Pse nuk duhet kërkuar bashkimi i 5 vilajeteve shqiptare? (fund)

(vijim)

Le ta marrim të mirëqënë këtë tezë të vjetër dhe të formuluar qartë nga Kadareja. Kjo injoron jo vetëm situatën historike të kohës së Lidhjes së Prizrenit dhe më vonë, kohë kur Lëvizja kombëtare ishte e fortë, por në periudha të caktuara kishte edhe mbështetjen e Portës së Lartë. Atëher ka qënë koha kur mund të formohej një shtet shqiptar i madh në aleancë ose edhe brenda Perandorisë dhe më tej, kur ajo të shkërmoqej, ne të kishim mundësi të mbronim ato kufij të gjërë.

Por Kongresi i Berlinit dhe Fuqitë e Mëdha nuk e lejuan dhe ishin të prerë që nuk mund të lejohej. Më tej, në Traktatin e Shën Stefanit, gjërat u bënë edhe më të këqija për çështjen shqiptare dhe fati i jonë ishin Luftrat Ballkanike dhe qëndrimi ynë i qartë kundër otomanëve që solli edhe pranimin e Shqipërisë si shtet me kufijtë e caktuar në vitin 1913.

Shqipëria me kufijtë e vitit 1913, që është edhe e sotmja, vërtet ishte rrjedhojë e përpjekjeve luftarake dhe diplomatike të shqiptarëve, por edhe rrjedhojë e disa rrethanave gjeopolitike të favorshme.

Këtë gjë ne shqiptarët nuk duhet ta harrojmë se është e domosdoshme për Mbijetesën tonë si Komb. “Përrallat” e tjera, që “padrejtësisht u la jashtë Kosova”, apo ato se “traktati fshehtë i Londrës që u denoncua nga Lenini ishte bërë për të zvogëluar Shqipërinë“, që fryhej nga komunistët, nuk na kanë bërë asnjë të mirë, se vetëm kanë mbjellë në kokët tona fara të disa të “të vërtetave”, që janë më të komplikuara. Dhe “të vërtetat” e pakthjelluara mirë, vetëm se ngjallin artificialisht ndjenjën e drejtësisë që është tek njerëzit që revoltohen me Padrejtësitë që ju janë bërë.

Ne ende nuk kemi institute me njerëz të specializuar, që të përcaktojnë se cila duhet të jetë një strategji shqiptare afatgjatë. Në raste kur ka të tillë, ata duhet të dinë mirë se si është e gjithë historia e formimit të shteteve ballkanike, se cilat janë mbështetjet dhe interesat e Fuqive të Mëdha dhe cilët janë variantet e mundshme të së ardhmes europiane. Këto përcaktojnë synimet afatgjata të shtetit shqiptar, të cilat janë reale dhe jo të frymëzuara nga ide folklorike. Sigurisht në to parashikohen skenare të një dobie maksimale dhe të një minimale, në varësi të zhvillimeve në Europë.

Në rast se Bashkimi Europian do funksionojë më mirë se sot dhe Shqipëria dhe Kosova do bëhen anëtare brenda vitit 2035, atëhere edhe problemi i trojeve të banuara nga shqiptarët do jetë më i lehtë dhe më pak konfliktual. Llogjikisht në BE do kenë hyrë edhe Maqedonia, Sërbia dhe Mali i Zi.

Nëse Bashkimi Europian do jetë në gjendjen e sotme, ose mund të ketë edhe largime të tjera si ai i Anglisë, atëhere situata në Ballkan bëhet më delikate dhe çështja shqiptare shumë më e vështirë të arrijë një zgjidhje optimale për interesat e shqiptarëve. Përsëri tundja me forcë e flamujve të Shqipërisë Etnike do jetë e rrezikshme. Veprimet e shkallëzuara bashkë me veprime të ngjashme të Bullgarisë, Sërbisë dhe Greqisë mund të sjellin zhdukjen e Maqedonisë së Veriut dhe nuk dihet nëse amerikanët dhe gjermanët do e lejojnë këtë. Rusët mund të jenë më neutralë, se favorizohen dy shtete të tjera sllave, aleate tradicionale, si dhe Greqia, nëse ata ende kanë planet e tyre për të krijuar një Aleancë të Madhe Ortodokse për të mbizotëruar si forcë ekonomiko-ushtarake në Europë. Nuk dihet se si mund të reagojë Franca, e cila që tani ka dhënë disa shënja jo të mira në mbështetje të Greqisë dhe të Quipros, që nuk duken se janë në kuadrin e NATO-s apo të Bashkimit Europian.

Ndaj mendimi jonë politik dhe ushtarak duhet të jetë i përgatitur edhe për një situatë të mundshme të “shthurrjes” së NATO-s, e cila edhe pse tani mund të duket si e pamundur nuk duhet përjashtuar nga skenaret botërore të ardhme. Nëse pas 8-10 vjetësh, përfaqësues “të egër” të MAGA-s kthehen në Shtëpinë e Bardhë, ka të ngjarë të ndodhë. Në një botë, ku të gjithë kanë filluar të mendojnë edhe më shumë për veten, nuk është e pamundur prishja e disa aleancave dhe krijimi i disa të tjerave.

Nëse diçka e tillë ndodh, situata e Shqipërisë bëhet edhe më e vështirë dhe “shqiptaromëdhenjtë“ vetëm do na fusin në bela të mëdha me tezat e tyre të Shqipërisë Etnike dhe të “vënies në vend të së drejtës shqiptare në trojet e tyre”. Pastaj duhet t’i kemi sytë nga Turqia, se nuk shoh ndonjë aleat veçanërisht të fortë ushtarakisht që mund të jetë në përkrahje të “luftës” sonë. Ndoshta pastaj duhet t’ju bëjmë thirrje “dumbabistëve” dhe të rikrijojmë mitin e Haxhi Qamilit.

Unë uroj që të ketë një rikthim në periudhën e viteve ‘90 të shekullit të kaluar në botë, që mbizotërohej nga fryma e Paqes dhe Bashkëpunimit. Por vetëm me urim nuk mund të jetohet dhe shpresohet. Ne duhet të jemi përgatitur “mendërisht” për çdo skenar të mundshëm të lëvizjeve “tektonike” në këtë botë të trazuar. Dhe mbi të gjitha të dëshmojmë se jemi një faktor Paqeje dhe Sigurije dhe se nuk duam ndryshim të kufijve. Edhe nëse ato do jenë të arsyeshme, i duam në kuadrin e qënies pjesë të një Bashkimi Europian të madh, ku nuk do ketë më kufij rigjidë mes popujve dhe vendeve,

Ndaj le ta lemë mënjanë “Shqipërinë Etnike”!

Pse nuk duhet kërkuar bashkimi i 5 vilajeteve shqiptare?

Ka disa parrulla nacionaliste në turmën e Revolucionit Flamingo, të cilat mund të rrezikojnë mbështetjen ndërkombëtare ndaj Lëvizjes. Mes tyre më ra në sy një parrullë e madhe për bashkimin e 5 vilajeteve shqiptare, ose e shprehur më qartë është një Shqipëri Etnike me kufijtë që tregohen edhe në hartën në foton më sipër.

Përgjithësisht jam kundër çdo lëvizjeje nacionaliste në Ballkan. Nuk dua të kthehet sërish brenda atij termi të përdorur në më se 100 vjet nga Fuqitë e Mëdha – Fuçi baruti.

Në këto kohë jo të mira, kur lajmet kryesore në botë janë armatosje, drone, raketa, bombardime, nëndetëse bërthamore, sisteme mbrojtëse “Patriot” etj., retorikat dhe parrullat nacionaliste janë vërtet shumë të rrezikshme.

Kjo është arsyeja bazë, që ne duhet të jemi vazhdimisht të kujdesshëm dhe të mbajmë fort emrin e një shteti që nuk i ka sulmuar të tjerët, që prej kohës së Zogut. Nuk kemi qënë agresorë, por edhe duhet të mos tregojmë se kemi prirje të kthehemi të tillë.

Po a është çështja e Shqipërisë Etnike diçka që mund të ketë mbështetjen e plotë të SHBA dhe të Bashkimit Europian?

Mendoj se as SHBA dhe aq më pak Bashkimi Europian do jenë mbështetës të kësaj aspirate të një grupi të madh të shqiptarëve edhe në një të ardhme të paktën 30 vjeçare. Idea e bashkimit të 5 vilajeteve parashikon që të futen brenda shteti të sotëm shqiptar Kosova, Camëria, një pjesë e Maqedonisë dhe territore nga Sërbia dhe Mali i Zi. Nëse bashkimi me Kosovën është diçka që ka për të ndodhur, sepse bëhet fjalë për dy shtete shqiptare, prekja e trojeve të shteteve fqinjë me justifikimin se shumica që jeton në ato troje është shqiptare nuk ka asnjë mundësi realizimi, vetëm në rast se ne do jemi në gjendje të bëjmë marëveshje të veçanta me Greqinë, Maqedoninë, Sërbinë dhe Malin e Zi. S’ka asnjë fuqi e fuqishme europiane që mund të mbështesë “rivendosjen e të drejtave për shqiptarët” të shkelura dikur po nga ata. As Franca, as Gjermania, as Italia, as Anglia. Dihet që Rusinë nuk e kemi pasur mbështetje kurrë për çështjet e Kombit tonë.

Ndaj as duhet të na shkojë në mendje, se mundet që të kemi aleatë, të cilët do na mbështesin për këtë dhe do thërresin konferenca ndërkombëtare ku të vendoset rishikimi i kufijve.

Mënyra tjetër është që shqiptarët që jetojnë në ato troje, të krijojnë lëvizje të fuqishme irredentiste, të cilat edhe me mbështetjen e shtetit shqiptar mund të detyrojnë SHBA, Anglinë dhe BE-në të mbështesin me forcë ato lëvizje dhe të arrihet të paktën të krijohen krahina autonome, që administrohen nga shqiptarët e atyre trojeve. Problemi është që lëvizje të tilla nuk ka thuajse në asnjë vend fqinjë sot. Ndoshta më të mundshme janë në të ardhmen në Maqedoni, por në Mal të Zi nuk ka shënja të tilla, në Sërbi po ashtu dhe në Camëri thuajse nuk kanë mbetur shqiptarë, ose të mbeturit janë asimiluar për shkak të politikave shtypëse greke.

Ndaj mënyra e vetme është që të bashkohemi me Kosovën, të forcohemi ushtarakisht dhe në atë mënyrë t’ju imponohemi fqinjëve, që ose të bëjnë ndryshime të mëdha në trojet e banuara nga shqiptarët, ose do provojnë forcën e ushtrisë sonë. Dhe këto pretendime dhe presione mund t’i koordinojmë me një Bullgari agresore dhe me Turqinë që ka shënja qysh tash që është e tillë.

Po a do na mbështesë ndonjë aleat i madh?

Le të supozojmë se NATO nuk do funksionojë më pas dhjetë vjetësh, kur ne të jemi bashkuar me Kosovën. Të supozojmë se edhe Bashkimi Europian do jetë kthyer vetëm në një një lloj Bashkëpunimi Ekonomik si ishte dikur Tregu i Përbashkët. Këto kushte mund të favorizojnë fuqizimin e shteteve-kombe dhe lëvizjeve nacionaliste në to. Dhe si rrjedhojë Gjermania, Franca, Anglia, Rusia nuk do kenë mundësi të diktojnë shtetet mesatare, ku mund të hyjë dhe Shqipëria e Bashkuar. Kështu ne me Bullgarinë dhe Turqinë do “shtrydhim Greqinë“ që të marrim tokat që na takojnë? Me Bullgarinë dhe Sërbinë do bëjmë që mos ketë më shtet Maqedonas? Nga marëveshjet me Sërbët do reduktojmë Malin e Zi? Këto janë ëndërrat e nacionalistëve që kërkojnë Bashkimin e 5 vilajeteve shqiptare?

Edhe sikur të kemi të drejtën më të madhe për shkak të parimit të Vendvendosjes së popujve, ne nuk kemi si të injorojmë faktin, se diskutime të tilla ka mes gjithë shteteve të Ballkanit, të Europës Lindore dhe Qëndrore, madje edhe të asaj Perëndimore. Të gjithë të tjerët do rrinë duarkryq dhe do shohin me admirim se si 5 vilajetet shqiptare më në fund u bënë bashkë?

Cdo ndodhë me rusët e Moldavisë, hungarezët e Rumanisë, sërbët e Bosnjës dhe Kroacisë, kroatët e Slovenisë dhe Bosnjës, italianët e Sllovenisë dhe Francës, austriakët e Italisë dhe Hungarisë dhe sa e sa etni të tjera, që jetojnë brenda kufijve të shteteve të tjera?

Përgjigja e thjeshtë e shqiptaromëdhenjve mund të jetë se askujt nuk i janë bërë më shumë padrejtësi se sa na janë bërë ne, shqiptarëve. E thoshte edhe shkrimtari ynë i madh Ismail Kadare “ne jemi i vendi vend në Europë, që jemi të rrethuar nga troje ku banojnë shqiptarët.”

(vijon)

Shqipëria është vërtet e vogël

Ndonjëherë vendi im më duket i vogël. Eshtë i vogël, por gjithsesi janë rreth 3 milion njerëz. Po të llogarisësh edhe sa kanë ikur nga kjo jetë, numuri bëhet shumë i madh. Ndaj jo vetëm nuk mund të njohësh të gjithë shqiptarët , por edhe sikur një përqindje shumë të vogël syresh t’i kesh takuar janë shumë.

Qëllon që dëgjoj në tv ose lexoj në shtyp emra dhe mbiemra të njohur. Disa janë njerëz me të cilët kam këmbyer dy fjalë, të tjerë janë fëmijë njerëzish që kam njohur dhe ka madje edhe nga ata që lidhen me rrëfimet e tim eti. Fjala vjen nuk kam njohur asnjë nga Kondët, por meqë im atë i përmendte shpesh dhe i vlerësonte, ndonjëherë më duken si njerëz që i kam njohur. (Duhet të korrigjoj pasaktësinë, se Vera Kapo, vajza e Vito Kapos rrjedh nga Kondët për shkak të së jëmës dhe e kam patur dy vjet pedagoge në Universitet)

Dje hasa në një lajm të shkurtër, që vajza e Dashamir Dinit, ankohej për PS-në e Shkodrës, që nuk kishte treguar mirënjohje për kontributin e të jatit në festimin e 35 vjetorit të formimit të Partisë Socialiste. Me keqardhje mësova se Dashamir Dini nuk ishte më në jetë.

U ktheva në kohë, në vitin e largët 1977 dhe u mundova të kujtoj se si isha njohur me Dinin dhe si qëlloi që bëmë një “xhirro” të gjatë në bulevardet e Shkodrës.

Ishte shtator dhe edhe pse shkolla sa kishte nisur ishim me disa shokë të mij në një turne me Teatrin e Kukullave të Korçës për të dhënë shfaqje në disa qytete të veriut. Ndërtesa e teatrit të kukullave të Shkodrës ishte në mes të një lagjeje të vjetër. Nuk jam i sigurt nëse jo larg saj ishte një kishë apo një xhami, por në ato vite i shihnim me të njëjtin sy, si vende ku ishin “manipuluar” mendjet e njerëzve.

Regjisor i tetarit të Shkodrës ishte shkrimtari Jonuz Dini dhe ndoshta në zyrën e tij jemi njohur me Dashamirin. Ai atë kohë ishte student (besoj se në Institutin Luigj Gurakuqi) dhe u tregua mjaft “dashamirës” me mua dhe shokët e mij, që ishim ende maturantë.

Dolëm shëtitje atë pasdite të ngrohtë shtatori dhe folëm kryesisht rreth letërsisë. Nuk kishte tema të shumta për të biseduar me dikë që posa njiheshim dhe mbase ishte 3-4 vjet më i madh. Ishte i gjatë dhe i pashëm dhe i tillë ishte edhe i jati tij. Nuk jam i sigurt nëse Jonuzi kishte njohje me babanë tim, por di që një ose dy libra të tij i kishim në shtëpinë tonë. Nuk kujtoj aspak se ç’lloj libra ishin.

Shumë vite më vonë më kapi veshin në tv emri i Dashamirit si kryetar i Partisë Socialiste për Shkodrën dhe u habita. Veçanërisht në vitet e para pas dhjetorit 1990, më dukeshin “të pazakontë“ ata shqiptarë të brezit tim, që ishin anëtarë të Partisë socialiste. Ndoshta ishte një paragjykim i imi i asaj kohe, por edhe sot, kur kam parë dhe dëgjuar shumë, kam mësuar edhe më shumë të vërteta rreth jetës, ende nuk i kuptoj dot ata që kishin mbaruar Universitetin dhe nuk ndjeheshin të zhgënjyer nga Partia e Punës.

Ishte për mua si të mos dalloje dot të bardhën nga e zeza. Aq e qartë.

Nuk kishte nevojë as të hyje në PD, as ta mbështesje e të votoje për të, por që të mbeteshe ose të bëheshe anëtar i Partisë së Punës ka qënë diçka që nuk arrija ta kuptoja. Në rastin e Dashamir Dinit, ishte edhe tregues i një kurajoje të madhe, sepse bëhej shef i socialistëve të Shkodrës, në qytetin më antikomunist të Shqipërisë.

Gjithsesi, më vonë mësova për të tjerë shkodranë të njohur, që ishin anëtarë të Partisë Socialiste, ndaj u binda se Dashamir Dini nuk ishte i “izoluar” në qytetin që ka Kishën e Madhe, Kafen e Madhe, Arrën e Madhe dhe thuajse gjithshka tjetër të madhe që është në Shqipëri. Por dhe tani që PS e Shkodrës është bërë “e madhe”, se jo vetëm që ka fituar Bashkinë, por ka edhe më shumë deputetë në Kuvend, e ka harruar një nga njerëzit më të vendosur dhe të sakrifikuar të saj. Sepse vërtet duhet të ketë mbajtur shumë sulme në kurriz Dashamir Dini në vitet e para pas Diktaturës.

E thashë që në krye, që Shqipëria shpesh më duket e vogël. Ndoshta këtë perceptim jo të vërtetë e kam edhe si pasojë e kujtesës. Mbase po të mbaj mend më pak dhe të kem edhe euforinë e socialistëve shkodranë, Shqipëria do më duket gjithnjë e Madhe.

Prehu në paqe Dashamir Dini!

Të paktën vajza lufton për të mbajtur gjallë kujtimin tënd.

Kthimi i Berishës në “grata” nuk sjell asnjë ndryshim për shqiptarët

Sali Berisha tashmë mund të takohet me zyrtarët amerikanë. Ai dhe familjarët e tij mund të udhëtojnë drejt SHBA-së. Eshtë nje rehabilitim i plotë në raport me administratën amerikane, që ka të ngjarë të mos ndryshohet në të ardhmen edhe nëse shokët e Blinken vijnë në Shtëpinë e Bardhë.

Por është kjo një gjë e mirë apo e keqe për shqiptarët?

Kur ndodhi shpallja “non grata”, e kam quajtur si një shumë të mirë për Shqipërinë dhe politikën shqiptare. E gjykoja si një hap i duhur në drejtim të spastrimit të politikës shqiptare nga të korruptuarit e fuqishëm. Edhe pse më i korruptuari ishte në atë kohë Rama, e kuptoja që SHBA nuk mund të shpallte “non grata” kryeministrin në fuqi.

Shumë mbështetës të Berishës, por edhe asnjëanës, e quajtën të gabuar dhe si hap të “sorroistëve” për të dëmtuar opozitën në Shqipëri. E theksoj se nuk ka qënë asnjëherë e tillë, edhe pse shumë njerëz të afërt me Aleks Sorros apo dhe shqiptarë që kanë kaluar në “kanalin” e xha Sorros, mund të kenë ndikuar në ambasadorët amerikanë dhe në Departamentin e Shtetit. Por e quaja edhe të dobishme edhe të merituar, sepse kishte shumë mëkate, që unë i njihja, por dhe shumë të tjera ndoshta që njihen vetëm nga shërbimet sekrete. Mendoja se ambasadori Lu kishte ndikuar më shumë për shkak të “zborit” që i bënte Berisha për miratimin e Reformës në drejtësi edhe pse nuk kishte asnjë funksion drejtues në PD.

E vërteta e “funksionit” të tij në PD ka qënë se “lideri histerik” i Partisç Demokratike, nuk kishte ndalur asnjë çast nga të qënit shef i opozitës shqiptare. Dhe e dëshmoi, kur nën presionin amerikan, ai përballi Bashën dhe të tjerë në Parti dhe e mori “de facto” PD-në.

Por për këtë i duhet thënë “chapeaux” edhe pse motivet dhe metodat e tij janë tepër të errëta dhe në disfavor të shqiptarëve. Ai garantoi mbajtjen jashtë burgut të Zenit dhe Argitëa dhe njëkohësisht ju sigoroi një vazhdimësi në pasurimin e tyre me manovrimet e njohura me Kastratët, Manen edhe pa u takuar personalisht me Ramën.

Po a është tashmë një rikthim i tij i plotë në politikën shqiptare dhe bashkë me të që shpejt a vonë ta shohim përsëri kryeministër?

E pamundur.

E them me siguri pas kësaj që kam parë me Revolucionin Flamingo.

Më parë se Edi, “Saliu ka maru!”

Edhe me çdo lloj manovrimi dhe manipulimi, të cilat ai ka treguar se ka aftësi t’i bëjë, ai nuk kthehet dot më në krye të vendit. Madje nëse do ketë formacione të reja politike dhe zgjedhje të parakohëshme, Saliu nuk do ketë as këtë numur deputetësh që ka sot.

Por a mund të mbetet si patericë e Ramës duke pasur sëbashku shumicën dërmuese të kartonave?

Edhe kjo mund të ndodhë nëse ai sheh se nuk ka shteg për të shtuar elektoratin e tij. Por na duhet të presim e të shohim se si do shkojë Revolucioni Flamingo. Eshtë ende shumë herët të parashikosh këtë Lëvizje kaq të madhe , por edhe të gjëërë njëkohësisht. Nëse pas përpjekjeve diversive të Ramës dhe Berishës për tu copëzuar, Grupi drejtues (ende i panjohur plotësisht) nuk do jetë në gjendje të mbajë frymën e protestës në maksimum, atëhere do të duhet të presim stinët që vijnë për të parë ndryshime të vërteta.

Por në përfundim më duhet të them se heqja e “non grata” e Saliut nuk sjell as ndryshimin më të vogël. Për mua është veprim i llogjikshëm i ameriakanëve se nuk mund të lesh jashtë bisedimeve forcën e dytë politike shqiptare, edhe pse Saliu e ka uzurpuar udhëheqjen.

Sali ke maru!

Kush e shet shpirtin lehtë?

Vite më parë, kam hedhur në këtë blog, një shkrim rreth vjershëtarëve dhe bejtexhinjve, që thurrin vjersha për politikanët. Nuk është një dukuri e re dhe as vetëm shqiptare. Eshtë bërë edhe në vendet e lira gjatë shekullit të kaluar, por është thuajse në zhdukje. Shoqëritë perëndimore e përçmojnë.

Tek ne ka ndodhur që në kohët e sulltanëve otomanë dhe ka vazhduar më tej në kohën e Zogut me vjersha për të, në kohën e Enver Hoxhës me më shumë zell dhe vazhdon edhe sot e kësaj dite, jo vetëm për Ramën dhe Berishën, por edhe për Erdoganin, për ndonjë biznesmen edhe për ndonjë funksionar vendor me emër. Ka plot poetë popullorë, që e kanë zanat thurrjen e bejteve për VIP-at dhe shpesh përdorin të njëjtat fjalë dhe figura, por ndryshojnë vetëm emrat.

Me sa kujtoj (më duhet kohë ta gjej shkrimin se nuk di me saktësi as titullin dhe as datën e përafërt) shkrimi fliste pak për dukurinë në përgjithësi dhe sillej më shumë rreth dy tre vjershëtorëve të Korçës, që i bënin “fresk” Niko Peleshit dhe sukseseve të Rilindasve socialistë në qytetin e kalldrëmeve. Për një vjershë (me sa kujtoj pata lexuar disa strofa të saj dhe jo të plotë) pata një ndjesi edhe më të keqe sepse ishte shkruar nga një i njohur, që nuk njihej për përfshirje në politikë dhe me sa dija shkruante përgjithësisht lirika bajate. Edhe pse nuk kisha lexuar shumë vjersha të tij (diku kam shkruar që lexoj shumë pak poezi dhe thuajse aspak poezi shqip) kisha një ide të natyrës së tij që ishte larg patriotizmit dhe politikës.

Por njerëzit gabojnë dhe kështu mund të gabojnë edhe vjershëtorët. Disa janë më këmbëngulës në “shërbimet” që i ofrojnë politikës dhe këtu nuk aludoj për Kadarenë apo Agollin, se në atë kohë ose do shkruaje ashtu ose duhet të hiqje dorë nga letërsia, por për ata që shkruajnë sot, ku nuk rrezikon të shkosh në burg nëse shkruan vetëm për dashurinë. Një prej tyre (i larguar nga jeta, por dhe në të gjallë kurrë nuk e kam përmendur me emër) e vuri me disa krijime rradhazi, penën në shërbim të PS-së, sa kujtoj që një mikja ime që kishte lexuar disa poezi të mira prej tij, u habit kur lexoi disa nga këto “rregjimshërbyeset”.

Por për tu rikthyer në titulli i shkrimit, që lidhet me “shitjen e shpirtit” në këtë rast e një ose disa vjershëtorëve, më duhet të shtoj se pikpyetja është e thellë. Ka të bëjë me dobësi të mëdha të karakterit të atij që e bën këtë lloj krijimtarije. Nuk di se si ta krahasoj me një profesion tjetër. Nuk më shkon në mendje me diçka që mund të bëj mjeku, mësuesi, arkitekti, polici, kuzhinieri duke shkelur mbi etikën e profesionit, thjesht për të kënaqur egon e personazhit VIP.

Kur vjersha për “gjurmët që linte në histori” funksionari i rëndësishëm vendor, ishte vendosur në Facebook, unë nuk isha më në atë platformë. Pra duhet të ketë qënë pas gushtit 2014, kur kam mbyllur llogarinë atje ose e kam bërë joaktive. Duhet të ketë qënë dikush nga Korça që ma ka dërguar të plotë ose pjesë të saj. Më solli rropullitë në fyt dhe u indinjova. Më vonë mësova se autori ishte justifikuar se e kishte bërë pas një nderi personal që i pat bërë funksionari vendor.

Por po ritheksoj se njerëzit gabojnë. Dhe jo domosdoshmërisht një gabim i kësaj natyre dëshmon deformime të mëdha në karakter.

Por ndodhi që unë e përmenda publikisht (edhe pse rrethi nuk ishte shumë i madh) dhe për këtë u akuzova rëndë dhe mu kërkua që të paraqisja si provë vjershën në fjalë në rast se nuk doja të damkosesha si gënjeshtar dhe thashathemaxhi paranoiak.

Problemi qëndron se unë nuk e kam vjershën. Dhe për këtë avokati im mund të thotë që jam përpara jo vetëm një demaskimi publik, por edhe para një padije të mundshme për shpifje dhe defamacion. (Që tani po më hyjnë të dridhurat se nga që nuk kam para shumë nuk bëj dot as marëveshje jashtëgjyqësore.)

E vetmja provë është, që unë dikur, pas fundit të vitit 2014, në këtë blog kam hedhur një shënim që fliste për këtë gjë. Kjo ndoshta nuk më lehtëson nga ana ligjore, por bën që të më hiqet damka gënjeshtar. Sepse blogu ka qënë gjithnjë i hapur për publikun; edhe pse për arsye etike nuk është përmendur emri i vjershëtorit, aludimi ka qënë i qartë dhe ka mundësi që emri i funksionarit të jetë përmendur.

Kjo të paktën më le vetëm në pozitën e një thashethemexhiu të gënjyer, se nuk është kaq e lehtë që në një vit të caktuar, të bësh një shkrim të rremë, për një vjershëtor që ka thurrur vargje për një VIP, me planin që këtë t’ja bësh publike në sytë e disa të njohurve pas 10 vjetësh, për të kënaqur egon e sëmurë.

Ndoshta ka pasur edhe një lëndim timin personal nga ajo bejte dhe mbase ka të bëjë me egon, të cilën edhe mund ta kem të sëmurë.

Në kohën kur ishte hedhur në rrjetet sociale “vjersha lavdithurrëse”, unë kisha shkruar disa artikuj rrjesht kundër të njëjtit VIP. Disa ishin botuar në gazetat shqiptare dhe disa të tjerë ishin hedhur nga lexues të mij në rrjetet sociale. Ndoshta në subkoshiencën time të mbushur me paranoia, kjo mund të jetë “’rregjistruar” si sfidë.

Ose në rastin më fatkeq për mua, egoja e sëmurë e dikujt që shkruan vargje “part-time” ka ndjerë se sa prapa është cilësisë së vargjeve të vjershëtorit dhe në një nga makthet e mija të pavullnetshme ka thurrur vjershën që vjershëtori në fjalë nuk e ka shkruar. Dhe diçka të parë në ëndërr unë nuk mund ta sjell si provë në asnjë gjyq, qoftë zyrtar e qoftë shoqëror.

Por është më mirë të ketë ndodhur kështu, se sa të jetë e vërtetë bejtja, autori dhe gjithshka që lidhet me një karakter tepër të dyshimtë të tij.

Pranë liqenit Otter

 Ky nuk është “liqeri”

Edhe pse Lasgushin më sjell në mend.

Qëndroj pranë tij,

Më lagin stërklat,

    Më “përshëndesin” pulëbardhat,

Por i imi nuk është.

Eshtë në një tjetër vend.

A ndoshta unë nuk jam në gjendje vargje të thurr,

Se në mes tij nuk qëndron mjellma,

“Shtatpërkundura” që të kujton vajzat qafëgjata.

A sepse nuk ka të “gjolit” nur,

Atij të fëmijërisë sime

Ku hyja sa dielli dilte

E plot mornica dilja kur afrohej nata.

Uji i njëjtë është kudo

Dhe po e njëjtë mbi të mjegulla.

Të njëjtën linjë të bukur të qafës

Edhe këtu vajzat kanë,

Tënjëjtat xixa të bukura nën vetulla.

Por brenda qenies sime

Dhe neuroneve që nxisin emocionet,

Ka diçka tepër të mangët që se ndez magjia e liqenit

Që nuk i jep frymë e kënda erë,

    Që nuk e elektrizojnë jonet.

Eshtë diçka që zbret Parnasit

Në llërë të bukurash gra që i quajmë Muza.

Kanë vite që nuk zbresin më bregliqeneve

Kanë vite që nuk gjejnë një poet të vërtetë

Që kur i heshti Poradecit buza.

A janë rritur vërtet shumë të ardhurat e shqiptarëve?

Pata një debat të pafrytshëm dje me një mik të mirë, i cili më vuri para faktit, se të ardhurat mesatare vjetore në Shqipëri janë rritur nga 400 në vit në 12 mijë (dollarë amerikanë apo euro nuk ka shumë rëndësi dhe në dobi të argumentit të tij, unë po i quaj euro.) Unë, si gjithnjë, u tregova dyshues për këto shifra, se nuk besoj në Institutin e Statistikave të Shqipërisë, por ai më siguroi se ishin të dhëna të marra nga Fondi Monetar Ndërkombëtar.

Google më dha 850$ - 1000$ në muaj (rrogë mesatare), që shkon të themi rreth 10 mijë euro me kursin e sotëm. Nuk është shumë larg shifrës që më tha miku im. Më pas kontrollova të dhënat e një organizate të OKB (UNECE), e cila nuk kishte të dhëna deri më 1997, por më 1998 jepte shifrën 90$/muaj , që shkon në 1 mijë në vit. Po atje e mesatarja e vitit 2013 (kur PS erdhi në fuqi) ishte 428$ në muaj, që tregon një rritje dyfish të rrogës mesatare në 12 vitet e fundit, po qe se i marrim të dhënat e Google dhe UNECE të mirëqëna.

Ndaj nuk ka asnjë rritje prej 30 herë, sikundër e paraqiti miku im, ndonëse nuk jam i sigurt se për cilin vit e kishte 400$ vjetor.

Unë po pranoj që një dyfishim i rrogës në 12 vjet është vërtet i konsiderueshëm edhe pse më mungojnë të dhënat (nuk kam as durim t’i kërkoj) për rritjen e kostos së jetesës. Por them se duhet të jenë rritje të ngjashme, sepse çmimet kanë shkuar në qiell (në gjithë botën) dhe shqiptarët largoheshin më 2013, po njëlloj si largohen sot.

Ndaj të mbrosh modelin ekonomik të Ramës (unë nuk e di nëse ka ai ndonjë model) mendoj se është spekulim. Gjithashtu grafiku i rritjes së pagës vjetore nuk mund të krahasohet me ato të fqinjëve, se asnjë vend nuk ka pasur më 1998 rrogë mesatare vjetore 1000 dollarë në vit.

Por për kureshtje kërkova po të njëjtit vite për Bosnjën dhe shifrat përkatëse ishin si më poshtë:

1998 – 3100 ; 2013 – 10,500 ; 2024 – 14, 200$

Le të pranojmë se ndërsa rritja e rrogës mesatare në Bosnjë në 12 vjet është më pak se 40%, tek ne ajo është 100%. Përgëzime Ramës për këtë edhe pse nuk di sa janë qeratë, çmimet e benzinës dhe të ushqimeve në Bosnjë. Sepse ende një boshnjak paguhet më shumë se një shqiptar.

Por le t’i lemë ballkanasit e tjerë (edhe pse njerëzit në Shqipëri nuk i lenë dot, se shkojnë të blenë ushqime dhe benzinë në Greqi dhe Maqedoni) dhe le të hamendësojmë nëse modeli qeverisës i Ramës është ku e ku më i mirë se i paraardhësve të tij Nano, Meta dhe Berisha. Por rroga medatare vjetore në 14 vitet e tyre u rrit me 450% ndaj të thuash se PS-ja e sotme e ndryshoi në mënyrë të dukshme për mirë kët është marrëzi.

E megjithatë, për të qënë të drejtë me Ramën le të pranojmë se grafiku i rritjes së pagës vjetore nuk mund të rruajë të njëjtën “pjerrësi ngjitjeje”. Sepse nëse ishte ruajtur 4 fishimi, do kishim sot rroga mesatare vjetore prej 22 mijë dollarësh. Në çdo lloj ekonomie, kjo pjerrësi, shumë vite pas ndryshimeve rrënjësore ekonomike, ka tendencën të shkojë gjithnjë e më shumë drejt një rritje normale vetëm për efekt inflacioni.

Edhe pse nuk dua të dal në një përfundim të nxituar, pas disa shifrave që kontrollova dhe me atë çka e njoh ekonominë shqiptare, unë them se nën PS-në e Ramës, shtetasi mesatar shqiptar është bër më i varfër. Ndonëse në dallim nga qeveritë e të dy krahëve para “piktorit Edvin”, trafiku i drogës dhe paratë që hynin në Shqipëri prej tij nuk ishin sa janë sot.

Por kjo është thika me dy presa, kur lejon që një pjesë e madhe e ekonomisë shqiptare të jetë e varur nga paratë, që hyjnë nga droga dhe trafiqet e tjera të paligjshme. Edhe pse në dukje ato e venë në lëvizje ekonominë, në të vërtetë ato e paralizojnë. Shkojnë kryesisht në ndërtime, në pasuri të patundshme dhe në turizëm apo lojra fati, sepse atje mund të pastrohen më lehtë. Nuk di asnjë trafikant të madh në botë, që ka hapur uzina për ndërtimin e makinave apo të kompjuterave.

Ky fluks parash vërtet që ndihmon buxhetin e shtetit, sepse rrit të ardhurat nga lejet e ndërtimit apo taksat ndaj turizmit, por reflektohet pak në ekonominë reale. Buxheti i rritur ndihmon Ramën të rritë administratën, në mënyrë që të ketë vota të garantuara dhe të shtojë mundësinë e ndërtimit të rrugëve dhe tuneleve që kushtojnë dyfishi i atyre që ndërtohen në Europë. Kryesisht ndihmon rritjen e konsumit të mallrave të importuara. Asgjë më tepër.

Ka një paradoks në logjikën e mikut tim. Ai pranon që korrupsioni është rritur, por gjithashtu këmbëngul, që jetesa në Shqipëri është përmirësuar ndjeshëm.

Me një aritmetikë të thjeshtë, këto dy gjëra nuk kanë se si të jenë njëkohësisht të vërteta.

Dhe shumica e atyre që jetojnë në Shqipëri e ndjejnë në lëkurën e tyre këtë.