Poetët e Klubit “Bota e Re”

Në qyetin tim ka një Klub që quhet “Bota e Re”. Nuk është si klubet-kafenetë e shumta, që mbushin qytetet tona. Disa edhe me emra të pazakontë për një klub-kafene si psh “Komiteti” apo “Komiteti Diellor”. Klubi “Bota e Re” është një klub i mirëfilltë intelektualësh, pak a shumë si Klubi “Miqtë e ABC” tek “Të Mjerët” e Hugoit. Sigurisht që “Parisi i Vogël” sështë ende shumë më i vogël se Parisi i vitit 1848, kur zhvillohen ngjarjet tek “Të Mjerët”. “Qyteti i dritave” kishte atë kohë 1 milion banorë, kurse Korça jonë mezi i bën 30 mijë gjatë Festës së Birrës.

E megjithatë duke cituar Nolin në një bisedë me një diplomat kinez në Lidhjen e Kombeve, kur kinezi u çudit se sa i vogël ishte vendi jonë, plot krenari i tha “Vertet një milion, por shqiptarë ama!” Ndaj e njëjta logjikë e sasi-cilësisë mund të përdoret edhe në rastin e 30 mijë korçarëve.

Se këta korçarë të mençur dhe me dashuri për artin e kanë krijuar Klubin “Bota e Re”. Unë e mendoj si një klub poetësh (revolucionarë ose jo), por atje mund të ketë edhe prozatorë, dramaturgë, si edhe kritikë letërsie apo promovues të letërsisë shqipe dhe botërore.

Kontakti im me Klubin ndodhi vetëm këtë vit dhe për një motiv tepër egoist timin. Duke parë mosshitjet masive të librit tim me poezi “Flokët e Frejas”, mendova që një përpjekje për një promovim të tijin, edhe pse e vonuar mund të ndihmonte. Nuk dija ku te kerkoja ndihmë dhe meqënëse libri ndodhet vetëm në librarinë e një komshiut tim në Korçë, thashë se ndihma duhet kërkuar në burim. Dhe përsëri nuk kisha asnjë ide se si bëhen promovimet dhe se kush i organizon. Para katër vjetësh ishte bërë diçka e tillë për librin tim “Biseda të pakryera me babanë“, por ai ishte më shumë si një mbledhje përkujtimore për 100 vjetorin e Andon Marës dhe u krye në Bibliotekën e Qytetit, ku babai kishte qënë për shumë vite drejtor.

Dhe pikërisht në atë paradite përkujtimore, pata dalluar një djalosh të gjatë, i cili bënte foto të veprimtarisë. Kur u larguan të gjithë, dikush më tha se quhet Arjan Kallço dhe unë nxitova t’i jepja një libër edhe me kushtim.

Tek ky djalosh i gjatë, që bënte foto të veprimtarisë, më shkoi mendja në shkurt dhe meqënëse në Instagram kisha parë, që ishte më shumë poet se fotograf, i thashë një miku të blinte një “Flokët e Frejas” dhe t’ja jepte. Me entusiazëm Kallço më tha se e kishte marrë librin dhe më pyeti se ç’mund të bënte për mua dhe librin. I shpjegova që do kisha dëshirë për një promovim të mundshëm dhe me të njëjtin entusiazëm më tha se isht shumë e mundshme dhe se Klubi ”Bota e Re”, ku ishte anëtar, këtë gjë e bënte shpesh.

Edhe këtë rradhë fati më ndimoi mendova. Mjaft të trokasësh në derën e duhur në çastin e duhur. I shpjegova që prej datës 20 mars deri më 7 prill mund të vija në Korçë, kurdoherë që ai ta gjente të arsyeshme. Më tha që mund të kemi disa probleme me kalendarin, se Klubi bën shumë promovime, por do e bisedonte me Kryetarin (ose Presidentin) dhe shumë shpej çdo gjë do ishte e qartë Lokalet nuk ishin problem. Muzeu i Mësonjtores ose Biblioteka. Kjo më bëri të ndjehesha më intelektual se kurrë. Po promovoja një libër në zemrën intelektuale të qytetit dhe i ndihmuar nga ajka e intelektualëve të qytetit.

Në një bisedë të mëvonshme, Kallçoja i “Bota e Re” më njoftoi që jo vetëm kishte folur me Kryetarin (dikush me mbiemër Rusi), por edhe me nënkryetaren (dikush me mbiemër Bandilli). “Po me sekretarin?” e pyeta se mendova që një organizëm i tillë, i mirëorganizuar duhet të ketë edhe një Sekretar. Nuk e morri llafin, por kujtova se Sekretari do ishte ai vetë dhe për modesti nuk e përmendte.

Dhe u nisa fluturimthi drejt Ballkanit, ku jo vetëm do takoja njerëzit e dashur, por do kisha mundësi pas tre vjetësh të promovoja një libër të pashitur. Se kur libri nuk shitet është më mirë, që sikundër bëhet me kastravecat e mbetur, ta dhurosh në një mjedis sa më intelektual. Pak a shumë si bënte Beni Tapa me zarzavatet e mbetura, që ja jepte të vëllait të Manolit të Sofisë.

Por sërish diçka ndodhi, që i bën rrëfenjat e mia të shkurtar të kenë kthesa të pritura dhe të papritura. Nuk di nëse kishte pasur ndonjë dikutim tepër intelektual mes Kryetarit Rusi dhe nënkryetares Bandilli, por njoftimi se një ditë ishte menduar, më ardhi kur kisha prerë një biletë për në Barcelonë. E njoftova Kallçon e “Bota e Re” se për fat të keq nuk mund të merrja pjesë në veprimtarinë që bëhej për të “më nderuar”. Mendova edhe se sa e madhe ishte humbja ime (jo për librin) se nuk do takoja dot gjithë ata poetë, prozatorë, dramaturgë dhe kritikë letërsie që mbushin Klubin. Të mendosh se ç’nivel intelektual dhe inspirues mund të ketë Klubi, mjaft të përmend një fakt: Një nga anëtarët ka botuar një libër “Gërshërët e arta të Korçës” kushtuar një berberi që na la para 3 vjetësh. Nuk di nëse libri është me poezi, apo i natyrës biografike apo një studim i përzjerë i rolit të berberëve në dy sistemet ekonomiko-shoqërore që ka kaluar Korça gjatë vitebve të jetës së berberit të njohur.

Duhet frymëzim, formim intelektuar dhe shumë përkushtim të nxjerrësh nga dora një vepër të tillë.

Të tillë intelektualë gëlojnë tek “Bota e Re” e qytetit tim të lindjes. Që më bëjnë të ndjehme krenar kudo që shkoj.

A është “elitar” Neritan Sejamini?

Më duhet t’i kërkoj ndjesë lexuesve për një dizinformim jo të qëllimtë, që ju bëra në pjesën e tretë të shkrimit “A duhet parë me dyshim ]do gjë që bëjnë shqiptarët?” Ishte vërtet nga padija, nga që nuk u kujdesa të verifikoja, por u mjaftova që më thanë se ishte një konferencë në dhomën e Konferencave në hotelin “Kotoni” dhe unë hamendësova duke u nisur nga organizatorët, se do ishte di]ka rreth ideve të së Djathtës Europiane.

Por jo! Nuk ishte një konferencë, por një leksion i hapur që bëhej nga Ruli dhe Sejamini, se si ishin krijuar elitat në Shqipëri!

WOW!

Kjo është tamam për tu “thagmosur” se kush mund të shkojë të dëgjojë një leksion se si janë formuar elitat në Shqipëri, nëse nuk aspiron që të bëhet elitar. Se sipas mendimit tim (aspak elitar) kjo mund të jetë tema e fundit për të cilat mund të jepet një leksion në Shqipëri dhe që t’i interesojë kujt.

Por gjërat nuk janë dhe kaq të “zgjidhura” dhe kujtoj se ky preokupimi me “elitat” është i hershëm. Shumë vite më par, kur ishte zv,kryeministër Niko Peleshi, kishte shkruar një artikull të gjatë në gazeta MAPO për elitat e reja dhe rolin e tyre në Bashkësinë Europiane. I gatshëm për sulm, pasi lexova artikullin që di]ka kishte rreth specifikës së “narracionit” dhe të “mesazhit” tek elitat e reja, dërgova një artikull denigrues të titulluar “Eshtë ekonomia, budalla!” që u botua po aty, por edhe pas saj Peleshi mbeti në “elitë“ ndërsa unë, si gjithnjë, me turmën e “të paemërve”.

Por nga ai artikull kuptova se të rëndësishmit e shoqërisë sonë duan të ndjehen elitarë. Unë kurrë nuk e kam kuptuar këtë kategori, sepse kam qënë “egalitar” por kjo nuk do të thotë se e drejta është në anën time. Në botë, sipas disave, ka “elita” që janë si “ajka’ e një sasie të madhe me qumësht, ku nnë këtë të fundit hyjnë vdekëtarët e zakonshëm. Më duket absurde përse duhet të jesh pjesë e elitave, nëse kjo kategori vërtet ekziston, sepse nuk kam dëgjuar që këta “elitarët” rrojnë nga 120 vjet. Nëse elitarët kanë më shumë ‘respekte”, më shumë para, më shumë udhëtime me charter dhe më shumë të dashura, mua nuk më bëhet aspak vonë se më mjafton një udhëtim në vit, pak para dhe vetëm një e dashur. Prandaj dhe autori i shkrimit të dikurshëm rreth “elitave” dikur më ka quajtur “minimalist”. Që pak a shumë përkthehet “impotent”. Sepse ke dëshirë vetëm për një të dashur. Oreksi i Di Lanas ishte i ndryshëm.

Por idea e “elitave” ishte injektuar nga VIP-at edhe tek “ronxhobonxhot”, që ju rrinin pas. Kujtoj se shumë vite më parë, një kokëbosh, që nuk kishte mbaruar dot Universitetin se aq kishte në kokë dhe ishte edhe kokrra e dembelit, ishte i fiksuar pas “elitave”, së bashku me gruan e tij, që e kishte mbaruar Universitetin pasi kishte bërë dy herë vitin e parë. Cifti këmbëngulte që kjo botë kontrollohet dhe shijohet nga 5% e popullsisë, që është elita dhe ata ishin pjesë e këtij 5% në shoqërinë shqiptare?!

Ndaj dhe mora mundimin të hedh këto rrjeshta, sepse zhgënjimi nga Sejamini për “shoqërim” me Rulin bëhet trefish më i madh.

A e fut veten Sejamini në Elitën shqiptare?

E gjykon që vetëm Elita mund të na shpëtojë?

Unë nuk mund të hyj në mendjen e Neritanit dhe të dal me përfundimin se ndjehet apo jo elitar. Nëse ndjehet i tillë është po aq “koqe” sa ai krastaveci që nuk mbaroi dot Universitetin.

Por edhe nëse nuk ndjehet i tillë, por në mënyrë të ndërgjegjshme organizon me Rulin një leksion të hapur për krijimin e elitave në Shqipëri, atëhere është vërtet një “elitar shqiptar”. Dhe me këtë unë nënkuptoj HAJDUT.

Do e shtjelloj me qetësi këtë ide timen, se e di që një miku im në Detroit do më akuzojë se shënjestrën e drejtoj në shënja të gabuara.

Nëse vërtet në Shqipëri u krijua një Elitë, e cila zëvendësoi Bllokun dhe funksionarët e lartë në rrethe, ajo përbëhet e gjitha nga Falsifikatorë dhe Hajdutë! Jam kategorik në këtë qëndrim dhe për të do përmend një dyzinë me emra. Jo të gjithë politikanë. Skënder Gjinushi -Kryetar i Akademisë së Shkencave; Zamiri i Bitijes – Njeriu më i pasur; Edi Rama – artist dhe Kryeministër; Sali Berisha – mjek dhe politikan; Aleksandër Meksi – studiues dhe ish-kryeministër; Vjollca Hoxha – Drejtuese e medias më të madhe; Ilir Beqja – informatikan dhe ish ministër: Bajram Begaj – President dhe ish-gjeneral; Ajola Xoxa – kuratore arti dhe juriste; Alban Eftimi – arkitekt; Apollon Ba]e – akademik dhe ish-deputet; Agron Papuli – biznesmen dhe ndërtues.

Nuk di nëse lista e “elitarëve”, që mund të kishte 12 emra krejt të tjerë, ka një anim nga e Majta Europiane apo e Djathta europiane, edhe pse si e kam shkruar vite më parë në Shqipëri nuk ka parti që kanë ideologji, por vetëm grupe njerëzish që vrapojnë “për të kap noi lek”.

Problemi im është, se dikush që e kam menduar njeri me integritet, vrapon të marrë ca “easy money” duke bërë një palo leksion, për një palo temë , në krah të një palo burri! Për mua është i njëjti falsifikator, si një shoku im i klasës që dikur falsifikonte viza. Edhe më keq, se shoku im rrezikonte të bënte burg, kurse Sejamini nuk rrezikon asgjë.

Në Shqipëri nuk ka Elitë!

Ndodh madje që edhe njerëz si Elena Kadare, që është e sigurt për elitarizmin e saj se ndante shtratin me Is, shkon hapur në mbrojtje të një Hajni të mirënjohur në dyert e SPAK. Shpesh, njerëz të fuqishëm në shoqëritë perëndimore, janë gjithshtu të përlyer në njëmijë e një m...sillëqe. Bota është e tillë. Por në ndryshim nga ne, në ato vende ka institucione, të cilat mbrojnë deri diku njeriun e thjeshtë nga sundimi i ashpër i të ashtuquajturave Elita.

Këtë duhet të thotë Sejamini në leksionin e hapur (nëse e di), por këtë nuk mund ta bëjë në krah të supernjollosurit Genc Ruli.

Ndaj kam dyshimin e thellë që është “elitar”.

Mbrëmja e Ringjalljes

Mbrëmë ata u rikthyen.

Përsëri me fytyrat fshehur.

Kishin marrë peng mikun tim të mirë

Dhe kërkonin t’ju jepja shpirtin në këmbim.

Ai shihte i çuditur,

Në fytyrë i zbehur,

S’kuptonte se ç’hynte aty shpirti im.

Dhe unë sërish lemerisht u gajasa

Me dritshkurtësinë e ligësisë së tyre

Jo se të shisja të vetmen gjë të mbetur

Nuk kishte gjasa.

(Më kishin mbetur të Bodlerit karta me pika lyre)

Kujtimi i atit tim ende i patretur

Dhe një pjesë e parrojtur fytyre.

Qeshja se as mikun tim dot se vrisnin

Ishte Dita e Ringjalljes.

Por asgjë nuk dinin të errëtit me fytyra mbuluar.

Të errëta veshje në trup kishin,

Në se mund që trup të quaj

Disa të gjata duar.

Duar që përpiqeshin të rrëmbenin

Gjithshka që ishte “e vlerë“ për ta.

Më pas në zjarret alkimike ta shkrinin

Ta derdhnin formave

Në flori kallp ta kthenin

Si rëndom bënin të merrshme hata.

Nuk lidha fjalë.

I treta me të kumbueshmen qeshje.

Monstrat e gjora që përpiqen të rrëmbejnë

Cdo gjë prej dritës dalë

Mbuluar me të thjeshtë veshje

Dhe që vdes e ringjallet në heshtje.

A duhet parë çdo gjë që bëjnë shqiptarët me dyshim? (fund)

 

(vijim)

* * *

Në një hotel në Tiranë, në një rrugicë ku më parë nuk kaloje dot se të ndalonte ushtari i Gardës, por mund të shikoje kur hynte dhe dilte nga Komiteti Qëndror ndonjë nëpunës i Institutit të Studimeve Marksiste Leniniste (ndodhej në të njëjtën godinë), është ndërtuar nga një ish pedagogu im një hotel. Hoteli ka midis të tjerash edhe një dhomë konferencash, diku në katin nëndhe, por unë nuk isha shumë i interesuar për funksionet e hotelit në fjalë, sepse hotelet janë të panumurt në botë dhe jo rrallë edhe të zgjidhur jo mirë.

Në hollin e hotelit shkova të takoja ish pedagogun tim, për të cilin ruaj një respekt të veçantë, prej viteve të Universitetit.

Ishte rreth orës 5.30 dhe në holl ishte një qetësi gati absolute. Në një kënd me kolltukë ishin ulur 4-5 vetë, një prej të cilëve mu duk si dikush që e kisha parë në tv, por nuk isha i sigurt nëse ishte analist, politikan apo Doktor i shkencave filologjike. Dukej si më i përgatitur se bashkëfolësit, sepse femrat intelektuale, që ishin në një tryezë me të, e shihnin me admirim. U ula në kompletin me kolltukë ngjitur dhe porosita një raki. Porosinë e mori një vajzë, që dukej se ishte recepsioniste, kamariere dhe banakiere, sepse në holl ishte shumë qetë dhe përreth nuk kishte asnjë punonjës tjetër. (Më vonë mësova se ishte edhe manaxhere dhe njëkohësisht mbesa e pronares.)

Ndërsa më solli rakinë më pyeti nëse isha dhe unë për konferencën, mua mu ngjall ndjenja e fortë e afirmimit të vetvetes dhe i thashë se nuk isha i sigurt, por isha i gatshëm të shkoja se konferencat janë dobësia ime. Më pyeti për shënjën dalluese të pjesëmarësit në konferencë dhe si e pa që nuk e kisha me mirësjellje më tha që nuk mund të merrja pjesë. Ishte zhgënjimi i rradhës në Mëmëdhe, sepse gjatë disa ditëve nuk kisha pasur asnjë ftesë për mbledhje, konferencë apo veprimtari kulturore. E vetmja veprimtari ku kisha vendosur të vija vetë edhe po mos gjeja ftesë ishte një shfaqje poetike e poeteshës Rita Petro, që nëse lexuesit e mij jashtë Atdheut nuk e njohin, është autorja e poezisë “Vrima”. Një poezi që jo vetëm ka marrë çmimin më të lartë në Shqipëri, por ka bërë që Rita të konsiderohet Bodleri femër i Ballkanit.

U largova nga tema e institucioneve shqiptare, që ka edhe këtë ngjarje në hotelin e ish pedagogut tim. Sa më ishte ndalur hyrja në Konferencë në krah të recepsionistes-kamariere-banakiere u shfaq Neritan Sejamini, një komentues politik, që e vlerësoj për ndershmërinë dhe qartësinë që ka në shikimin e problemeve politike shqiptare. I thashë këto që posa shkruajta dhe me buzëqeshje me falenderoi. Por nuk ishte e thënë që fjala ime e vrtetë të qëndronte në ajër për më tepër se tre sekonda se pas tij u shfaq Genc Ruli, që nuk kishte ndryshuar shumë, veç një trashjeje jo shumë të natyrshme të hundës. Bashkë me Sejaminin duket se ishin organizatorët e konferencës, që duhet të ishte e karakterit politik, që do përcaktonte idetë më të rëndësishme të së Djathtës shqiptare për të qënë gati të ndryshonin fytyrën e Shqipërisë. Nuk u përmbajta dot dhe me zë të lartë thashë:

-Po me Rulin ti akoma o Sejamini?!

Genci i qut shkoi drejt një ndenjëse duke bërë sikur nuk dëgjoi. Me siguri që mendoi se ende ka të tillë anonimë, që duan të duken të rëndësishëm. Sejamini duke buzëqeshur me zor ju bashkua duke më thënë:

- E po kjo ndoshta tregon karakter!

Nuk do kisha dashur të më ndodhte kjo gjë, se ende dua të besoj tek njerëzit që merren me politikë në Shqipëri. Sejamini është ndër më të rrallët, bashkë me Dash Shehin dhe Andi Bushatin. Sigurisht që Arlind Qorin e besoj plotësisht.

Por të jesh bashkëorganizator me Rulin, një nga të korruptuarit e parë sui generis të spektrit politik shqiptar, nuk je më njeriu të cilit mund t’i besoj. Nuk mund t’i besoj as konferencës tënde, ku marrin pjesë analistë dhe një tufë me biba, që dune të jenë në pushtet kur të rrëzohet Rama!

Ti, Neritan Sejamini, më shpartallon edhe shpresën e fundit, se në Shqipëri ka intelektualë të formuar dhe të ndershëm që zbresin me guxim në fushën e politikës. Më bën që të mendoj si gjithë pesimistët e tjerë, se Rama do mbetet gjatë dhe se vendi im do shkojë poshtë e më poshtë!

Mua mund të mos më bëhet vonë se do ketë një shfaqje idiote të një poeteshe-idiote ku do mblidhen plot “lamashanë“ të veshur bukur dhe do tregojnë me entusiazëm se sa ju pëlqen moderniteti dhe guximi i saj kur bën rimë të fjalës varri, me emrin e organit mashkullor. Nuk është kjo Shqipëria që më bezdis. Të tilla marrëzi ka në çdo vend europian dhe amerikano-verior të zhvilluar.

Nuk më shqetëson as bari “Heminguej”, ku mblidhen politikanë, intelektualë dhe diplomatë të paguar mirë dhe rrufitin rum nga më të mirët në botë, të servirura nga dy vëllezër “zogj kurve”, që ja u kanë “matur kokën me pe” të gjithë intelektualëve kokëboshë shqiptarë. Të tilla vend me “vibe” ku lidhen marëveshje dhe krijohen aleanca ka në çdo qytet të rëndësishëm perëndimor. Janë të pashmangshme.

Por kur shoh se për të nxjerrë Shqipërinë nga balta nevojitet hunda e trashur disi panatyrshëm e Genc Rulit, atëhere është më mirë, që të paketoj çdo ëndërr bashkë me ndërresat e mia të palara dhe të marr avionin e parë për të ikur nga vendi “ku më ka rënë koka”.

T’ja u le ta mjelin dhe ta shijojnë, sikundër kanë bërë këto 35 vjet Kokëdhimat, Kastratët, Zamirët e Bitijeve dhe të gjithë skotat e politikanëve të korruptuar, ku shkëlqejnë Berisha-kafshë dhe Berisha me xhinse. Ky i fundit edhe më i korruptuari dhe më shkatërruesi.

Dhe më pas të dyshoj në çdo lloj organizate që krijojnë bashkëatdhetarët e mij, kudo që ndodhen.

Të vuaj edhe më shumë se sa vuan një i sëmurë nga kanceri në shkallën e katërt, që jo vetëm di që nuk ka edhe shumë ditë të jetojë, por ka edhe një dhimbje të cilën vetëm morfina mund t’ja lehtësojë.

A duhet parë çdo gjë që bëjnë shqiptarët me dyshim? (2)

 

(vijim)

* * *

Ndonjëherë, kur kontrolloj emailet e dërguara, më shfaqet emri i dr. Ivi Kasimatit, të cilin e kërkova një ditë dimri në Boston, për t’i kërkuar disa të dhëna rreth paraardhësve të tij mjekë në Korçë. E mailet kanë mbetur pa përgjigje, por nga që gjithshka është “në re” dhe e lidhur dhe e stërlidhur, në Instagram më shfaqet ndonjëherë doktor Kasimati, i veshur mirë. Nga fotot me kostum më kujton të jatin e ndjerë, që rrinte spic. Dhe jo vetëm rrinte spic, por kishte edhe goxha humor, mjeku i mënçur, që mes nesh e thërrisnim “Namiçka”.

Por nga Ivi, që qënka zv. President i një organizate bamirëse në Boston, më dalin edhe foto të vetë organizatës dhe veprimtarive të saj. Edhe pse nuk dalloj shumë të njohur në ato foto, kuptoj që organizata në fjalë (Albanians Fighting Cancer) “Shqiptarët Luftojnë Kancerin” ndihmon të sëmurët nga kjo sëmundje e rëndë prej tash e më shumë se 6 vjetësh.

Përsëri ngre kokë dyshimi djallëzor, se them si ka mundësi, që një mjek nga Korça, i cili më priti shumë mirë në këmbë në klinikën e tij për pesë minuta për kërkesën time private dhe nuk mu përgjigj kurrë, mund të bëjë shumë për këtë organizatë që duket vullnetare. Por mua nuk po më lufton edhe pse e kam kritikuar në një shkrim për Korçën, ndaj duket që si person nuk jam ende në nivelin e “Kancerit”.

Fotot që shfaqen herë herë tregojnë burra e gra të veshur më së miri, që pozojnë për fotografë profesionistë dhe përpiqen të mbledhin fonde për të ndihmuar njerëzit. Sa mirë që shqiptarët e Diasporës nuk janë asimiluar nga amerikanët, kanadezët apo australianët, por tek këto vende emigrantësh kanë ngritur organizma për t’i dhënë dorë njëri tjetrit. Në baza krejt vullnetare. Duke sakrifikuar nga koha dhe nga financat e tyre. Sublime!

Dhe përsëri Verzevuli ngre kokë dhe më cyt duke më thënë “Po ç’duhen këto gala me veshje për të lënë mendjen (dress to impress) për të ndihmuar të sëmurët me kancer? Mos është më mirë që një lloj festimi i tillë të bëhet në një pavijon spitali ku njerëzit e pasur dhe të varfër, që duan të ndihmojnë, të shohin se ç’ndodh, dhe të prekur, të zgjidhin qeset e tyre?”

Më kuptoni të dashur lexues që më ndiqni. Nuk jam kundër njerëzve që vishen mirë dhe shumë mirë. Edhe pse vetë nuk i jap rëndësi. E keqja është se më të shumtët e njerëzve që njoh dhe që vishen shumë mirë, janë idiotë. Jo në kuptimin e mirëfilltë, por në atë kuptimin që vjen pas atij të mirëfilltit. Kam njohur edhe shumë inteligjentë syresh, por debilët predominojnë. Ndaj dhe i trembem një organizate filantropike që i kushton kaq rëndësi të veshurit.

Sigurisht që nuk ka pse të jenë si Nënë Tereza e Kalkutës, që e kemi edhe të Aeroportit të Tiranës. Të tillë shembuj është e vështirë të ndiqen, ndaj edhe ka vetëm një Nënë Tereza.

Gjithashtu nuk jam aq naiv sa të mendoj se doktor Ivi dhe të tjerë të kësaj organizate duhet të ndjekin shembullin e doktorit italian Xhuzepe Moskati, të mirënjohurit si “doktor i të varfërve”. As të të tjerëve që shkojnë dhe dergjen në Afrikë duke ju kushtuar të sëmurëve rëndë. Edhe pse bota ka shumë nevojë për njerëz të tillë, ne shqiptarët, nuk jemi dhe ndoshta nuk mund të jemi të këtij lloji.

Por përsëri ngre pyetjen dyshuese, që nuk ka të bëjë aspak me dyshimin për ndonjë përfitim apo lançim karriere.

Mos këto platforma krijohen për motive vanitoze, si afirmimi i vetes si grup njerëzish të rëndësishëm, që ndajnë një pjesë të të mirave me njerëzit në nevojë? Edhe tek kjo nuk shoh ndonjë të keqe të madhe, por kur mendoj se mund të isha vetë me një sëmundje të pashërueshme në shkallën e katërt dhe do shihja se për të mbledhur fonde për mua, do bëhej një mbrëmje festive ku do këndonte e paguar Inva Mula, me të vërtetë do mendoja “ Unë me të tjerët po zhurritemi dhe kurva po këndon!” Jo se kam ndonjë dyshim për moralin e Invas. E vlerësoj edhe si këngëtare, pavarësisht se “për noji lek” i bën reklamë Niko Peleshit. Nuk e kam aspak me të bijën Avnit.

Thjesht mendoj se a është kjo për të cilën ka nevojë shqiptari i sëmurë me kancer? Duket se edhe në këtë organizatë bamirëse zotëron mendimi dritëshkurtër “në këtë botë çdo gjë e zgjidh parja!” dhe kjo më tmerron. Sepse kam kuptuar që nuk është kështu. Të sëmurët nuk kanë vetëm nevojë për fonde, ilaçe dhe udhëzime si “të navigojnë sistemet e vështira të sigurimeve mjekësore në Amerikë“.

Kanë nevojë për dashuri dhe përkushtim. Kanë nevojë edhe t’ju fshish lotët e dëshpërimit ndërsa kanë dalë nga banja ku kanë nxjerrë rropullitë për shkak të kemios.

Por ndërsa unë, lebrozi të cilit nuk i afrohet njeri, të shoh ty me një kostum Armani apo me një fustan Karl Lagerfeld dhe mbledh ndihma për mua apo jep intervista gjithë pathos, kam të drejtë të mendoj se nuk të bie ndërmend për mua, të sëmurin rëndë, por je po njëlloj si ata që rrinë pas by... të njerëzve të rëndësishëm, që të kenë mundësi “t’ju hapen gjithë dyert”. Ke të njëjtin vanitet, por të prezantuar në një skenë më dinjitoze dhe më humane. Por në thelb je po i njëjti njeri!

E megjithatë sërish do nënvizoj ndryshimin e madh mes një OJQ-je në Shqipëri, që ekziston vetëm për të nxjellë lekë të kollajshme dhe një organizate në Boston që bën diçka. Por nëse OJQ-istët e Tironës kanë mbetur me të njëjtin kostum mendor anadollak, ti, mjeku Kasimati, ke hequr atë kostum dhe për fat të keq ke veshur kostumin e amerikanit të pasur dhe hipokrit, që vërtet punon, por ka edhe nevojë të ndjehet “human” në një gala tejet hipokrite. Kur them “galat tejet hipokrite” e kam fjalën për ato galat e mëdha, ku mund të derdhet shampanja lumë dhe ku ju “qahet halli” Tamilëve të Sri Lankës, apo budistëve të Tibetit. Nga milionerë dhe miliarderë.

Ti bashkë me AFC-në nuk jini të tillë, se nuk keni të tillë nivel financiar, por fatkeqësisht imiton në miniaturë atë sjellje hipokrite dhe vanitoze, që të është dukur e mirë duke parë më lart se vetja. Se do të ndjehesh edhe njerëzor dhe jo vetëm i stabilizuar ekonomikisht. Do të ndjehesh që edhe jep dhe jo vetëm merr. Por që është vetëm një modernizim i shallvareve anadollake mendore që ke pasur të veshura dikur.

Për fatin tënd të keq dhe të njerëzve që mendojnë se sa i mirë je!

* * *

(vijon)

A duhet parë çdo gjë që bëjnë shqiptarët me dyshim?

Pyetja është shumë delikate. Ndoshta e cytyr nga një lloj skepticizmi që ma ka pështjellë qënien sëfundmi, veçanërisht gjatë ditëve të qëndrimit në Shqipëri. Nuk ishin ditë të shumta dhe i kalova vetëm në Tiranë dhe në Korçë. Në tërësi jo më shumë se 10 ditë. Nuk mund t’i quaj as të ngjeshura me ngjarje dhe takime, se dhe shumë orë kaluan nën efektin e një sasie të lehtë alkoli. Që përgjithësisht ta mjegullon kqyrrjen dhe mendimin.

Por dyshimi që vazhdon e më rritet (sigurisht edhe nga ngjarje dhe njohuri të mëparshme) mund të mos jetë tërësisht shprehje e një gjendjeje jo të shëndetshme mendore. Mund të jetë edhe disi i pavarur nga qënia ime. Mbase ekziston diçka tek njerëzit, organizatat, marëdhëniet, madje tek e gjithë atmosfera, që më bëjnë që dyshimi jo vetëm të shtohet, por prej tij të kalojë edhe në përgjithësime.

Disa ditë më parë shkrojta për qytetarinë dhe të ilustruar me shembuj njerëzish të ndershëm dhe të suksesshëm. Preka edhe difekte në zbatimin e ligjeve të thjeshta, edhe kusure të sjelljes së njerëzve që shërbejnë, por kur ja përmend dikujt, të thonë se janë pjesë e kulturës sonë. E kulturës sonë difektoze? E deformimeve gjenetike në karakter? E pushtimit turk?

Unë tani jam i prirur të mos i pranoj më këto përgjigje si të plota dhe shteruese.

Por le shkruaj më konkretisht, për gjëra që lidhen edhe me institucione apo me organizata të rëndësishme, që kanë shqiptarët në Shqipëri, si edhe jashtë saj. Jo për administratën e korruptuar. Unë nuk i njoh asnjërën prej organizatave, të cilat do prek në këtë shkrim, nga brenda, sepse e kam tejet të vështirë të jem pjesë e një bashkësie për një kohë të gjatë. Kjo mund të jetë edhe mizantropi, mund të jetë edhe diçka e paklasifikuar ende si sëmundje mendore, por mund të jetë edhe një gjë që njihet nga psikologët, por mungesa e kontakteve të mija me ta më ka lënë të paditur për këtë problem.

* * *

Këtë javë e hapa me një hyrje në zyrat e Mitropolisë së Korçës, pasi më duhej të merrja dy çertifikata pagëzimi. Nuk kisha hyrë në oborrin e asaj ndërtese qysh në vitin 1991, kur dolën nga greva e urisë dhjetra burra e të rinj, që ishin solidarizuar me grevën e studentëve të Tiranës, për të hequr emrin e Enver Hoxhës nga Universiteti. Ende kam në sy mikun tim të ndjerë, Taqi Verigën, i cili foli në emër të grevistëve i lodhur dhe i mallëngjyer. Më pas Taqi u bë prift dhe shumë më vonë Perëndia e mori pranë.

Para shkallëve dhe në to, kishte një grup të madh njerëzish të veshur me rraso, të cilët, për shkak të njohurive të mija të cekëta fetare, nuk jam në gjendje t’i dalloj nëse janë priftërinj, dhjakë apo peshkopë. Kishin të njëjtat rraso të zeza, por shumë të pastra dhe vetë këta burra të rinj, të qethur mirë dhe me mjekra të bukura të jepnin përshtypjen se Kisha Ortodokse Autoqefale ishte rritur dhe zhvilluar më së miri. Dhe këtu Luçiferri, që nuk më ndahet që nga vizita në Sagrada, më futi menjëherë dyshimin dhe me vete thashë:” Bobo këta do e menderosin në pak vjet të gjithë atë punë që bëri Janullatosi!” Sigurisht që ishte vepër e Demonit. Nuk kishte asnjë arsye, që nga ato fytyra dashamirëse të atyre të rinjve të përkushtuar ndaj Zotit, mua të më ngjallej dyshimi se në Kishën Autoqefale, të ringritur me mund dhe të mbajtur të pakorruptuar nga Kryepeshkopi, jo shumë vonë do ketë bajagi korrupsion. As zyrat e pastra dhe të paisura mirë nuk duhet të ma ngjallnin dyshimin. (Ishin edhe më të mira se të Patriarkanës së Stambollit, tek të cilat kam hyrë në tetor të vitit 2022). Ndoshta mund të kenë ndikuar edhe zhgënjimet e gjyshit tim të mënçur, Petro Treska, që pat punuar kishtar për shumë vjet. I thjeshti gjyshi im duke tundur kokën thoshte: “Po ç’priftërinj zezë janë këta! Këta zihem me njëri tjetrin për meshët!”

Tani nuk ka ndoshta më meshë, se që kur sho Enver e siguroi gjithë bukën në vend, pa ndihmën e Kishës, mbase edhe rëndësia e bukëve të vogla e të rrumbullta, që i hanim gjithë dëshirë ndonjë të djelë, ka rënë.

Ndoshta edhe përkushtimii këtyre klerikëve që shkëlqejnë është i vërtetë dhe do e përhapin Dritën e Zotit në çdo mendje të deleve të humbura tç grigjës së ortodoksëve shqiptarë. Pa patur probleme.

Sepse gjithmonë ju jam trembur mendjeve perfide, që gënjejnë edhe me gjërat e shenjta të Fesë. Ndaj ndjehesha mirë kur shihja që nuk e uzurponin dot Kishën Ortodokse, njerëz si Koço Kokëdhima, që mund të bënte çdo fëlliqësi për tu pasuruar.

Edhe pse nuk jam fetar, do më kishte pëlqyer të hyja në mjedise fetare të thjeshta, pa luks, pa shumë ikona, ku priftërinj dhe murgjër të thjeshtë, të veshur edhe me një rraso të vjetëruar nga koha, përpiqen me sa dinë të ndihnin në mbarëvajtjen e çdo gjëje që lidhet me Bashkësinë Ortodokse. Por po të vazhdoja me këtë mendje, unë duhet të isha bërë vetë një murg françeskan. Dhe nuk do njihesha dot me priftërinjtë e bukur të Korçës, njëri prej të cilëve (ndoshta më i madhi) kishte në të folurën e tij të pastër shqipe, aksent labi. Për pak i thashë: “Po qënke bukurosh dhe brisk nga goja a i vrarë!” Nuk i thashë dhe kuptova që i kisha rezistuar tundimit.

* * *

Nuk shkruaj dot më vargje

Rimat kanë fluturuar tej.

Vrapoj si i çmendur t’i kap dhe pengohem.

Eshtë lejtmotivi i moshës së tretë,

Pa kërkuar diej,

Nga drita që sytë më vret

Pyetje të ngre

E më pas të ankohem.

Unë shoh qartë e më qartë,

Milloshi e tha kur ishte i ri.

Mua mu deshën edhe të tjera dyzet vjet,

Të kuptoja se ç’donte të thesh i Shkodrës gjeni.

Dhe vrapoj si i marrë

Rrugëve të Tiranës,

Rimat që mund të ripërdoren të kap.

Një vajzë me gjinj të tejfryrë me mua qesh,

    Një cigan diçka kërkon të hedh në dajre,

        Mish keci do të më shesë një kasap.

-Po ku shkon o thuajse plak i rrjedhur?!

Shoqja që më do

Më thotë me dhembshuri.

I them se rimat dyzet vjet më parë këtu i humba,

Kur isha më i marrë,

    Kur isha më i prangosur,

        Kur isha më i ri.

“Dhe ti mendon se do i gjesh?

Në këtë qytet që më keq se ti është çmendur?

Ik shlodhu diku pranë një bregdeti,

Në një stol nga shqotat rrahur,

Ku plot lezet prehen

Të tjerë pleq

Si ti mendjepjerdhur!”

Po unë ende nuk kam vdekur,

Edhe pse fjalën e fundit ma kanë gatitur,

BregLanës mbrëmjeve një ish-student ende bredh

Mbipeshë,

    Pa flokë,

        Kokës ovale mendimet selitur.

Diçka të humbur viteve kërkon

Nuk le pa gërmuar skuta e brima,

Në Tiranën e vdekur të viteve ‘80,

Ai pat humbur të tijat rima.