit ku ështe vendosur Zai, ka qënë varri i Anastas Lakçes, që meriton një bust apo edhe thjesht nj[ pllakë përkujtimore; atje pranë ka meshuar për herë të parë në shqip Fan Noli; është krijuar Republika Autonome; ka qënë shtëpia e Jovan Cico Kosturit; ka qënë shtëpia e Mandi Tërpos që e dhuroi për Mësonjtore; janë vrarë 59 korçarë gjatë një demonstrate paqësore dhe shumë e shumë ngjarje të tjera.

Nëse do nxitohemi se “kush ta kapë sa më parë Presidiumin” sigurisht që do krijojmë situata urbano-hapësinore të pakëndshme madje qesharake. Njëlloj si çvendosja e tre kokave të Rilindaseve pranë vendit të WC-ve Publike për shkak të një rikonceptimi idiot të Bibliotekës së Kolevicës nga australiani Uillson.

Sepse me këtë dëshirë për të vendosur gjithshka në qendër, nesër mund të kujtohen të vendosin Petro Ninin dhe Nuçi Naçin pranë Mësonjtores, madje edhe Vasil Avramin, Koçi Xoxen dhe Raqi Filon pranë Bashkisë. (Për Niko Peleshin është menduar që tani të vendoset më këmbë përkrah Themistokli Gërmenjit.)

Për të kapërcyer komentet me humor, që i bëj për ta ç’dramatizuar situatën urbane të krijuar nga vendosja e busrtit të Zai Fundos, po ritheksoj që ndërhyrje të tilla duhet të jenë të këshilluara mirë nga historianë, arkitektë, skulptorë dhe piktorë, si edhe të jenë të shpallura para qytetarëve, sepse hapësirat në atë pjesë të qytetit (por edhe përgjatë bulevard Republikës) janë shumë shumë kufizuara.

Vërtet që është vonë dhe nuk ka kuptim të kërkohet vendosja e Llazar Fundos në një vend tjetër, por është e domosdoshme, që në pjesën qëndrore të qytetit , tashmë të masakruar nga Kulla Vrojtuese të mos bëhen gabime të tjera.

Nëse do kisha diçka në dorë, do e shembja atë Kullë Turpi dhe në vend të saj do vendosja shtatoren e Zai Fundos, njeriut që ishte mes ideatorëve të Europës së Bashkuar, vendit ku na takon të jemi dhe të cilit me zor po i afrohemi.

Sepse kemi ende shalratanë, që bëjnë “qoka” dhe nuk marrin vendime të duhura, të pëlyeshme nga qytetarët e një qyteti dikur të mahnitshëm, si ishte qyteti im në vitet më të bukura të Zai Fundos.

Baballarët nuk duhen harruar!

Titulli është një lloj “urdhëri” i pakuptimtë, sepse askush nuk e harron babanë edhe nënën e vet, edhe sikur njëri nga prindërit t’i ketë braktisur që në lindje. Edhe pse mund të mos e kesh njohur, edhe pse mund të ketë dashur kurrë të të takojë, edhe pse kur ke shkuar dhe i ke thënë “jam biri jot!” dhe ai/ajo të kanë parë me mospërfillje, nuk ka se si t’i harrosh. Duhet të ketë di]ka në nënndërgjegjen tonë, që të thërret “është nëna ime- është babai im”.

Më rierdhi ky mendim në mendje, ndërsa lexoja një shkrim shumë të mirë të Fatos Lubonjës rreth ngjarjes të para dhjetë ditëve, kur protestuesit antikomunistë, i vunë zjarrin vilës ku ka jetuar Enver Hoxha. (Pa të drejtë quhet e Diktatorit, sepse edhe pse ka bërë një shtesë me paratë e shtetit, Hoxha ja ka grabitur një italiani atë vilë.)

Nuk dua të krijoj për asnjë ]ast mendimin e shtrembër se Enveri ka qënë Baba i Kombit, ose një prej baballarëve të tij!

Them që përcaktime të tilla figurative duhet të jenë shumë të kursyera. Me sa e njoh historinë e vendit tim, mendoj që as Skënderbeu dhe askush tjetër nuk e meriton të quhet Babai i Kombit.

Por për tu kthyer tek ]ështja e kujtesës individuale, për të cilën e nisa këtë shkrim dhe që nuk ka të bëjë me atë të Lubonjës që lidhet me kujtesën kolektive.

Të ndjehesh krenar, apo pa ndonjë ndjenjë të fortë apo me turp për babanë dhe nënën është e natyrshme. Nuk ka të bëjë aspak me atë që quhet “dashuri e pakushhtëzuar”. Eshtë ndjenjë që kushtëzohet nga bashkësia ku jetojmë dhe nëse njeriu nuk do ishte një qënie shoqërore këto ndjenja nuk do ekzistonin. Ti vazhdon t’i duash prindërit dhe faqe opinionit ke zor t’i përmendësh shpesh dhe je më i kujdesshëm. Ose edhe mund ta dënosh për ]ka bërë, si kanë vepruar bijtë e Mehmet Shehut dhe përsëri ta duash dhe të nderosh kujtimin e tij. Po njëlloj si ka raste si ai i Th.Th., që mohoi që ishte i jati, një mesoburrë i veshur thjesht, dhe për të cilët Ki]o Blushi pat shkruar një tregim, që më vonë u bë edhe film me metrazh të shkurtër.

Por duke u kthyer në Fatos Lubonja, i cili edhe në këtë shkrim përmend me shumë dashuri dhe nderim bashkëvuajtësit e tij Vangjel Lezho dhe Fadil Kokomani, të vjen në mendje a kishin fëmijë apo të afërm të tjerë, këta burra të burgosur, që Lubonja vazhdimisht i ka përmendur si heronj? Nuk më ka qëlluar kërkund të lexoj ndonjë shkrim të themi, nga vajza e Lezhos ose mbesa e Kokomanit. (Po e ripërsërit, që nuk di nëse ata kanë pasur trashëgimtarë dhe nëse familjarët e tyre jetojnë diku, në Shqipëri apo në botë.)

Gjithsesi, le të supozojmë se familjarët e Lezhove, Kokomanëve dhe të tjerë martirëve të kohës së Diktaturës, nuk kanë mundësi të shkruajnë ose edhe thjesht se duan t’ju qëndrojnë larg mediave. Ose dhe mund të mos jenë të kënaqur me sjelljen e të parëve të tyre, që përfunduan në burg në mënyrë “marroke” duke i braktisur familjarët dhe duke i detyruar të vuajnë. Unë vetë, kur kam lexuar për letrën që dy gazetarët e burgosur i kishin dërguar nga burgu Komitetit Qëndror, i kam “gjykuar” krejt të shkëputur nga realiteti dhe ndoshta naivë. Po të mos kishin dërguar atë letër ata ndoshta do ishin gjallë edhe sot e kësaj dite. Por ndaj asaj që ka ndodhur nuk diskutohet me “sikur”. Eshtë di]ka që ka ndodhur dhe të gjorët Lezho dhe Kokomani e paguan me jetën e tyre.

Por nëse familjarët e tyre (po e përsëris që nuk di se kanë të tillë) heshtin për një arsye ose tjetër, dhe njëkohësisht marrin përfitimet materiale që vijnë nga ligjet për kompesimin e të përndjekurve, atëhere kemi të bëjmë me një deformim të madh moral të tyre. Dhe të gjithë atyre të tjerëve, të cilët nuk bëzajnë për atë që ju ka ndodhur nënave dhe baballarëve të tyre.

Të gjithë ne jetojmë moralisht mbi një bazë që është krijuar prej paraardhësve tanë. Nuk është e thënë, që t’ju ngjajmë mendërisht dhe moralisht të parëve tanë, qofshin këta të largët në kohë apo nëna dhe babai. Gjithkush ka identitetin e tij mendor dhe moral. Por nëse njerëzit rrahin gjoksin për gjyshër që kanë bashkëpunuar me fashizmin dhe i nxjerrin si patriotë të kulluar për “Shqipërinë etnike”, ky është një qëndrim falsifikues dhe i qëllimshëm. Të njëjtit njerëz mund të fshehin faktin se i vëllai i nënës ka qënë të themi, hetues katil i kohës së Diktaturës.

Pa dashur të hapem shumë, po përmend edhe di]ka që ka të bëjë me veprat e shkruara të pasardhësve. Nëse në këto vepra autori i paraqet gjyshin, babanë apo tezen të ndryshëm nga sa kanë qënë, në rrafshin moral apo politik, ky është një qëndrim i njëjtë me atë të atyre pasardhësve që heshtin për baballarët e tyre. Eshtë një qëndrim “rrenacaku” që do t’i paraqesë të afërmit krejt ndryshe nga sa kanë qënë, për të ndikuar opinionin që tashmë nuk njeh të kaluarën dhe për të përfituar sadopak nga rrethanat politike apo edhe të marëdhënieve me vendet fqinje.

Janë qëndrime intersaxhinjsh të pandreqshëm, që mund të përdorin heshtjen apo falsifikimet e shkruara për të parët e tyre. Dhe kjo nuk është gjë tjetër ve]se një bjerrje e plotë morale.

Baballarët (me të mirat dhe të këqiat e tyre) nuk duhen harruar!

Shenim: Foto nga filmi "Babai i studentit"

Ja zilja ra, ora mbaroi...

Gusht i vitit 1979. Në plazhin e Durrësit, në katin e tretë të pallatit që quhej “sharra”. (Ndoshta tani ka humbur mes një pylli pallatesh shumëkatesh. Atëhere ishte pallati i parë “turistik”, i projektuar mbi modelet e kabinave të plazhit. Një dhomë, me një aneks gatimi dhe një banjë. Natyrisht edhe një ballkon në vend të verandava që kishin kabinat prej druri. Pallati ishte i suvatuar mirë me një ngjyrë okëri dhe njësinë tonë e kishte siguruar aktori Pandi Raidhi, Nuk ishte e lehtë të gjeje një kabinë plazhi në ato vite, gjatë muajve të verës.

Ne ishim 7 shokë, që kishim mbaruar një vit më parë shkollën e mesme dhe prisnim të mësonim a do shkonim dot në universitet. (Më e saktë është të them se diçka dinim, por nuk ishte ende zyrtare dhe e afishuar.)

Por titulli i shkrimit, me zilen që bije, nuk ka lidhje as me shkollën e mesme dhe as me auditorët e shumë ëndërruar të univeristetit. Ka të bëjë me një ditë shiu të vazhdueshëm në plazh, ndoshta nuk ishte e vetmja ditë, se atë mëngjes as ishim munduar të shkonim në plazh. “Sharra” ishte pas rrugës automobilistike dhe për të shkuar në “rëra” duhet të bënim rreth 50 metra. Të parët shkonin dy shokë, që detyrë të vetme kishin “vendosjen e çadrës” në plazh, që përmblidhte hapjen “e mundimshme” të një vrime në rërë dhe më pas “nguljen” në të të çadrës. Dhe ndërsa njëri mbante fort bishtin, tjetri hapte çadrën dhe shtriheshin të bënin banjo. Deri në darkën e vonë, kur kush shkonte i fundit në dhomë, merrte me vete edhe çadrën.

Atë mëngjes me shumë shi dhe vetëtima, rrinim mbi dyshekët e shtruar tej e tej dhomës, dhe luanim me letra. Deri sa dikush trokiti në derën tonë. Ishte një grua e re, ezmere, që pushonte me familjen e saj një kat më poshtë. Ishte një familje me disa breza dhe gruaja e re bashkë me burrin mjek, kishin edhe një djalë ndoshta dy vjeçar. Duke buzëqeshur dhe pa shumë ndroje, na tha se dy të njohurit e saj donin të vinin në dhomën tonë, se kishin dëgjuar që këndonim të shoqëruar nga dy kitara. Pakëz të çuditur, sepse gruas së re nuk ja dinim emrin, pranuam të vinin dy djemtë e rinj, që ajo njihte. Emrat e të cilëve gjithashtu nuk i mësuam.

Kjo skenë që zgjati mbi gjysëm ore, mu kujtua ndërsa dëgjoja Redon Makashin që këndonte këngën “Zilja”. E pata kërkuar vetë në Youtube duke shkruar ‘ja zilja ra”. Dhe më ishte shfaqur Redoni i thinjur.

Atë vit, kur ne pushonim tek sektori “Hekurudha”, djali i Fitim Makashit duhet të ishte ende në ndonjë shkollën fillore në Tiranë.

Njëri nga djemtë e rinj, ai më i madhi, pasi dëgjoi dy tre këngë nga ne, kërkoi t’i binte kitarës. Ndërkohë gruaja e re ishte kthyer në dhomën tonë, pasi ishte kujdesur ndoshta për të miturin e saj. U ul edhe ajo në shtratin portativ, ku ishte ulur edhe kitaristi i panjohur. Pranë tij dhe e shihte me sytë që i shkëlqenin. Djaloshi (nuk di në ishte student, a punonte diku në Tiranë) filloi të këndonte:

Ja zilja ra, ora mbaroi

Unë mezi pres që ta takoj

Dhe vajza doli me çantë në dorë,

Porsi një flutur tek un’ vrapoi...

Ishte një këngë, që nuk e kishim dëgjuar më parë dhe djaloshi tjetër e shoqëronte në zë të dytë. Kitaristi shihte herë kitarën dhe herë gruan e re. Dukej që kishte diçka më shumë se pasioni për këngën mes tyre.

Ne vazhdonim të shinim skenën jo shumë të pritshme, por kënga na u duk melodioze dhe e kapshme dhe nisëm ta shoqëronim. Kishte një lloj ngjyrimi si këngët “doo whop” të viteve ‘50 në Amerikë, një lloj stili që përdorej në këngët e krijuara në Tiranë në vitet ‘70 dhe që këndoheshin në gjelbërimin pranë Liqenit Artificial. Nuk ishte e vështirë të kapej dhe ne po bënim një lloj “kori” harmonioz, duke vazhduar të shihnim me buzëqeshje “serenatën” që po ndodhte në dhomën tonë tek Pallati “sharra”.

Nuk mësuam nëse kitaristi i dashuruar ishte autori i këngës dhe e kishte krijuar dikur për vajzën që ishte bërë grua e re. Nuk treguam kureshtje se mund të kishim mësuar rreth historisë të asaj kënge melodioze. Më pas e kishim shtuar në repertorin tonë, por shumë vite më vonë kënga kishte “rëshqitur” nga tufa e këngëve tona të preferuara.

Në vitet e Universitetit, fatkeqsisht mësova, se gruaja e re, që kishte pushuar tek “sharra” në një “pesëmbëdhjetditësh” me ne, ishte vrarë bashkë me të dashurin e saj nga rojet e kufirit detar, tek sa tentonin të arratiseshin. Kishte braktisur familjen për dashurinë e çmendur, që mund të ishte ose jo, dashuria që ndriçonte sytë e saj, atë ditë gushti të nxirë pus dhe me vetëtima.

Për fatin e keq të dy të rinjve të dashuruar, kishte rënë zilja e fundit.

Një zile breshërie kallashnikovi.

Redon Makashi ishte ende në shkollën fillore.

Shqiptarë mos u çudisni...kur flinit ata vidhnin!

Më është krijuar përshtypja (ndoshta e gabuar për shkak të largësisë), që një pjesë jo e vogël e shqiptarëve janë çuditur me kthesën e Ramës për SPAK-un, me qëndrimin monolit të Ps-së për të mos e dhënë imunitetin e Belas, me qëndrimin “as mish as peshk” të ndërkombëtarëve të nderuar.

Dhe mes atyre që “çuditen” nuk janë vetëm opozitarët e përherëshëm, por edhe elektorati me ngjyrë ‘majmun bojë hiri”, edhe socialistët e zhgënjyer, ndoshta edhe shumë socialistë të afërt me “Skënderbeun” si “Mamica” apo mbrojtësi i kështjellës parlamentare “Vrana Di Lana”.

Unë, dhe disa të njohurit e mij, çuditemi me ata që çuditen. Sepse kanë kaluar vetëm 10 muaj, kur populli trim dhe demokracidashës, ja kishte futur gjumit “një të djel një dit namazi” ndërsa drogëshpërndarësit, patronazhistët, militantët dhe “dinakët” ishin lëshuar të blinin dhe vidhnin votat, e atyre që nuk shëllëreshin lokaleve të fshatrave dhe qytezave turistike të Shqipërisë, por kishin votua.r

Ajo ditë maji, më kujtoi një maj tjetër, kur në fuqi nuk ishte Berisha me xhinse, por Edi me hundë shqiponje dhe opozitarët braktisën qëndrat e votimit për t’ju lënë dorë të lirë militantëve, ish-spiunëve, dallkaukëve dhe “dinakëve” të vidhnin votat e atyre që kishin votuar. Ishte 26 maji i vitit 1996. Gati 30 vjet më parë. Dihet nga të gjithë se ç’ndodhi pas asaj braktisjeje “idiote” të votimeve. Berisha nxiti psikologjinë e verbër të njerëzve të fusnin më shumë para në Sudet me kompani, për të fituar zgjedhjet lokale, dhe më pas erdhën kolapsi ekonomik dhe ‘97-ta.

Më 11 maj të vitit 2025, shqiptarët i ishin “dorëzuar” fatit të paracaktuar, që “Edi fallxhori” e paraqiste si një fitore midis 76 dhe 91 (ose disa djall numura të ngjashme) dhe fitoi saktësisht mesataren aritmetike të tyre. Atë që i duhej për të sunduar pa probleme, për të ndryshuar ligjet si i duheshin, për të mbojtur Ballukët dhe goditur Ahmetajt dhe për të vjedhur për veten, Lindan , Zahon dhe ca Linda dhe Zaho të tjerë ,socialistë të përgjëruar.

Tani shqiptarët, që kanë gjetur çdo lloj justifikimi për të mos shkuar në zgjedhje, ose për të votuar për Flamur Nokën në vend të Arlind Qorit, habiten. “Deri këtu arriti?!”

Kështu u habita edhe unë me disa shokë të mij, kur Berisha u betua si President në kushtet e shtetrrethimit në marsin e vitit 1997. Thamë të njëjtën gjë: “Deri këtu arriti?!”

Deri këtu dhe më larg arrijnë Diktatorët të dashur bashkëatdhetarë!

Ne më pak, se të gjithë europianët e tjerë nuk duhet të çuditemi se deri ku arrijnë politikanët që marrin fuqi absolute.

E patëm parë, kur një “mësues dembel”, që nuk kishte punuar kurrë dhe që nuk kishte dhënë asnjë provim, u vu në krye të vendit dhe nuk “u shkul” për 45 vjet. Deri sa e mori “I paçim Uratën!”

Me të njëjtën mendësi nuk shkulej Berisha në fillimin e ‘97 ës.

Me të njëjtën mendësi nuk shkulet Edi Rama në vitin 2026. Endërron që si sho Enver të vdesë pa rënë nga froni!

Por fajin duhet ta kërkojmë tek vetja dhe jo tek politikanët me prirje diktatoriale. Ata të tillë kanë qënë që ditën e parë dhe disa, si Edi i Kristaqit as janë munduar ta fshehin. Por ne i besuam, i votuam, i rivotuam dhe kur pamë se na kishin hipur mirë mbi kurriz. Theshim me mendje: “Ky të paktën nuk po rreket të na i fusë nga pas!” Dhe duke pasur prapanicën e sigurt ja futëm gjumit.

Tani u zgjuam dhe pamë se na kanë lënë pa rrugë, pa pensione, me çmime në qiell dhe me kërcënimin mbi kokë “Do ja u bëjmë më keq po të kërkoni që hajdutët të arrestohen!” Dhe hapim sytë e habitur dhe themi “Si është e mundur!”

E o e është!

Se nuk e mësuam këtë historinë, që po zgjodhe një zarbë si “Kadi” pastaj nuk mund të ankohesh se të thonë “shko ankohu në Kadiu për Kadiun!”

Dhe historia përsëritet.

Mes Apokalipsit

Mes turmës dukej

Floku i artë

Si atë pasdite në të Parisit Metro.

Të lodhura sytë i kisha,

Nuk shihja dot qartë

Miku më tërhoqi pas mënge

Më tha: “Ja ku është ajo!”

Të përmendte emrin nuk duhej

Drithërima përshkoi trupin e plakur,

Nuk doja të dija ]’ndodhte përreth,

As për flakët e molotovëve,

Për trupat e përgjakur

Për klithmat e grave

Për tmerrin që edhe gurët i ngjeth.

Nuk dëgjoja zërat që thonin do bombardojnë,

Nga larg qiellit zjarret do vijnë,

Të gjithë do zhurritemi

Prej raketave të një vendi larg në hartë.

Mes Apokalipsit për të mendoja,

Si në të parën ditë,

Në të Parisit Metro,

Kur syve më iknin flokët e saj të artë.