Po i hdh këto rrjeshta pa u trembur, se njerëz të paditur do më sulen e të më thonë: “Ku merr vesh ti nga muzika!” Unë vërtet nuk jam në gjendje sot të lexoj një partiturë apo të luaj ndonjë instrument, por kam ndjekur gjithnjë me vëmendje atë botë të bukur, ku Korça ka shkëlqyer. Tek unë kanë ndikuar babai im Andon Mara, që pat shkruar librete për operetë dhe opera, si dhe motra ime, që deri sa shkoi në Universitet luajti violinë në orkestrën sinfonike të qytetit.
Edlira pat qënë në një klasë me instrumentistë shumë të talentuar, si Kostika Tanto, Nadjezhda Jole dhe Lida Vreto, të cilët mbaruan me shumë sukses Institutin e Arteve dhe Kostika kontribuoi shumë në Korçë për mbajtjen e një niveli të lartë të muzikës, kryesisht asaj klasike.
Sot Korça është tkurrur si popullsi, por niveli muzikor është ku e ku më poshtë se sa “tkurrja e popullsisë“. Dhe kjo e krahasuar me të gjithë dhjetvjeçarët e shekullit të XX, duke nisur me vitet ‘20 dhe duke përfunduar me vitet ‘90. Pata shkruar disa herë për nivelin e ulët muzikor të MIK, që pat nisur si një festival shumë shpresëdhënës, për shkak të angazhimit të Inva Mulës, por që nga viti në vit po shkon drejt një Festivali tallavaje. Për tu paguar më pak po angazhohen gjithnjë dhe më shumë artistë me më pak vlera.
Po ku janë instrumentistët dhe këngëtarët korçarë?
Mësoj se shkolla “Tefta Tashko” ka një rënie të frikshme. Në ciklin e mesëm ka vetëm dy violina, një në piano dhe asnjë në çelo, kontrabas dhe violë. Për instrumenta tunxhi duket se mund të mos ketë as pedagogë, por klasat plotësohen me nxënës që mësojnë klarinetë, fisarmonikë, kitarë dhe këngëtarë. Duket që gjithshka është e drejtuar për të krijuar formacione të vogla, që të këndojnë “live’” tavernave dhe të ekzaltojnë klientët me “trrak e trruk kërcet banaku/kërcet vera dhe konjaku”.
Ky është një konceptim tepër tepër semplist i muzikës, që e ka diku origjinën. Ndoshta tek këshilltarët e Bashkisë për artin, Grabovari apo nuk e di se cilët janë të tjerët që këshillojnë Raqkën për muzikën në qytet. Më të shkolluarit për muzikë mbahen çuditërisht larg edhe nga shkolla e muzikës dhe nga Bashkia.
Edhe pse dua të shmang përmendien e emrave të përveçëm, por veprimtaritë bëhen nga njerëzit dhe emrat e përveçëm nuk janë pa rëndësi. Shoh në MIK, që drejton orkestrën e vogël një moshatari im që e kam pasur 8 vjet në klasë. Madje edhe këndon në atë Festival si pjesë e kompleksit. Quhet Piro Viso dhe asnjëherë nuk e kam ditur që këndonte. Ishte një djalë shumë i mirë, modest, që pëlqente të luante në fisarmonikë. Piroja është tani dikush që duhet të jetë në qëndër të veprimtarive muzikore, kur njoh shumë nga bashkënxënësit e mij, që kanë mbaruar Institutin dhe nuk i përfill kush?
Bjerrja në art është më e lehtë se kudo gjetkë. Mjafton të ulësh standartet, të vendosësh në krye patronazhistë si Zamira Kita apo njëfarë Blerta dhe nuk di se kush tjetër dhe e tatëpjeta të jetë e pandalshme. Publiku manipulohet lehtë dhe ul kërkesat. Pastaj mjaftojnë edhe komentet e Raqkës apo të Farmacistes së Ekzaltuar për mbrëmje magjike dhe shohim se nga Korça e Tefta Tashkos, Mihal Cikos, Kristo Konos dhe Thoma Gaqit kemi katandisur edhe më keq se Roskoveci.
Unë e kuptoj, që nuk mund të kthejmë në Korçë violonçelistin Pashko, ose të tjerë instrumentistë dhe këngëtarë të shquar, por kemi mundësi të ndalim këtë rënie.
Mjaft të angazhojmë artistët e vërtetë që nuk duhet të dalin kurrë në pension.




