Libri “Shkëlqimi dhe rënia e Korçës në shek. XX”

Libri që i premtova lexuesve të mij të pakët në fund të vitit që kaloi, ka mbetur në 30% të tij. Dhe kjo jo nga mungesa e fjalëve dhe ideve të mija (këtë vit kam llomotitur më shumë se kurrë), por për arsye “objektive”.

E para dhe më kryesorja, ka qënë “bllokimi” që më ka bërë Bashkia me institucionin e saj “Thimi Mitko”, që nuk më lejon të shfrytëzoj në distancë gazetat e vjetra të dixhitalizuara. Në korrespondencën e dëndur të para disa muajve me Bibliotekën, m’u bë e qartë se nuk do “luanin nga istikami”. Madje edhe në një bisedë të shkurtër me biblotekaren Dardha, m’u tha se vetëm Drejtorja dhe një nëpunëse e specializuar mund të më ndihte.

Përse ndodh kështu?

Nuk ka gisht Raqka (të cilin herë herë e quaj Ligavec Gollash) se kam parë dy javët e fundit që ka qënë shumë miqësor me mua. Nuk besoj të ketë dorë edhe Nikoja, se pas “ndjesës publike” që bëra në drejtim të tij nuk them se ka arsye të pengojë hovin tim intelektual. Gjithashtu ngarkesa e punëve nuk e lejon të merret me mua. Mbase Petrika Tollkuçi, që është rastësisht dhe bashkëshort i Drejtores dhe që i trembet një konkurimi të mundshëm nga ana ime për Kryetar Bashkie mund të ketë dorë, Nëse unë e botoj sivjet librin, kam dëshmi të fortë se jam kandidati më i përgatitur për Kryetar i Bashkisë së Korçs.

Por ndërsa kjo ka qënë pengesa kryesore, në dy javë që jam në FB, kam parë se ka dhe shumë gjëra të tjera që më pengojnë dhe stepin.

Në postimet e shumta të mikut tim Gjergji Cikopana në FB, shoh interpretime të viteve ‘80 për gjendjen e Korçës, të cilat janë të kundërta me ato ç’ka kam shkruar në kapitullin për ato vite. Sipas Cikopanas kanë qënë “vite të arta” për arsimin dhe kulturën, të cilat duhet edhe të studiohen nga studiuesit si dukuri tepër të veçanta. Dhe një nga studiuesit jam unë. Unë i kam nxjerrë ato vite “fishek”. Nuk ngopeshim dot me mish, qumësht dhe djathë dhe detyrimisht as mund të bënim arsim dhe kulturë të mirë. Po mua, më kanë shpëtuar (sidomos pas ‘84 kur u ktheva nga Universiteti) shfaqjet e panumurta të Korçës, të cilat të bënin të të kalonte dhe zalisja nga të pangrënët. Vërtet një kg mish në javë me tallon për gjithë familjen, por shfaqje pa mbarim sa nuk soste Cajupi dhe Morava, por një pjesë jepeshin në Maliq, në sallën që mban sot emrin e madh “Dhimitër Orgocka”.

Më step edhe fakti, që Peleshi me Raqkën, ose si dikush me shaka e quante dyshja “Niqka” po sjellin rikthimin në vitet e mëdha të Liceut Francez. Dhe për këtë i ndih edhe Aleanca Frankofone, e cila organizon tani në Korçë dhe “kafe frankofone”, “lakror të ardhur frankofon” dhe “paçe frankofone”. Vërtet kjo është një dukuri e shekullit të XXI dhe nuk ka lidhje me librin tim, por dhe në të, unë kam prekur “frankofonët” si servilë të sho Enver, që e ngrinin në qiell si Profesorin e Madh, kur e dinin tërë ditën që kishte dhënë vetëm Edukatë Morale në Lice.

Ka edhe të tjera postime në FB që më bëjnë të rimendohem për ato ç’ka kam shkruar deri tani, gjë që mund të shpjerë botimin e librit pas vitit 2027, vit kur mbahen zgjedhjet vendore. Krejt i paefektshëm.

Ta vazhdoj në linjën që e kam nisur, apo ta kthej timonin?

Kjo është çështja!

Më trego provën!

Thuajse të gjithë që akuzohen për diçka në publik thërresin me zë të larëtë: “Më trego provën!” ose “Mbi ç’prova e mbështet!” Përvoja e jetës më ka bindur se në 99.99% të rasteve, ata që mbrohen në këtë mënyrë janë fajtorë për atë që ju thonë në sy gazetarët, opinionistët apo kundërshtarët e tyre. Dhe nuk është fjala vetëm për politikanët. Për të gjithë llojet e profesioneve duke nisur me akademikët, biznesmenët, shoferët e urbaneve, shefat e policisë, avokatët, mjekët dhe deri tek poetët.

Para dy javësh, një i njohuri im, që shkruan vjersha, më kërkoi “provën”, pasi i thashë në një grup Interneti, faqe disa bashkëmoshatarëve “pres prej vite të bësh diçka për të shlyer atë vjershën që ke bërë për Niko Peleshin”. Reagimi ishte gati “ligjor”, ndonëse dhe ai vetë nuk ishte i sigurt në e kisha unë ‘provën” apo jo. E kisha lexuar atë vjershë gati 10-12 vjet më parë dhe ata që ma kishin dërguar më kishin përmendur edhe komentet e vetë autorit rreth motiveve për vjershën. Sigurisht që nuk e kisha ruajtur edhe pse kisha shkruar disa herë në blog rreth saj.

Të mbledhurit e “provave” nuk është puna as edhe një gazetari opinionist dhe jo më e imja, që kam një blog personal ku shkruaj opinionet e mija rreth atyre që ndodhin dhe kanë ndodhur në botë. Nëse do mbaja “prova” për gjithshka që kam shkruar, nuk do më mjaftonin dhomat e shtëpisë sime, por mbase as edhe një magazinë e marrë me qera.

Por le ta lemë “bejten kushtuar Peleshit’ dhe të përqëndrohemi në ajo çka është e rëndësishme dhe që ka të bëjë jo vetëm me fjalën e shkruar. Ka të bëjë jo vetëm kur dikujt i përmend në sy diçka që njihet nga më të shumtit e njerëzve. Ka të bëjë edhe me bisedat e lira, kur flasim për ngjarje, për njerëz realë dhe për personazhe të historisë. A kemi “prova” për gjithshka që themi?

Eshtë e pamundur! “Larg qoftë!” nëse hyj në një debat me Alfred Cakon unë nuk kam “provë“ se toka është e rrumbullt dhe jo “pjatë“ si thotë Fredi i Bajramit.

Dhe thuajse kjo vlen edhe për çdo gjë tjetër që diskuton dhe përmend, që konsiderohen “fakte të njohura”, jo se ti ke ndonjë provë, por Njerëzimi e ka pranuar si diçka me një probabilitet të lartë. Për shembull unë kam përmendur imoralitetin e Feçor Shehut, që ishte i njohur në Tiranë kur ai “ishte ende majë kalit”, por edhe sot nuk kam ndonjë “provë“ për të.

Dhe nsëe ju rikthehem disa mijëra postimeve që kam në blog, me siguri që vetëm për disa mund të gjej shpejt e shpejt një “provë të pakundërshtueshme”, e cila mund t’i rezistojë edhe një verifikimi ligjor në një gjykatë të paanshme.

E nisa këtë shënim jo se dikush më ka sfiduar ligjërisht prë diçka që kam shkruar ‘të zezë mbi të bardhë“, por se gjithnjë e mendoj se sa e vështirë është për gazetarët investigativë të mbledhin prova. Gjithashtu se sa e vështirë është të diskutosh me dikë, që preket vetë ose jo, por për çdo lloj shtjellimi apo tregim të një ngjarjeje të kërkojë prova. Si provë, as kujtesa e jote nuk mund të shërbejë, se si është e provuar në kriminalistikë dhe gjatë hetimeve serioze në botë, edhe dëshmitarët okularë nuk e kujtojnë të njëjtën ngjarje njëlloj. Madje pas disa vitesh edhe ata vetë nisin të kundërshtojnë dëshmitë e mëparshme dhe jo se e bëjnë qëllimisht, por se “prova” në mendjen e tyre është turbulluar dhe “përdredhur”.

Ndaj kur shkruaj se Rama, Meta, Peleshi dhe shumë të tjerë janë hajdutë unë nuk kam as minimumin e provave. Pranohet si “fakt i njohur” nga të gjithë sepse ka aq shumë dëshmi njerëzish të besueshëm, që në dhjetra e dhjetra afera, këta njerëz kanë marrë para nga të taksapaguesve. Meta po përballet edhe në gjyq, por përderisa nuk është shpallur fajtor, sipas vjershëtorit që përmenda në hyrje, as për atë unë nuk kam ndonjë “provë“.

Unë nuk kam ndërmend të mbledh prova.

Por nuk kam ndërmend edhe të heq dorë nga e shkruara. Të përmend ato që di. Të quaj si të vërteta ato gjëra që i kam besuar dhe pse as i kam parë dhe as kam pasur kontakt me ndonjë prej shqisave të mija me to.

Dikur me shaka kam shkruar, se unë nuk kam “provë“ as se kam lindur në Maternitetin e Korçës mëngjesin e 16 shkurtit të vitit 1959.

Por kam besuar prindërit e mij, që më kanë thënë këtë gjë, kur kam filluar të kuptoj dhe më pas kam parë çertifikatën e lindjes të lëshuar nga Gjendja Civile e Korçës.

(Nuk di nëse dhe kjo përbën ndonjë provë, se ka qënë im atë që i ka deklaruar nëpunëses së Gjendjes Civile se ka lindur i biri, Naumaq, në atë ditë dhe ajo e ka rregjistruar.)

Një postim , një reagim dhe dy qëndrime

Rreth 12 ditë më parë, një e njohura ime, pat bërë një postim në faqen e saj në FB si një reagim ndaj një shkrimit tim të këtij blogu, që unë vetë e kisha postuar në Facebook. Nëse nuk gaboj, titulli i shkrimit ishte “Dëshmia e vetë arkitektit, që “shkatërroi” Korçën” dhe kishte të bënte me një pjesë të asaj që kishte shkruar ark. australian Uillson tek libri famëkeq “The Albanian Files”. Disa të njohur të mij më dërguan tekstin e postimit duke shprehur habinë me reagimin e saj. Flitej për një lloj shërbimi që i kisha bërë unë dikur Niko Peleshit, kur arkitektët e panjollosur dhe luftarakë të Korçës përplaseshin me të. Postuesja (jo arkitekte) shprehte indinjatën ndaj njerëzve “pa shtyllë kurrizore” (ku hyja dhe unë), të cilët ndryshojnë pozicion kur pushtetarët (në këtë rast Peleshi) ja “u kthen nga myka” dhe ata nxjerrin mllefin.

Nuk më çuditi fort postimi edhe pse nuk të vjen mirë të të lakojnë për keq në publik. Bëra një reagim të matur në faqen time, pa e shpërndarë me tag se nuk kishte asnjë rëndësi nëse Postuesja e lexonte. Nuk ishte dikush që ja vlen dhe nuk është me “friends” të mij në FB, që të kisha dëshirë ta lexonte reagimin tim ku nuk përmendje ndonjë emër.

Nuk di as se sa “like” apo “komente” pat marrë postimi kundër meje, sepse nuk kam mundësi ta shoh atë faqe dhe nuk jam bërë kureshtar. Por askush nuk më përmendi reagimin e të tjerëve, qoftë pro meje apo kundër meje. Ndoshta ka qënë një reagim i vakët edhe i miqve të saj më entuziastë.

Disa ditë më pas, mu rikthye në mendje e gjithë kjo “çështje” jo serioze dhe mendova që mes “friends” të saj janë edhe disa nga miqtë e mij më të afërt. Kuptova se njerëzit që janë dashamirës ndaj meje kanë dy lloj qëndrimesh. I pari ishte ai i tënjohurve jo të afërt, që ishin çuditur dhe më njoftonin. I dyti ishte ai i miqve, që edhe pse pohonin që e kishin lexuar, ose e lexuar pasi ja u përmenda unë, nuk e kishin parë të udhës të shkruanin diçka në faqen e saj ose diku gjetkë.

Po unë, “viktima”, si ta kuptoj këtë gjë?

Miqtë e mij e gjykojnë se nuk ja vlen të merresh me të?

Miqtë e mij e gjykojnë se ç’ka kishte shkruar ishte pranë të vërtetës, por për hir tim nuk mund të bënin “like”?

Miqtë e mij u gëzuan që morra një “dackë“ pasi kam shitur shumë moral?

Apo unë thjesht kujtoj se janë miqtë e mij?

Diçka tepër e thellë duket edhe në këtë ngjarje ‘të sipërfaqshme”. Gishtin po e drejtoj përsëri në vetja, për të thënë se nuk i kam lënë vënd vetes të më dalë dikush në mbrojtje!

Korça ka një problem të madh – Meritokracinë

Ndonëse e kam ditur prej kohësh, që vendosja e njerëzve bazuar në meritat dhe aftësitë e tyre në vende pune të rëndësishme dhe të duhura ka qeënë një problem i vjetër në Shqipëri dhe në Korçë, kam menduar se deri diku, sot, jemi më mirë se të tjerët. Për shembull, pavarësisht nga të metat, të gjithë Kryebashkiakët e 35 viteve kanë qënë studentë shumë të mirë dhe profesionistë të mirë në fushat e tyre. Ndoshta nuk mjaftojnë vetëm Kryetarët e Bashkisë, por kur dikush ka “’mend” nuk ka prirje të mbledhë “pyka” rreth vetes.

Thashë që e kam ditur prej kohësh, se im atë pëlqente të theshte një shprehje të Kadaresë të thënë në rrethe të ngushta: “Në socializëm përfitojnë të paaftët!” Dhe “kunguj” kishte nga të gjithë llojeve (dimërakë, të Stambollit, kungulleshka) në krye të të gjitha ndërmarjeve dhe institucioneve. Disa kishin arritur të bëheshin edhe Sekretarë të Parë ose Kryetarë të Komitetit Ekzekutiv.

Ishte e kuptueshme, që kjo të ndryshonte kur sistemi u rrëzua dhe diçka ishte “by default” sepse të aftët mund të punonin në sektorin privat, pa patur nevojë të vlerësoheshin nga “Shefat e Kuadrit”.

Nuk ndodhi krejt ashtu në administratë, ndonëse në fillim, nga PD pati emërime të mira të bazuara në vlerat dhe aftësitë. Por njëkohësisht u gabua në heqjen pa arsye të njerëzve të aftë edhe mund të kishin qënë “të organizuar” apo vinin nga një familje me lidhje të forta puniste. Njerëzit ishin ngritur kundër Diktaturës, pikërisht që këto gjëra mos ndodhnin.

Më pas (pas vitit ‘93) çdo lloj emërimi ishte partiak dhe u rishfaqën “kungujt”. Unë ika më ‘97 dhe nuk di se si ka vazhduar, por herë herë shoh ndonjë emër të njohur, që e di “sa i vlen lëkura”. Nuk ka nevojë të hedh emra se lista mund të jetë shumë e gjatë. Shumë vite më parë kam shkruar për një që kam pasur në shkollën e mesme dhe që nuk dallohej për inteligjencë, që duke qënë në një vend drejtues detyroi një nëpunëse të gjorë të vriste vetem duke e transferuar në Ersekë. Më vonë, shumë patronazhistë dhe ‘kunguj” të tjerë zunë ta quanin Zonja e Hekurt.

Si e përmenda për Kryebashkiakët, fitorja e parë e Peleshit mu duk e duhur, se edhe pse kishte treguar “bishtpërdredhje në politikë“, pat qënë dikush që të mesmen e kishte mbaruar me Medalje Ari. E kisha njohur (bashkë me Raqkën) para se të emigroja dhe më dukej me mend dhe vullnet. Koha tregoi se për të “sunduar” Korçën i duheshin sa më shumë “kunguj”. Dhe ata si gjithnjë shfaqen, të gatshëm për të shërbyer, servilë dhe arrogantë, të korruptuar dhe korruptues, sepse në ka një gjë që dinë të bëjnë mirë “të paaftët” është të jenë servilë me ata lart dhe arrogantë me ata poshtë. Gjithashtu edhe të vjedhin.

Korça i njeh më mirë se unë se cilët janë drejtorë dhe drejtoresha, deputetë dhe deputetesha. zv.ministra dhe zv.ministresha, të lindu dhe të rritur në Korçë. Dikur, më tregonin se një deputet korçar, që kishte marrë diplomën e universitetit me para, nuk dinte as për ç’lloj dege ishte diplomuar?! Dhe kjo “dikur “ ishte në këtë shekull.

Por dje pashë një intervestë të një kolegu, që kuptova se Meritat nuk kanë asnjë vlerë. Urbanisti Kristi Ravoniku (është gjysëm koleg se unë nuk jam urbanist) tregonte në një kanal televiziv, që e kishin pushuar nga puna për “arsye politike”. Meqënëse ka ndodhur rreth vitit 2015 dhe duke mos ditur se ç’lloj orientimi politik ka pasur dhe ka Kristi, gjykova që duhen ta kenë bërë “Soushëllistët”. Se më 2015 ata kanë pasur në dorë edhe Pushtetin në Tiranë dhe në Korçë. Duket që Kristi, i cili atë kohë paska qënë Drejtor i Planifikimit dhe Zhvillimit të gjithë Qarkut të Korçës, ka qënë politikisht kundër Niko Peleshit. Sepse në intervistë nuk tha se e kishin shkarkuar se kishte kundërshtuar politikat zhvillimore të Qeverisë Rama apo të Bashkisë së Korçës. Thjesht heqje nga puna për qëllime politike.

Kjo gjë nuk duhet të ndodhë më. Unë nuk e kam njohur urbanistin Kristi profesionalisht se kam ikur shpejt nga Korça, por ta heqësh politikisht dhe më pas të vendosësh ndonjë “patronazhist” a nuk e di se kë kanë vendosur i bën dëm Korçës , Pogradecit, Kolonjës dhe Bilishtit bashkë. Nuk di se si kanë rrjedhur punët e Urbanistikës dhe Arkitekturës në Qarkun e Korçës, por nëse janë përkeqësuar, këtu kuptojmë se sa dëm sjell heqja e njerëzve me vlera morale dhe profesionale.

Flamingot edhe për këtë janë ngritur. Se nëse nuk kemi një Zegjine nga Korça, ndoshta kemi të tjera të ngjashme, që ngrihen në detyra të larta vetëm për devotshmërinë ndaj “kauzës” dhe vazhdojnë “kauzën duke vjedhur edhe vetë. Megjithatë, duhet të themi , që nuk kemi ende nga këto zonjat me detyra të rëndësishme, që “hyjnë e dalin kazinove”. Edhe pse i afruar në PS nga Nano (i njohur për të luajur në ruletë), Peleshi nuk ka lejuar që patronazhistët e Korçës të preken nga ky ves fatal.

E megjithatë heqja e Kristit për “arsye politke” dhe emërimi i plot njerëzve pa asnjë meritë, i ka sjellë dhe do i sjellë dëme Korçës.

Ndaj korçarët, të njohur në më se 100 vjet për thënien “u bë dhe by.. e këtij për atë post?!” duhet të ndjehen më shumë për të arritur një të ardhme, ku njerëzit të emërohen më shumë në sajë të Meritave, se sa të “partishmërisë“ apo dhe “aftësisë për të lodruar në shtrat me Shefin”.

Shtet nuk mund të krijohet kur nuk ka qytetarë

Para tre muajsh, gjatë një vizite në Tiranë, shkrojta diçka rreth të qënit Qytetar. U përqëndrova në kuptimin që kjo fjalë ka marrë gjatë Revolucionit Francez dhe se si tre miq dhe kolegë të mij, profesionistë shumë të mirë në Tiranë, nuk e përmbushnin të qënit Qytetar edhe pse dy prej tyre ishin lindur dhe rritur në Kryeqytet.

Prej vitesh dyshoj në të ardhmen e afërt të Shqipërisë. Nuk është e mundur të bëhet Shtet nëse në një shoqëri të një vendi nuk ka qytetarë, ose ka pak syresh.

Dikush mund të hidhet e të paraqesë statistika se sa qytetarë ka në raport me fshatarët, por ai sigurisht që nuk di kuptimin e vërtetë të kësaj fjale. Qytetar mund të jesh edhe po të jetosh në një fshat të vogël majë malit, sikundër nuk mund të jesh edhe pse prej brezash jeton në qytet.

Ju riktheva këtij shqetësimi pasi pashë sot postimin e një miku, për përvjetorin e 24-ërt të formimit të Klubit Rotarian të Korçës. Nuk e kam vrarë mendjen ndonjëherë të di se ç’është në të vërtetë një Klub i tillë, por di diçka që të jesh anëtar i tij duhet të kesh miratimin nga të gjithë anëtarët. Miku im kishte postuar edhe një listë me firma (ndoshta nismëtarët e vitit 2002) të Klubit dhe paraqiste edhe kontributet e Rotarianëve kryesisht në mbështetjen e arsimit.

Unë i njoh pjesën më të madhe të emrave në atë listë. Mund të them pa frikë se janë shumë të pakët ata që mund t’i quaj Qytetarë. E përsëris që të qënit banor i qytetit, si dhe arsimi i lartë e deri në Doktoratura nuk të bëjnë qytetar.

Spikat emri i “Pastruesit të Korçës” Maksi Fejzullahu dhe më pas ka nga të përfolurit për korrupsion dhe deri në ata që kanë ndërruar nga tre katër Parti në periudhën e pluralizmit. Nuk po i ze me rradhë se do ishte humbje kohe për mua dhe për ata që marrin mundimin të lexojnë këto rrjeshta.

Po përse më shqetëson mua një Klub i veçantë? Njerëzit kanë të drejtë të mblidhen, të organizohen në mënyrën që duan dhe të bëjnë atë që duan. Ky është kuptimi i një shoqërie të Lirë.

E vërtetë. Rotarianët as konkurojnë për poste bashkiake apo për të qënë të zgjedhur në Kuvendin e Shqipërisë. Bëjnë veprimtaritë e tyre dhe mundohen të ndihmojnë qytetin ose “të shesin” sikur e ndihmojnë qytetin. Nuk i vjen e keqe kujt as se ata zmadhojnë veprimtaritë e tyre dobiprurëse as se me ndonjë të njohur bëjnë ndonjë emision televiziv që i paraqit si Mjek Heronj, që punojnë në malësi edhe pse nuk shkojnë aty por sa marrin rrogën. Fshatarët e zonës janë të kënaqur.

Por nëse një pjesë e tyre, janë të lidhur ngushtë me Pelesh-pushtetin e Korçës dhe bëjnë ç’është e mundur për ta mbajtur sa më gjatë më këmbë, atëhere unë dhe gjithë korçarët e thjeshtë kemi një problem të madh. Të tjerë të arsimuar, jo të përfshirë në politikë (sipas tyre), po na i shesin sapunin për djathë.

Dhe na mjafton sapuni që na shet Peleshi me Filon.

Nuk na duhet ai që shet Maksi Fejzullahu me Ylli Qirinxhiun dhe të tjerët rotarianë të shquar.

Mi fa schifo!

Nuk di pse më erdhi ndërmend kjo fjalë pasi pashë disa foto të postuara nga Ligaveci Gollash në FB. Nuk e përdor italishten shpesh dhe nuk kam qënë në Itali prej disa vitesh. Në vend të më vinte për të thirrur në një shprehje shqip apo anglisht (sharëse), më erdhi pikërisht kjo: Mi fa schifo!

Fotot ishin rreth një veprimtarie, (nuk di se kush e kishte organizuar Këshilli i Qarkut, Ministria e Shëndetsisë apo Bashkia) ku promovohej puna e një organizate bamirëse shqiptaro-amerikane. Nuk di nëse promovohej vetëm ndihma e saj për Korçën apo e gjithë veprimtaria shumëvjeçare, por kjo nuk ka shumë rëndësi.

Kam shkruar edhe më parë rreth dyshimeve që kam për Organizatat Jo Qeveritare në përgjithësi, si dhe për fondacionet bamirëse të shqiptaro-amerikanëve dhe shqiptaro-kanadezëve. Nuk di nëse ka të ngjashme të shqiptaro-gjermanëve, shqiptaro-francezëve apo arnauto-turqve. Nuk mund të shkruaj për vende, të cilat nuk i njoh.

Disa herë jam ndalur për veprimtarinë e një Filantropeje të shquar shqiptaro-amerikane të quajtur Fotini Allteni ose Foti Kokeri, e cila ka mjaft veprimtari edhe në Korçë, madje mund të ketë qënë pjesë edhe veprimtarisë të cilën “ngrinte në qiell” Sotiraq Filoja.

Ajo që më trondit për keq, është paturpësia e këtyre njerëzve që drejtojnë të paktën për 15 vjet në Korçë, që mburren se e kanë bërë një qytet europian dhe tani mburren edhe me ato çka i bëhen spitaleve të Korçës “për sadaka”.

Filo përmend edhe traditën filantropike të Korçës, a thua se e ka të trashëguar nga Raqi Meleja.

Korça ka pasur filantropë me nam nga Lakçeja, Mytevelinjtë, Turtulli dhe të tjerë, por bëhej fjalë për një Korçë të prapambetur nën sundimin otoman dhe më pas pjesë të një shteti të posaformuar.

Nuk ka përse sot t’i dhurohen spitalit në Korçë karrige për të sëmurët që sapodalin nga kimioterapia.

Eshtë turp për Korçën e shekullit XXI!

Eshtë një turp i shkaktuar nga emra të caktuar dhe që quhen Edi Rama, Niko Peleshi, Olgerta Manastirlli dhe ti o Ligaveci Gollash, që ndoshta nuk di se në ç’gjendje janë spitalet e Korçës! Se besoj kur kini probleme të familjarëve nxitoni të shkoni në Selanik ose në Tiranë.

Në veprimtari pashë të kapardiseshin Petrika Tollkuçi dhe prefektja Zegullaj, që po si Filoja ndoshta nuk e kanë kaluar derën e pavioneve që kanë nevoja të ngutshme.

Por më trondisin për keq edhe organizatat bamirëse të shqiptaro-amerikanëve, që kanë jetuar në Shqipëri dhe e njohin sistemin.

Korça nuk është në gjendjen kur doli nga Diktatura dhe spitalet kishin nevojë për gjithshka. Atëhere vërshuan bamirësit, disa edhe me qëllim për përhapjen e fesë së tyre. Ndoshta e njëjta gjë ndodhi pas katrahurës të vitit 1997.

Ka të paktën 30 vjet, që shteti shqiptar funksionon, merr kredi dhe ndihma, ndaj nëse nuk do vidhej nuk do ishte kjo gjendje që spitalet mos kishin shiringa, peshore apo karrige për paskemios. Ndaj ndihma me këto materiale nga donacionet e shqiptarëve që banojnë në Amerikë apo dhe e amerikanëve nuk duhen hedhur për të mbushur vrimat e krijuara nga vjedhjet e pushtetarëve. Eshtë një shërbim i keq që ju bëhet shqiptarëve edhe pse shumë njerëz mund të duartrokasin.

Të rrjeshtohesh krahas hajdutëve dhe të dalësh foto me ta, në një kohë që vendi zjen nga protestat e Flamingove është e kundërta e Filantropisë. Ose është një bamirësi për kleptokratët.

Ndaj e gjitha kjo Mi fa schifo!

Hoxha në dhomën time

Arrrita në qytetin mesdhetar pasi pata bërë një rrugë të gjatë me avion dhe taksi. Taksia më ndaloi jo larg nga hoteli ku kisha prenotuar dhe nxitova të shkoja të rregjistrohesha e të bëja një dush. Kishte “goxha” shkallë në hyrje, por edhe një pandus për handikapatët me pjerrësi diku në 60 gradë, që e bën të sigurt rënien me kokë prapa të invalidit në karrige me rrotëza. Por hoteli ishte i mirë, recepsionisti shumë i sjellshëm dhe dhoma e pastër dhe e kompletuar. Më krijoi një gjendje humori të mirë sa që pas dushit nuk u shtriva të “merrja një dremkë“, por nxitova të dilja për të parë qytetin. Kisha qënë edhe më parë në atë qytet, por kisha kureshtje të shihja se sa kishte ndryshuar.

Rrugët ishin të njëjta, nuk kishte shumë lëvizje se ishte një pasdite e vonë, por më ranë në sy shumë makina të parkuara rrugëve. Madje edhe në rrugë jo shumë të gjëra të atij qyteti që ka dhe të asfaltuara dhe të shtruara keq me gurë. Por gjithshka tjetër ishte e mirë. Ndoshta ajri i rënduar, por e dija që nuk isha në Sherbrooke, ku ka shumë pyje, jo shumë trafik makinash dhe është mbi tropikun e kancerit. Nuk ka se si të jetë njëlloj në një qytet mesdhetar.

Njerëzit, si dhe më parë, ishin shumë miqësorë dhe kamarierët e të dy sekseve shumë të sjellshëm. Të sillnin atë që ju kërkoje, menjëherë sa ju a kërkoje dhe përafërsisht si ja u kërkoje. Duket që zhvillimi i turizmit dhe ndoshta edhe ndonjë kurs universitar për kamarierë kishte ndikuar për të. Hëngra darkë në një restorant që kishte specialitet mishin e pulës dhe hëngra më shumë se sa mundja, se racioni më i vogël ishte gjysëm pule. Mu kujtua historia e një sportisti të njohur të anëve tona, që porosiste në Rumani një pulë të tërë dhe ajo nuk e ngopte, histori që ma kishte treguar me shumë humor brilanti Piro Kasati.

Ama gjysmën e pulës e hëngra dhe një pjatancë me perime të pjekura, që mund të më mbante edhe tre ditë pa qënë nevoja të haja. (Hoteli ku flija nuk shërbente mëngjes dhe “kishte hesap” ta kurseje mëngjesin). Dhe kështu e shtyva mbrëmjen duke ngrënë dhe duke shëtitur më pas “për ta honepsur” dhe në orën 10 hyra në dhomë. Një tjetër dush dhe direkt në dyshek. As tv dhe asgjë tjetër. Isha i ngrënë dhe për gjumë i kapitur. Krejt ndryshe nga partizani Meke i Dritëroit që kishte qënë “i pangrënë dhe për gjumë i kapitur”. Ishte qetësi dhe me siguri që më 11 duhet të kisha fjetur top. Mes ligave të ëmbla dhe ëndrrave të bukura që po shihja gjatë atij gjumi të thellë, Ai u shfaq! Në fillim kujtova se ishte ndonjë i dehur që këndonte në dhomën ngjitur. Por jo. Ai ishte në dhomën time dhe po më këndonte mu në vesh! Ishte hoxha i qytetit që falte ndoshta namazin se nuk i njoh mirë të kënduarat e hoxhëve. Pashë orën. 4.15 e mëngjesit. Mërmërita një të sharë nëpër dhëmbë, pastaj kujtova orientimin tim laik dhe ndërsa hoxha vazhdonte këngën në arabisht, nisa të shkoja ndërmend vargjet e një kënge apo bejteje, që ime më përsëriste kur flitej për hoxhë:

Doli hoxha në dritare,

Shih moj nan se kush ka vdek

Paska vdek nji goc me halle

Nj’ajo goc q’i kam dash vet!

Pa e thënë tre herë bejten, hoxha pushoi. Më gjumi nuk më zinte. Hpa dritaren ta shihja nëse ishte ende majë minares po nuk dukej gjë.Mu kujtua që në fëmijëri, edhe në dhomën ku flija dëgjohej hoxha. Nga dritarja e dhomës mund ta shihje edhe çallmën e tij tek ballkoni majë minares. Edhe atëhere nuk më pëlqente që më nxirrte gjumin, por për këtë mendoi Partia dhe sho Enver dhe kur isha 7-8 vjeç e ndaluan. Ndaluan edhe këmbanat që ma nxirrnin gjumin të dielave dhe që nuk ishte hiç e këndshme, se të dielave donim të flinim më shumë. Kishim luajtur deri vonë natën “me komant”.

Dola përsëri në qytet dhe kur isha afër qëndrës, pashë një kryq të madh të ndriçuar majë malit më të lartë. Mendova mirë hoxha që ndjek traditat e Arabisë Saudite dhe duhet të këndojë që ta dëgjojnë edhe 50 kilometra larg, po ky kryq traditën e kujt ndjek? Të Rio De Zhaneiros?

Nuk më vjen aspak mirë, kur shoh në qendra të banuara nga disa bashkësi, shënja të qarta të simboleve fetare që sikur rivalizojnë njëri tjetrin, Sikundër të krishterët nuk kanë pse të prishin gjumin e tyre më 4.15 (riti përsëritej në të njëjtën orë të pasdites, kur unë dua përsëri të fle) ashtu edhe myslimanët nuk kanë pse të shohin një kryq gjigand mbi malin që ju përket edhe atyre. Ose dhe sikur në atë pjesë të jetë pronë private, Bashkia nuk ka pse të miratojë ndërtimin e një kryqi.

Të nesërmen ika nga ai qytet. Recepsionisti më tha që edhe po të ndërroja hotelin, përsëri do e dëgjoja hoxhën.

Thashë boll e dëgjova Hoxhën Enver që kur u linda dhe deri më 11 prill 1985.

Ika.