Bota përkohësisht në dorën e “edepsëzëve”

Bota jonë vërtet është në gjendjen më të keqe, qysh prej kohës së Luftës së Ftohtë. Më shumë se kurrë janë gjallëruar Diktatorët dhe Autokratët, më shumë se kurrë po shkelen të drejtat e njerëzve dhe më tepër se kurrë pushtetarët kudo janë bërë tejet arrogantë.

Ndodh në SHBA, Rusi, Kinë, Turqi, Izrael dhe në një sërë vendesh më të vogla, ku hyn edhe Shqipëria jonë. Duket se “edpsëzët” janë fuqizuar më tepër se kurrë.

“Kështu ka qënë e do jetë“ do më përgjigjen shumë të nga të njohurit e mij që janë realistë dhe po ju përgjigjem se titulli në vetvete është një autosugjestionim, sepse nuk dua në asnjë mënyrë që fëmijët dhe fëmijët e fëmijëve të jetojnë më keq se unë. Ndaj dua të ngjall brenda vetes shpresën se nuk mund të vazhdojë gjithnjë kështu.

Për zhvillimin e sotëm të këtij mendimi, më dha shkas heshtja e Qeverisë Shqiptare ndaj fatit të një veprimtari të majtë shqiptar, që së bashku me qindra europianë të tjerë janë kapur nga forcat e marinës izraelite dhe mbahen të arrestuar diku në një depo në një qytet të shtetit hebre. Veprimtari quhet Baki Goxhaj dhe kalimthi më kapi syri se i përket lëvizjes së Arlind Qorrit.

Por pavarësisht në është e drejtë ajo që bën ai me shokët e tij, trajtimi me përbuzjen më të thellë në një video nga Ministri i Sigurisë të Izraeli është i mjaftë që qeveritë të reagojnë. Veçanërisht ato që kanë shtetasit e tyre të arrestuart. Dhe këtë po e them me këmbëngulje, që po njëlloj do reagoj nëse kjo i ndodh një grupi me naziskinë, që shkojnë diku për të përkujtuar Hitlerin.

Eshtë krejtësisht e papranueshme, që në vende që kanë pranuar Kartën e të Drejtave të Njeriut të 80 viteve më parë, të ushtrohet i tillë trajtim në kundërshtim me çdo ligj vendas dhe ndërkombëtar. Po e bëjnë në SHBA njerëzit me maska të ICE, një pjesë e të cilëve kanë qënë mes kryengritësve të 6 janarit në Uashington.

Por “edepsezët” që janë në krye të shteteve i lejojnë madje i nxitin këto veprime. E bën Trump, e bën Putin, e bën Erdogani dhe Netanjahu dhe e bëjnë edhe lanxhot e llojit të Ramës.

Eshtë kjo arsyeja kryesore, që Ministria e Jashtme nuk ndjehet për fatin e veprimtarit Goxhaj. Sepse hapur e thonë në zyrat e tyre “vetë i hëngri kurrizi dhe fundi i kurrizit Goxhajt!” Sepse pikërisht veprimet e njerëzve të lirë, që veprojnë në kundërshtim me veprimet arrogante dhe arbitrare të qeverive janë ato që i trembin dhe i shqetësojnë.

Shoqëria izrailite dhe shteti i Izraelit duket se nuk do kenë një të ardhme të lehtë dhe të bukur. E kanë tepruar shumë zullumin në këto tre vitet e fundit. Por mua nuk më bëhet shumë vonë se çdo ndodhë me shoqërinë izrailite. Më bëhet vonë më shumë për atë që ndodh në Kanada, në Amerikë dhe në Shqipëri. Por ndërsa në vendin ku jetoj, episodet e përplasjes së njerëzve me arrogancën e shtetit dhe organeve të tij të forcës, e njëjta gjë nuk ndodh në Amerikë dhe më shumë akoma në Shqipëri. Kjo trysni shtetërore ka sjellë që në Atdhe njerëzit të mos ngrihen në masë për të flakur regjimin, por as për të protestuar për lirimin e Baki Goxhajt. Për të detyruar qeverinë shqiptare të paktën të bëjë diçka edhe sa për të larë gojën.

Rrjeshtimi i Shqipërisë hapur në krahun e një qeverie që ushtroi genocid në këto tre vjet është nga njollat më të mëdha, që i janë vënë ndonjëherë vendit tonë. Edhe në vitin 1972, Diktatura që ishte tërësisht pro Arafatit, u detyrua të dënojë vrasjen e sportistëve izraelitë nga organizata terroriste palestineze “Shtatori i Zi”.

Ndërsa sot ne i qëndrojmë në krah një krimineli përgjegjës për vrasjen e mijëra grave dhe fëmijëve palestinezë dhe themi se faji ishte i Hamasit.

Por edhe Bibi, edhe Donald, edhe Putin, edhe Rama nuk do sundojnë dot përjetësisht. Vitet e ardhme do shohim se si do bien njëri pas tjetrit dhe nuk do zëvendësohen dot nga të ngjashëm.

Se “edepsëzët” nuk mund ta kenë gjithnjë në dorë Njerëzimin.

Kuendemi bëhet edhe me podcast

Ku endemi

Ndoshta pas 15 viteve të jetës, tani që është në adoleshencë të plotë, blogu “Kuendemi” po adapton edhe një lloj të ri mediumi. Podcast. “Kur është në gjendje ta bëjë kryeministri Rama, që është edhe 5 vjet më i vogël se unë, s’ka pse mos e provoj” – mendova. Dhe i hyra internetit më këmbë. Duke rrezikuar të mbytem. Sepse të flasësh drejtpërdrejt është ku e ku sa më vështirë se të shkruash. Shënimet edhe i korrigjon, madje dhe mund t’i lesh për të nesërmen, kur mund të jesh më i qartë.

Të flasësh para një auditori, për mua është veçanërisht e vështirë. Nuk kam dashur të jap kurrë mësim pikërisht për këtë. Për herë të parë kam folur për 15 minuta në anglisht para 30-40 vetësh, më të shumtët amerikanë në një shkollë të gjuheve të huaja në Maine në vitin 1993. Nuk prisja sa të mbyllja atë çka kisha përgatitur paraprakisht në mendje. Ndërsa para një auditori shqipfolës, kam folur vetëm rreth 10 minuta rreth librit tim “Biseda të pakryera me babanë“ më 2022.

Ndaj e gjykoj që vërtet po “i hyj detit më këmbë“. Për fat të mirë, në episodin e parë prej 30 minutash ku fola rreth gjendjes ndërkombëëtare të shkaktuar nga Presidenca Trump, nuk ishte asnjë i pranishëm në Internet dhe edhe nëse e kam “katranosur” nuk e ka parë njeri.

Por sa kam filluar dhe nuk besoj se “vrulli” do më bjerë shpejt, ndaj do vazhdoj edhe në ditët e tjera, duke trajtuar tema, të cilat i trajtoj edhe në shënimet e mija në blog. Nuk do ketë në podcast krijime letrare apo përkthime, sepse si e kuptoj unë, podcasti është ligjëratë, e shoqëruar me intervista kur është mundësia, ose edhe dialog me një të barabartë tjetër rreth gjërave që i interesojnë atij që e ka krijuar dhe që mund të kenë interes edhe për një publik qoftë të kufizuar.

E gjykoj si një lloj “kurthi” ku po e fus veten, sepse nuk mund të kem më mungesën e “disiplinës”, që kam pasur deri tani në blog. Këtu postoj kur e shoh të arsyeshme, rri pa postuar edhe me javë të tëra, se nuk kam ndonjë ide në kokë dhe mund edhe të këpus më shumë broçkulla. Në një transmetim të drejtpërdrejtë, në rradhë të parë duhet të kesh rregullsi dhe përpikmëri, por edhe nuk mund “të shesësh shumë të trasha” se je me fytyrë para shikuesve. Në pozita më të dobëta se “i fshehur” pas një shkrimi.

Jo më kot, avokati im, që deri tani i ka ndjekur çështjet e mia pro bono, më tha që nga fillimi i “ligjëratave” live, të gjitha problemet e mija ligjore do i ndjekë kundrejt pagesës. Ai pret të jenë të shumta dhe telashhapëse, ndaj nuk mund të zerë gjithë javën të përgatitë mbrojtjet për paditë e mundshme.

Nëse faturat do jenë shumë të kripura, atëhere do më duhet që të mbrohem vetë në gjyq dhe “nga i akuzuar të kthehem akuzues”.

Ka edhe një problem tjetër jo të vogël “ nxjerrja e surratit në meidan”. Duhet të jesh i larë dhe i rruar sa herë të hysh në streaming. Në blog mund të shkruaje edhe kur i kishe sytë e sklepa.

Le të shpresoj se do them diçka që do i vlejë dikujt.

Shënim: Podcast nuk ka asnjë lidhje me aspiratat e mija për tu bërë deputet në Shqipëri.

Ti frigesh XXV

Ti frigesh ndërsa shkallët ngjit

Dhe të trokasësh në derën time frigesh.

Do doje natë të ishte përreth

Sa më pak drit,

Mendimi se të shohin të bën të ligesh.

Përse nuk e i hip gjogut të dashurisë

Dhe të kalërosh krenare,

Se robe e ndjenjës tënde je

Dhe jo e tjetërkujt,

Dhe aq më pak e vështrimeve tinzare.

Vrapo shkallëve të ngritjes shpirtërore

Dhe në derën e ëndërrave trokit.

Tinzarët atje do jenë dhe pas një ore,

Edhe të nesërmen,

Madje çdo dit’.

Ti buzët mbështeti mbi çka të jep frymë

Dhe lehtas jepu një universi të ri

T’i frigesh vetes

Dhe aq më shumë të tjerëve

E mençur s’është,

Eshtë thjesht marri!

Refren - Dudumi i PD-së

Partia Demokratike, e vetëquajtur partia më e madhe opozitare( unë nuk di se ]’lloj opozite efikase ka bërë kjo parti gjatë sundimit Rama) do mbajë këtë javë një Referendum për zgjedhjen e Kryetarit të Partisë. Për lehtësi unë po e ndaj fjalën referendum në dy fjalë të shqipes, Refren dhe Dudum, në mënyrë që të mundem t’ja u shpjegoj më qartë lexuesve të blog-ut se ]’po ndodh në të vërtetë brenda Partisë Demokratike.

Refren – sikundër dihet nga të gjithë, është një strofë e rëndësishme e tekstit të një kënge, që përsëritet dhe përbën edhe kulmin ideo-muzikor të saj.

Por në të gjitha gjuhët europiane, refreni përdoret edhe për një frazë që përsëritet, si dhe temë që përsëritet në shumë raste. Pra refreni merr një kuptim shumë të gjërë dhe përdoret në shumë fusha të jetës së përditshme.

Dhe për mendimin tim, në këto 35 vjet, tek PD-ja ka një refren të vetëm. “Sali Berisha është lideri historik, histerik dhe i pazëvendësueshëm i Partisë Demokratike!”

Ky refren i shoqëruar edhe me shumë parrulla të tjera si “O Sali o hero, gjithë Shqipëria ty të do!” dhe ndoshta edhe të tjera folklorizma krahinore në plot zona të Shqipërisë vazhdon në kor dhe i palëkundur në një kohë tepër të gjatë. Ky refren ka qënë në gojën e “qëndrestarëve” pas katrahurës së vitit 1997, ka qënë në gojën e anëtarëve të PD-së kur Berisha vrau më 21 janar 4 vetë dhe vazhdoi edhe në kohën e foltoreve, ku për ]udinë e të gjithëve Lideri Histerik konfirmoi se nuk e heq dot njeri nga kreu i PD-së.

Dudum - Me siguri e ardhur nga turqishtja, fjala ka zënë vend në fjalorin shqip dhe ende përdoret ve]anërisht në dialektin toskërisht. Sinonimi e më i mirë në shqip është “leshko”. Dhe leshkoja në këtë rast nuk është Sali Berisha, madje as Flamur Noka.

Dudumë janë të gjithë anëtarët e Partisë Demokratike prej vitit 1997. Këtu dua të përjashtoj “legenat” që kishin përfituar nga Berisha kur ishte President dhe që mund të shantazhoheshin prej tij. Të gjithë të tjerët, antikomunistë apo jo, të persekutuar apo jo, të djathtë apo jo, që kanë vazhduar të rrinë në Partinë Demokratike dhe të thërrasin pro Berishës duke shpresuar se ai mund t’i kthente në qeverisje janë Dudumë.

Nuk ka asnjë dyshim se të shtunë një numur rekord “dudumësh” dhe “legenash” do shkojnë të këndojnë refrenin e njohur dhe të votojnë për Saliun. “Legenat” ndoshta e dinë, por leshkot nuk ka se si ta dinë, që po atë ditë votojnë edhe për Edi Ramën.

Partia Demokratike mund t’i sjellë vetëm një shërbim Shqipërisë dhe ky është shpërbërja e saj nga poshtë. Eshtë e vetmja mënyrë, që njerëzit që nuk e durojnë dot Ramën, të angazhohen politkisht dhe të krijojnë formacione të reja të qendrës ose të së djathtës. Ose edhe një Lëvizje të madhe anti-Rama pa një ideologji të caktuar. Kapja e opozitarëve të dëshpëruar pas një PD-je që nuk është as e djathtë dhe as demokratike tregon që janë leshko dhe shkuar leshkove.

Mendohuni edhe një herë para të shtunës të dashur “Dudumë“ se kini ende mundësi të bojkotoni këtë Refren-Dudum!

Duhet prakticitet!

Këtë më tha një ish-pedagogu im, kur gjatë një diskutimi pak të vrullshëm, po i përmendja se ku shkuan parimet e zhvillimit arkitekturor normal dhe moslejimit të shkeljeve të rënda në urbanistikë. “Po leri tani parimet” – më tha- “duhet prakticitet!”

Unë e kuptova se ç’quante ai prakticitet. Nuk kishte të bënte me orientimin drejt biznesit, gjë që i ka munguar arkitektëve që kanë mbaruar shkollat e Lindjes dhe që unë dhe shumë lindorë të tjerë e kemi ndjerë që në muajt e parë kur kemi punuar në studiot e projektimit në Kanada dhe në Amerikë. Prakticiteti i tij nuk kishte të bënte as me projektimin e gjërave të realizueshme dhe jo me projektimin për hir të projektimit, që të shpie shpesh të ndjekësh shembujt e Frenk Gerit dhe të Zaha Hadid.

“Prakticiteti” i tij kishte të bënte me Tironën dhe modelin e saj që është shtrirë në të gjithë Shqipërinë. Me fjalë më troç është: “Shtro bythën në punë, qepe gojën dhe shiko të manovrosh për të nxjerrë ndonjë lekë!”

Eshtë e qartë për mua dhe lexuesin që vetëm pjesa e parë e këtij zbërthimi të “prakticitetit” është e moralshme nga ana profesionale. Dy pjesët e tjera nuk janë të dënueshme nga ligji , por janë të pamoralshme për një profesionist qoftë mësues, mjek, shkencëtar apo arkitekt.

“Prakticiteti” i ish pedagogut tim, që ai e ka zbatuar me sukses gjatë këtij shekulli, ka të bëjë me pranimin e realitetit (praktikës) shqiptare në arkitekturë, ndërtim dhe restaurim. Për fat të keq të Shqipërisë dhe shqiptarëve, ky realitet nuk ka qënë aspak për tu lavdëruar. Ndërtimi vërtet ka bërë të pasur shumë inxhinierë ndërtimi që kanë bërë kompani ndërtimi, arkitektë dhe konstruktorë të shumtë që kanë projektuar itensivisht, por pjesa dërmuese e tyre kanë qënë të detyruar të “luajnë“ lojën e poshtër, që ka krijuar Rama që në kohën kur ishte kryetar bashkie dhe që më pas është hapur gjërësisht kudo ku ndërtohet në Shqipëri. Në të njëjtën kohë ka lënë pa punë edhe shumë arkitektë dhe inxhinierë, që nuk kanë qënë në gjendje “të luajnë lojën”.

Por mbi të gjitha ka sjellë dëmtimin ekologjik të zonave me itensitet të madh ndërtimi, ka sjellë shëmtimin e pjesëve të veçanta të qyteteve shqiptare, ka vendosur “monstra ndërtimore” që do mbeten edhe për shumë vite në qytetet tona, i ka bërë shumë lagje të pajetueshme për banorët.

Të kesh “prakticitet” do të thotë që të jesh bashkëpunëtor i atyre që i bëjnë për të fituar para në mënyrë të pandershme. Ti arkitekt apo inxhinier ndërtimi justifikon veten duke thënë se unë mora lekë sipas ligjit, por brenda vetes e di që e ke shitur shpirtin tënd profesional për ato lekë, që i quan të panjollosura.

Dua të nëvizoj që këtë nuk po e shkruaj për t’ju bërë moral kolegëve. E bëj si një thirrje për t’ju kujtuar se me “prakticitetin” kanë dëmtuar edhe veten e tyre. Sepse jetojnë në qytetet e Shqipërisë. Sistemi ekonomiko-shoqëror është i tillë, që ata do pasuroheshin ose do jetonin mirë edhe pa “prakticitetin” e predikuar. Sepse janë zanate të mira dhe kur kalohet nga një sistem në tjetrin nevoja për ndërtime është shumë e madhe. Por duke “qepur gojën” ata lejuan që Rama t’i shtypte pa mëshirë! Si profesionistë dhe si njerëz që e kishin humbur dinjitetin.

Pjesën e Luanit në projektim e morrën arkitektët e huaj dhe në ndërtim dy tre pasunarë si Kastrati apo Zamiri i Bitijes. Nuk do të ndodhte kështu po të ishin parimorë dhe të dinin të mbronin interesat e tyre financiare dhe profesionale. Edhe shumë profesionistë të rinj nuk do detyroheshin të punonin shoferë taksish apo agjentë imobiliarë.

Ndaj edhe pse nuk ja thashë atë ditë ish pedagogut tim, po ja them tani:

“Merre atë prakticitetin tënd dhe fute diku! Do kishe qënë edhe më mirë ekonomikisht edhe nuk do e kishe shitur by... tek Rama, Veliaj, Balluku, Mirela Kumbaro apo Arta Dollani!”

A është i besueshëm Endri Meksi?

Hasa në YouTube në një emision ku “rrëfehej” Endri Meksi, një njeri i biznesit në Tiranë që ka edhe një kanal televiziv të quajtur MCN. Fliste rreth AKSH-it dhe botës së koklavitur të IT të Tiranës dhe bënte një lloj denoncimi të probleme që kishte pasur vetë me AKSH-in dhe veçanërisht me Ergys Agasin dhe Ermal Beqirin. Bënte dhe një lloj mea culpa që nuk kishte folur më parë dhe të denonconte aferat e pista që dinte dhe që i kishin prekur edhe interesat e tij. Por tani kishte nisur ta bënte dhe si pasojë edhe kishte pasur kërcënime nga njerëz të panjohur dhe që sipas tij mund të lidhen me botën e krimit, por edhe me njerëzit në pushtet.

Kisha një lloj ideje se ishte i biri i Leka Meksit, por nuk kisha qënë ndonjëherë kureshtar të mësoja rreth tij. Botën e Tiranës e njoh shumë pak dhe gjithashtu shumë pak më ka interesuar, se më duket sa më shumë të mësoj rreth saj aq më tepër do më rritet dëshpërimi për gjendjen e shoqërisë shqiptare.

Endri më la përshtypjen e dikujt që i dinte mirë gjërat e biznesit të tij dhe se si luhet loja e parave të shtetit n[ Tiranë. Ndaj u bëra kureshtar dhe mësova në google se kishte mbaruar matematikë dhe kishte disa biznese, me të cilat (si e pranoi vetë në bisedën e djeshme) “bënte pare dhe financonte edhe kanalin televiziv MCN”.

Po a është i besueshëm në denoncimet e tij Meksi?

Po kthehem pak tek i jati, ish kryeministri shqiptar, edhe pse e di që disa nga miqtë e mij do më kritikojnë duke thënë se “s’ka faj Endri për mëkatet e Lekës dhe s’ka as ndonjë linjë fitimesh të lidhura me korrupsionin e ish kryeministrit.”

Lidhja që bëj vjen nga zhgënjimi im i plotë me Aleksandër Meksin, që në vitin e parë të qënies të tij si kryeministër. E kam njohur pak si pedagog dhe si reçenzent të punës sime të diplomës dhe kisha patur përshtypjen e një studiuesi të zotë dhe të ndershëm intelektualisht. 5 vitet në krye të qeverisë shqiptare e treguan se ishte i rremë. Meksi jo vetëm që ishte i korruptuar (pavarësisht se shumat e përfituara prej tij kanë qënë minimale nëse i krahasojmë me Nanon, Metën, Berishën dhe tani Ramën), por nuk kishte as një fije burrërire të bënte diçka për Shqipërinë në kohën e tij. Ai është shkaktari numur 2 i asaj që ndodhi në vitin 1997. Nëse do kishte dhënë dorëheqjen në dy muajt e parë të atij viti (gjë që kërkohej nga populli) katrahura e llahtarshme nuk do ndodhte.

Por do më duhet të kundërshtoj veten dhe të them që nuk është e thënë se i jati ka qënë i rremë dhe i korruptuar i tillë duhet të jetë dhe i biri. Nuk ka përse edhetë sjell si shembuj Zenin e Saliut, djalin e Gramoz Ruçit, djemtë e Servet Pëllumbit dhe plot djem e vajza politikanësh, që “kan bo pare” duke qënë të korruptuar (qoftë mendërisht) si baballarët e tyre politikanë.

Por Endri nuk është i besueshëm në ato që thotë vetë. Disa herë deklaroi se ai nuk ka asnjë lidhje me politikën si për të thënë që e kaluara e të jatit nuk ka asnjë ndikim në karrierën apo në qëndrimet e tij.

Po përse i duhet televizioni MCN Endri Meksit? Hobi? Për të zhvilluar kulturën gazetareske të vërtetë në Shqipëri?

Televizioni i financuar nga Meksi merret “bajagi” me politikë. Ndonjëherë qëllon të shoh ndonjë emisinon të tij, sepse flasin gazetarë që i cilësoj të papërlyer dhe që ftohen rrallë në kanalet kombëtare. Madje i jepet mjaft vend edhe Arlind Qorrit, rreth të cilit ka heshtje të plotë në shumicën e mediave shqiptare.

Po përse duhet që Endri të thotë se nuk ka asnjë lidhje me politikën? Për ta dëgjuar Rama dhe të mos i ndërpresë plotësisht ato kontrata që merr nga qeveria tejet e korruptuar e tij?

Unë nuk jam aq naiv sa të mos kuptoj se Endrit i duhet televizioni edhe për të “luftuar” në botën e komplikuar të Tiranës. Prej televizioneve tremben politikanët e korruptuar dhe prokurorët dhe gjykatësit e korruptuar. Me një kanal televiziv mund të jesh “faktor” në Tiranë. Mund të fitosh edhe shumë nga buxheti i shtetit duke “monitoruar” sektorin e basteve ilegale, sikundër ka një nga aktivitetet e tij të biznesit Meksi.

Por edhe pse nuk je as Ergys Agasi dhe as Ermal Beqiri, vetëm miqësia me ta të njollos. Dëshmon se ti je pjesë e një sistemi të fëlliqur që qëllimin e ka të “bëjë pare” sa më shpejt, sa më lehtë dhe në mënyrë sa më spekulative. Ndaj edhe pse pa mustaqe e Lekës, Endri është po aq i korruptuar intelektualisht (dhe realisht) sa babai i tij. Ndoshta me ndryshimin se Leka nuk pozonte me puro të trasha Havane, si i pëlqen Endrit dhe që është tipike për të gjithë “biznesmenët e ndershëm” të Tiranës.

Diçka rreth Izraelit larg teorive komplotiste (fund)

 

(vijim)

Cdo krim mbi qytetarët e pambrojtur, nga cilido që kryhet, është mbi të gjitha krimet që njeh shoqëria njerëzore. Eshtë më dramatik kur me qetësi dhe në mënyrë sistematike i mbledh njerëzit dhe i shpie drejt krematoriumeve apo dhomave të gazit, është edhe më i tmerrshëm kur përdor bombën atomike që ju heq edhe lëkurën nga trupi, por gati njëlloj është edhe kur me kallashnikov i “korr” gratë e fëmijët. 100 vitet e fundit janë plot me raste të tilla terrori, të cilat kryhen pabesisht mbi njerëzit e pambrojtur. E tillë është edhe masakra e tetorit e kryer nga Hamasi mbi qytetarët e pambrojtur të Izraelit. Ka vetëm një ndryshim, që masakra e Hamasit ka në rrënjët e saj hakmarrjen ndaj krimeve të të terrorit të shtetit të Izraelit mbi palestinezët.

Por masakra e Hamasit duhej dënuar me forcë nga të gjithë ata që duan që çështja e Palestinës të zgjidhet. Madje edhe nga vetë palestinezët, sepse nëse nuk janë të verbër, ata nuk ka si të mos kenë kuptuar në 80 vjet se terrori sjell edhe më shumë terror dhe e bën të ardhmen e tyre edhe më të errët.

Por ajo masakër, veç ekstremistëve arabë, gëzoi edhe njerëzit e kallëpit të Netanjahut dhe të politikanëve racistë izraelitë. Ajo ishte një lloj “kartabianka”, që ata të vinin në jetë planin e tyre të hershëm, të varrosjes së idesë së “Dy shteteve”. Nuk është e pamundur që shërbimet sekret izrailite të kenë ditur përgatitjet e Hamasit dhe krerët e Izraelit të kenë lënë qëllimisht të ndodhë. Një shtet me shërbime sekrete, që dinë se kur dhe ku do mblidhen krerët e Iranit, se ku jetojnë shkencëtarët persianë që punojnë për pasurimin e uraniumit, është e pabesueshme të mos dijë se çndodh në oborrin e pasëm të tij, ku paguajnë mijëra palestinezë të jenë informatorë.

Por edhe nëse pranojmë se ajo ishte një “ulje e vigjilencës” dhe hebrejtë u gjendën të papregatitur, sërish kjo nuk justifikon genocidin që ushtroi Izraeli ndaj banorëve të Gazës për dy vjet me rradhë.

Shkallëzimi i terrorit shtetëror izraelit, ka të bëjë me rrethanat tepër të veçanta politike të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Nuk mund të kishte ndodhur kurrë në periudhën prej vitit 1990 dhe deri më 2017, edhe pse shkallëzimi tepër gradual prej vitit 1996 po ndodhte.

Ardhja e Trump në Shtëpinë e Bardhë zgjoi endrrën e Netanjahut se nuk do kishte më kurrë shtet palestinez. Bibi, mik e familjes së Kushnerit, dhënd[rit të Trump njihte mirë edhe mbështetjen e “The Donald” për Izraelin dhe për mungesën e çdo parimi njerëzor të tij. Në marëdhënie të këqija me Obamën, por edhe me shumë udhëheqës europianë, ai e pa ardhjen e Trump si shpëtimin e tij personal(ende në gjyqe për korrupsion), por edhe si moment të një ndryshimi rrënjësor të qasjes amerikane dhe europiane ndaj çështjes palestineze. Më parë ai kishte ndikuar në mënyrë indirekte, me skifterët Volfovic dhe ndonjë tjetër të bindte administratën amerikane për goditjen paraprake të Sadam Hyseinit, i cili i ndihmonte luftëtarët, por edhe terroristët dhe kamikazët arabë. Por tashmë mund të bindte drejtpërdrejt “kaqolin” Trump për të fshirë Gazan nga harta, si dhe për të bërë atë që asnjë President amerikan nuk kishte guxuar më parë- Të sulmonte Iranin.

Duhet të përmend atë që mendoj për regjimin e mullave në Iran. Eshtë një regjim që ushtron terror mbi popullin e vet dhe që ndihmon grupet terroriste antiizrailite në Lindjen e Mesme. Edhe pse vlen për të diskutuar se sa ndërhyn Irani në punët e të tjerëve nëse krahasohet me shtetet demokratike të SHBA dhe Izraelit, përsëri ekzistenca e një regjimi fetar fanatik është shumë e dëmshme për popullin iranian në rradh të parë, por edhe për mundësinë e Paqes në Lindjen e Mesme.

E megjithatë kjo nuk justifikon as qëndrimin e SHBA, që “Irani nuk duhet të ketë në asnjë mënyrë armë bërthamore”. Të tilla në rajon kanë Izraeli dhe Pakistani, si dhe në një të ardhme jo të largët do kenë edhe Arabia Saudite dhe Turqia. Nuk ka asnjë logjikë, që t’i imponohesh një shteti me popullsi gati 100 milionshe për të mos bërë atë, që ju është lejuar të tjerëve. Por le të themi se interesat e Paqes në rajon e kërkojnë që Irani mos jetë forcë bërthamore dhe për këtë bien dakord të gjithë vendet e rëndësishme në botë dhe përpiqen të bëjnë një marëveshje si ajo që bëri administrata e Obamas. Edhe pse mund të mos jetë e drejtë në sytë e iranianëve, ka një sens logjik. Por të vrasësh shkencëtarët dhe të bombardosh impiantet ku punohet është terrorizëm. Aq më tepër është e pamoralshme dhe e dënueshme të sulmosh në shkallë të gjërë me bomba dhe raketa dhe të vrasësh udhëheqësit politikë të një vendi. Pavarësisht se cilët janë, se ç’bëjnë brenda vendit të tyre dhe se ç’deklarata bëjnë kundër të tjerëve. Njerëzimi ka krijuar ligje për këtë dhe këto ligje i ka hartuar vetë SHBA, e cila i ka shkelur dhe po i shkel edhe më keq sot.

Por për tu kthyer tek shteti dhe shoqëria e Izraelit, që janë subjekt i këtij shkrimi, për fat të keq duhet thënë që kanë rrëshqitur drejt një mendësie nazi-fashiste, që çdokush më parë do kishte menduar se do ishin të fundit në botë , që mund të arrinin në këtë “derexhe”. Krimet në Gaza, sjelljet e ushtarëve izrailitë dhe pandjeshmëria e shoqërisë izrailite ndaj tyre është diçka që të tmerron. Ishte e natyrshme që kjo do ringjallte antisemitizmin kudo në botë. Dhe për fat të keq të të gjithëve, kjo do sjellë konflikte pas konfliktesh, në të cilat më të humbur kanë për të dalë vetë hebrejtë.

Eshtë jashtëzakonisht çnjerëzore, që nipi i një 30 vjeçari të pafajshëm të ekzekutuar në dhomat e gazit në Aushvic, të sulet si i tërbuar dhe të vrasë një grua të pafajshme palestineze. Eshtë diçka që vërtet të bën të mendosh se kjo botë po shkon shpejt drejt Apokalipsit.

Eshtë e tmerrshme të mendosh se një shoqëri demokratiko-liberale, me njerëz të shkolluar më së miri, ësht mbi 80% në mbështetje të Netanjahut për luftën në Iran. Të duket se në një të ardhme jo të largët, nëse regjimi mullave rrëzohet, apo nëse Irani shkatërrohet plotësisht, hebrejtë e Izraelit do nisin të thërrasin “Hail Bibi!”

Sigurisht që frika dhe propaganda ndikojnë në trushpëlarjen edhe të të shkolluarve. Ka ndodhur me popuj të tjerë perëndimorë. Por nëse hebrejtë janë po aq të verbër sa palestinezët, që të mos kuptojnë se zinxhirri i terrorit është një zinxhir që këputet vetëm kur shkatërrohen të gjithë pjesëmarrësit, atëhere nuk kanë mësuar dot asgjë nga historia e përndjekjeve të popullit të tyre.

Shteti i Izraelit është një fakt i pranuar thuajse nga të gjithë vendet e botës dhe që duhet të pranohet edhe nga ata që nuk e njohin ose nuk kanë me të marëdhënie diplomatike. Por vetë qeveritë izrailite duhet të heqin dorë nga terrori shtetëror apo nga idetë për një Izrael të Madh. Vetëm në atë mënyrë kanë për tu njohur nga të gjithë edhe si faktor paqeje dhe zhvillimi, sikundër ka qënë qëllimi i pjesës më të mirë të shoqërisë hebre. Nëse mendojnë se janë më të përparuarit, më të pasurit dhe më të fortët ushtarakisht në rajon dhe për këtë arsye duhet të bëjnë ligjin, atëhere fatkeqsisht do jenë në këtë cikël të pambaruar luftrash, të cilat nuk ka se si mos trondisin shoqërinë e tyre.

Por hë për hë duket se megjithë trysninë e madhe të të gjithë hebrejve të mençur dhe paqedashës në botë, shoqëria izrailite nuk është në gjendje t’i përmbysë me votë ekstremistët.

Ndoshta do duhet një mrekulli nga ato që ndodhin herë herë në ato troje të lashta dhe të mbushura me drama të banorëve të tyre,