Ballukët dhe Shqipëria

Lakimi lart e poshtë i Bela Ballukes këto 6 muajt e fundit më shtyu të verifikoja nëse vërtet ishte vajza e djalit e Beqirit, apo vajza e Qemolit, që ishte i vëllai i ndjerë i ish-Ministrit të Mbrojtjes. Doli që Bela është vajza e Clirimit, djalit të madh të sho Beqir, që ka qënë sprintier i mirë në vitet ‘60-’70.

Po cilat kanë qënë kontributet e Ballukëve, kësaj familje të vjetër tiranase, për Shqipërinë?

Nuk kam pasur kohë të kërkoj se ç’ka bërë i jati dhe gjysh stërgjyshët e Beqirit, po me siguri që kanë qënë atdhetarë të flakët, sikundër dalin sot të gjithë shqiptarët që kanë jetuar në “kohët e pashkruara”. Edhe po të kesh mundësi të kërkosh dokumenta, duhet të dish mirë osmanisht. Po le t’i lemë të parët e Ballukëve dhe të kthehemi në më të shquarit.

Beqiri (rahmet pastë) ka bërë ca vjet shkollën teknike të Tiranës dhe nëse ka qënë në një shkollë me sho Mehmet, me siguri që ka qënë pykë, se edhe shkollën nuk e katranosi dot, por edhe nuk shkonte mirë me mallakastiotin e zgjuar dhe arrogant.

Po këto janë supozimet e mija dashakeqe, se fakt është, që pasi shërbeu në ushtrinë shqiptare të qeverisë kuislinge (ndoshta në batalionin “Tomorri), Beqoja doli partizan dhe përqafoi idetë e sho Enver dhe sho Myslym (Peza). (Ose përqafoi në fillim idetë, drejtoi njësitin guerril dhe pastaj doli partizan), Më pas dëshmoi aftësi prej ushtaraku dhe drejtoi Brigadën e Dytë Sulmuese, që në Operacionin e Dimrit jo vetëm nuk sulmoi dot, por nuk diti as të mbrohej. U shpartallua. Komanda e Beqirit ju kushtoi jetën shumë të rinjve shqiptarë.

Nuk është e sigurt se me ç’farë grade doli nga Kongresi i Përmetit, i cili “prodhoi gjeneralë“ nga mësuesit, teneqexhinjtë dhe këpucarët, por gradën e gjeneralit e mori në vitin 1953, një vit pasi ishte bërë Ministër i Mbrojtjes. Duket në atë periudhë ka bërë edhe një vit kurs në Akademinë Voroshilov, që e bënte “gjeneral që ç’ke me të!”

Në 22 vjet si Ministër, kushedi ç’marrëzira dhe krime ka bërë, por le t’i lemë, se gjynahet i lau keq dhe pikërisht prej atyre që ju kishte shërbyer me besnikëri, si hajvan që ishte.

Bela ka lindur një vit para se i gjyshi të arrestohej dhe më pas të ekzekutohej. Ka kaluar një fëmijëri dhe adoleshencë vërtet të vështirë, sepse Diktatura nuk ju ndahej deri në 7 breza armiqve të popullit, qëë kishin qënë më parë heronj të popullit.

Nga shkollat që ka bërë, por edhe nga sa e kam dëgjuar në intervista nuk duket aspak “kokëtrashë“. Fatmirësia dhe fatkeqsia e saj është se u kthye në partinë që i kishte bërë “gjëmën” prindërve të saj dhe i shërbeu një prijësi tjetër intrigant dhe të pabesë. Sigurisht që shpirtin nuk e shiti për kot, sikundër i gjyshi, por për disa dhjetra miliona (ose qindra) euro. E megjithatë, në moshën 53 vjeçare, rrezikon të shkojë pas hekurave. I gjyshi ishte 57 kur e arrestuan dhe 58 kur e ekzekutuan. Kishte zëra që e dogjën me lançafiamma.

Ballukja e re nuk është përgjegjëse për vdekje njerëzish, sikundër ka qënë i gjyshi i saj. (Në rrugët e prishura nuk ka vdekur njeri akoma)Vetëm shpërdorim të parave të taksapaguesve dhe transferim të tyre në xhepat e Edit, të sajat dhe të ndpnjë tjetri. Nuk mund t’i quajmë krime dhe kur mendon që ka edhe një fëmijë të mitur (kur e paska bërë këtë të miturin 53 vjeçarja?) thua që mirë e kanë që duan ta ndjekin penalisht të lirë.

Por fajin ne nuk na i ka as Enveri, as Edi dhe as Ballukët!

Na e ka koka jonë që ja u kemi lënë në dorë këtyre monstrave dhe bëjnë mirë që na i presin shkallë shkallë balluket!

Të paktën kokën nuk na e presin!

Nën shelgun lotonjës

 Në mes të luleve luanim,

Me shpirtra të bardha si grykset veshur,

Gjithshka e bukur ishte

E kapshme,

Si degët e blerta të shelgut lotonjës,

Që me zor i këpusnim,

Rreth brezit për t’i ngjeshur.

Dhe ndërsa të lodhur,

Me ballin djerësirë,

Mbi lëndinë “paloseshim”

Sytë drejt qiellit

Dhe ashtu të habitur

Pa ditur se ç’ishte më lart

Për disa çaste rrrinim shtrirë.

Një vocrrak si unë më pyeti:

“Kë udhëheqës do më shumë?”

Dhe e dija që priste të thoja “Xhaxhi Enverin!”

Me shpirtin tim kundërshtues

Thashë “Duçen!”;

E kisha parë në një pullë poste

Dhe pakuptuar në bark ndjeva tmerrin.

Unë dija pak,

Shumë pak,

Nuk kuptoja ç’quhej politikë,

Por ndjeja që kisha prekur diçka të shenjtë

Si të thoja “Se dua mamanë!’

Ndaj ndjeva aq shumë turp dhe frikë.

Kurrë s’e kam harruar

Profilin e Duçes në atë pullë poste.

Sytë e habitura të shokut.

Qiellin e pafund që dukej sikur mbyllej

Dhe një grykse të bardhë,

Në avllinë e kopshtit 10 hipur.

Që me degët e shelgut lozte.

 

A do ndodhte lufta e Iranit po mos ishte “çështja Epstein”?

Verën e kaluar, pikërish më 15 korrik, kur kishte mjaft diskutime në mediat tradicionale amerikane për “listën e klientëve” të Xhefrit të Epsheve, postova një shënim timin të titulluar “Xhefri i Epsheve dhe bota jonë“ me idenë qëndrore “Who cares?!” Atë kohë nuk mu duk se ishte një shkrim “marrok”, ndonëse pata përgëzimet nga një ”trumpist”, që deri atë kohë kundërshtonte çdo shkrim timin për situatën në botë. Por as kundërshtimet dhe as përgëzimi i tij nuk më linin ndonjë mbresë, se e dija që “aq kishte në kokë“ nga historia dhe politika ndërkombëtare.

Shënimi im është në linkun më poshtë:

 http://kuendemi.blogspot.com/2025/07/xhefri-i-epsheve-dhe-bota-jone.html

Këmbënguljen rreth listës e shihja si një përpjekje të Superkorporatave për të tërhequr vëmendjen nga problemet e vërteta të publikut amerikan, që janë standarti i jetesës dhe kufizimi i lirive. Muaj më vonë, pasi nisën të hapeshin një nga një “petët e lakrorit” kuptova se pata gabuar. Në dosjet e lidhura me figurën e jashtëzakonshme të Epstein, kishte shumë më shumë se miliarderë “ndezakë“ dhe “shantazhe” njerëzish me pushtet nga Mosadi, CIA apo të tjerë. Brenda tyre është një mori pasqyrash magjike ku mund të shohësh se si funksionon politika ndërkombëtare. Në “shtretërit e masazheve” të Xhefrit, ku vajzat e reja cullak, ju fërkonin muskujt burrave të pushtetshëm të këtij globi, janë gatuar shumë e shumë “gjellë të qelbura” që kanë ndikuar në Fatet e Njerëzimit gjatë këtij shekulli.

Kur kisha shkruar shënimin e parë, kishte më se katër javë që ishin mbyllur bombardimet e Iranit dhe as më kishte shkuar në mendje se mund të kishin lidhje me kërkesat e vazhdueshme të publikut amerikan për bërjen të njohur të “listës së klientëve”. E mendoja që një ditë ajo do ndodhte, sepse ishte diçka e lakuar shumë gjatë presidencës së parë të Trump, edhe pse ai tallej atë kohë me këshilltarin e tij Xhon Bolton, që “kërkonte të bombardonte Iranin”. Por jo vetëm retorika e vazhdueshme e Trump më kishte bërë ta prisja atë bombardim të qershorit 2025. Kërkesat shumëvjeçare të Netanjahut, që kishte dështuar vazhdimisht ta përfshinte Amerikën në ato sulme, të cilat nuk i bënte dot vetë, më kishin sjellë në përfundimin se gjatë mandatit Trump 2 do ndodhte. Megjithatë edhe sot nuk i lidh me Listën e Xhefrit.

Prej korrikut e deri tani, ato çka kanë dalë në dosjet që mezi u hapën pas një rezistence titanike të Shtëpisë së Bardhë kanë nxjerrë një botë shumë herë më të fëlliqur se sa e kemi dyshuar. Tani kuptoj pse ato nuk janë hapur as nga Obama, as nga Trump 1 dhe as nga Xhoja i përgjumur. Më shumë se “pedofili” dhe orgji të shfrenuara atje janë të vërtetat që pakkush i dinte. Të gjitha shpien në atë:

Si qeveriset bota e sotme!

Në këtë kuadër, më shumë se sa një përpjekje për të mbuluar me gjethe fiku “perversitetet e tij seksuale” unë e shoh shkallëzimin e luftës në Iran nga Trump. Sigurisht që arsyet janë edhe më komplekse dhe lidhen edhe me interesat e Izraelit për të zgjeruar territoret, edhe me interesat e kompanive të naftës, edhe me interesat e Arabisë Saudite për të goditur rivalin e saj të botës islamike. Varen shumë edhe nga “humori i mirë apo i keq” i një kllouni tepër të pastabilizuar, që i gëzohet si një fëmijë Fuqisë së Jashtëzakonshme që i dha votuesi amerikan.

Por sërish këmbëngul, që po mos kishte ndodhur “ujëvara” e dosjeve që hapen (më të shumtat janë ende të vulosura) lufta në Iran nuk do kishte ndodhur, ose do vinte më vonë dhe më shumë si një periudhë e shkurtër bombardimesh, si ajo e “luftës 12 ditore” të qershorit. Krahas presioneve të vazhdueshme, bllokadës të fortë ekonomike do shoqërohej me protestat e vazhdueshme të popullit iranian, dhe mund të sillte edhe regjimin e Mullave.

Por jo.

Trump me langorët që ka pas kanë një padurim për të zgjatur sa më shumë këtë konflikt të armatosur, duke llogaritur edhe futjen e këmbësorëve në Persi.

I duket vetja si Aleksandri i Madh?

Cdo marrëzi mund të shkojë në këkën e sëmurë të këtij narcisisti sharlatan, por them se skandali i Xhefrit detyron shumë qarqe të shtyjnë “idiotin e dobishëm” drejt një lufte katastrofike për popujt dhe që mbart edhe rrezikun e një Lufte Botërore.

E thjeshtoj shumë shpjegimin e rrënjëve të kësaj lufte?

Se dikush mund të thotë, që në mënyrë semplifike unë mendoj se po mos kishim etjen e Xhefrit për vajza nën moshë dhe po mos kishim epshet e shfrenuara të Klintonit, Ehud Barakut, Ndreçkës të Anglisë, Trump dhe ca të tjerëve nuk do kishim luftë në Persi.

Më duhet të them i sigurt që kush mendon kështu e ka mendjen vetëm në ato “dy organet” që “çmenden” kur bashkohen me njëri tjetrin.

 

A ishte agjent i huaj “Profesori” i Liseut? (fund)

 

(vijim)

Në gushtin e vitit 1943, kur kapitullimi i Italisë Fashiste pritej të ndodhte nga dita në ditë, me sugjerimin dhe ndërmjetësinë e anglezëve u organizua Konferenca e Mukjes. Eshtë e natyrshme që anglezët, si ‘sponsorizuesit” e formacioneve ushtarake të të gjithë krahëve, e kishin autoritetin të “imponoheshin” për këtë Konferencë bashkëpunimi. Ngjarja në fjalë, vendimet e saj dhe denoncimi janë interpretuar dhe interpretohen në mënyra të gabuara, qëllimisht ose jo. Nuk do merrem me to, por do jap idenë time si e shoh atë zinxhir ngjarjesh dhe rolin e Enver Hoxhës.

Unë mendoj se revoltimi i emisarëve jugosllavë, kur lexuan Vendimin e Mukjes nuk ka të bëjë aspak me Kosovën. Cështja e territoreve shqiptare atje ishte lënë e hapur. Jugosllavët (që drejtonin PKSH-në) e gjykonin që komunistët kishin lëshuar terren ndaj Ballit për ndarjen e pushtetit ndaj duhet të tërhiqeshin nga marëveshja. Duke qënë se Fronti edhe pa ndonjë kontribut të dukshëm, kishte bërë më shumë se Balli gjatë atyre viteve, nuk kishte kuptim të pranonin paritet, që mund t’i shpinte në një humbje të sigurt elektorale pas përfundimit të luftës në favor të Aleatëve. Vetë Titoja kishte arritur të shmangte nacionalistët e Drazhe Mihajlloviçit, që përfaqësonin Mbretin Petar nga ndarja e mundshme e pushtetit në qershor të vitit 1943. Ndaj ishte e logjikshme për ta që PKSH të ndiqte të njëjtën linjë.

Titos dhe emisarëve të tij nuk ju bëhej vonë për Kosovën.

Idetë e një Federate Komuniste Ballkanike, kanë qarkulluar në Komintern që para Luftës së Dytë ndaj kam bindjen që çështja e Kosovës nuk kishte të bënte me prishjen e Marëveshjes së Mukjes. Ishte thjesht çështje Pushteti.

Teza kosovare është trumbetuar qëllimisht nga “humbësit e Luftës” për të justifikuar mjaft veprime kolaboracioniste të kryera gjatë pushtimit italian dhe më tepër akoma gjatë pushtimit gjerman. Edhe të tjerë komunistë të goditur nga Hoxha, kanë përdorur “kartën” e Kosovës në shumë raste, si në ekzekutimin e Ramize Gjebresë ashtu edhe në vrasjen e Zai Fundos, Mustafa Gjinishit, goditjen e Nako Spirut apo të ndonjë komunisti tjetër të rëndësishëm gjatë Luftës dhe pas saj. Edhe për pasuesit e Enver Hoxhës nuk është shumë keq që gjithë ato krime t’ju “faturohen” jugosllavëve.

Ka patur dhe shumë politika dhe qëndrime të tjera, të ndryshme nga ato të jugosllavëve, që tregojnë se Hoxhën nuk e “hiqnin lehtë“ nga hunda emisarët e Titos. Ambiciet e tij apo edhe “këshilla” nga të tjerë ndikonin jo rrallë në vendimet e tij.

Italia kapitulloi pa pasur ndonjë betejë të Brigadës së Parë Sulmuese të udhëhequr me trimëri nga shoku Mehmet Shehu. Një pjesë e ushtarëve italianë u dorëzuan, një pjesë u larguan për në Itali. Me italianët u larguan nga Shqipëria edhe shumë shqiptarë që kishin qënë në poste drejtuese në qeverinë kuislinge. Kishin të drejtë, se e dinin që feudo-komunistët do ishin të pamëshirshëm edhe me ata që nuk i kishin lyer duart me gjak.

Por duke ju kthyer tezës fillestare të këtij shkrimi më duhet të shtroj pyetjen – A mbetej Hoxha sërish në “borderonë“ e shërbimit sekret italian, apo i pat kaluar ajo dosje gjermanëve, apo amerikanëve që kishin marrë në kontroll Italinë?

Të gjitha arkivat dhe materialet e SIM-it i kaluan shërbimit sekret italian SID dhe edhe pse mund të kenë bashkëpunuar me amerikanët nuk është e pamundur që dosje shumë të rëndësishme edhe mos ja u kenë bërë të njohura. Ka gjithnjë marëveshje midis fuqive të mëdha ndërluftuese, që shërbimet sekrete të kenë vazhdimësi dhe të mos shkatërrohen. SIM ishte një shërbim informativ jo pak i rëndësishëm në Europë, Afrikë dhe Azi.

A mundet që SID dhe qeveritë italiane të kenë mbajtur dosjen e Enverit në heshtje edhe pas luftës, për ta patur në raste kur ju duhej ndonjë favor nga vendi i vogël i shqipeve? Nuk është e pamundur.

Edhe pse satelite e Jugosllavisë së Titos dhe më pas e Bashkimit Sovjetik, Shqipëria mbajti me Italinë marëdhëniet më të mira se me të gjithë fqinjët dhe fuqitë e mesme kapitaliste.

Ka një ngjarje të rëndësishëme në periudhën e fundit të Luftës në Shqipëri, kur një formacion ushtarak anglez donte të zbarkonte në Sarandë dhe nuk u lejua nga partizanët me urdhërin e Enver Hoxhës. Eshtë një qëndrim për të cilin nuk janë fajësuar kurrë emisarët jugosllavë. Ndikimi i sovjetikëve në atë kohë ka qënë zero.

E ka bërë Enveri për të qënë i sigurt se anglezët nuk do lejonin të bënte zgjedhje të manipuluara pas Luftës? Ka qënë i këshilluar nga një qeveri tjetër për të mos rënë Shqipëria nën influencën angleze sikundër do binte Greqia? Të dyja janë pyetje me vlerë të barabartë.

Ndonëse ndenji 4 vjet e gjysëm në Shqipëri si pushtuese dhe ishte shkaktare e shumë jetëve të humbura, pas Konferencës së Paqes në Paris, Italia i pagoi Shqipërisë vetëm 5 milion dollarë si dëmshpërblim, që ishte 25 herë më pak se sa i pagoi Jugosllavisë. Ka një masakër të italianëve në Korçë menjëherë pas Kapitullimit, ku autoblindat e ushtrisë italiane kositën 59 gra e burra korçarë që po demonstronin paqësisht dhe plagosën 120 të tjerë. Vetëm për ta, dëmshpërblimi i paguar nuk mjaftonte. Por Enver Hoxha asnjëherë nuk e përmendi në ndonjë fjalë të tij atë masakër dhe as denjoi të vinte lule në lapidarin e thjeshtë të gjithë atyre martirëve, që kishin dalë të festonin paqësisht lirinë e Shqipërisë. Historiografët komunistë e lanë vazhdimisht në heshtje me shpresë se një ditë do të harrohej dhe shteti italian nuk kërkoi kurrë falje për të.

Ka dhe shumë ngjarje të tjera të brendëshme italiane, gjatë kohës së Diktaturës, kur propaganda e Hoxhës është treguar e butë ndaj shtetit italian. Në “vitet e plumbit” ‘70-’80, edhe pse dënonte terrorizmin e grupeve neofashiste, propaganda zyrtare shqiptare nuk ju thurrte lavde atentateve të terroristëve të majtë edhe pse ata vepronin në të njëjtën mënyrë, që vetë “marksist-leninistët” shqiptarë ju sugjeronin “mikropartive “ m-l në Europë, Azi dhe në Amerikën Latine. Ishte e qartë që Shqipëria donte të ruante marëdhënie të mira me shtetin italian, gjë që nuk e bënte me fqinjët e tjerë. Dhe në vitet që po flasim ajo nuk ishte më nën tutelën e Bashkimit Sovjetik.

Ashtu si e parashikoja që në hyrje, ka qënë shumë e vështirë të bindem vetë me sa di dhe sa rendita më sipër, që Enver Hoxha ka qënë për një kohë agjent i italianëve.

Por që ka qënë një komunist idealist as e kam besuar dhe as e besoj.

Ka qënë dikush i etur për pushtet dhe me një karakter tepër oportunist. Se si ky njeri, pa asnjë lidhje të madhe “tribale”, pa patur asnjë lloj ideologjie deri sa mbushi të 30-tat dhe pa patur karizmën e dikujt , të cilit turmat i vihen pas, arriti të dilte në krye të një vendi dhe ta sundonte për më se 40 vjet, kjo ka për të mbetur gjithnjë e mistershme për mua.

Ndoshta kur teknologjia të ketë përparuar aq sa të jetë në gjendje me lloje të sofistikuara sondash të depërtojë në Ferr, do e shohim se me kë rri dhe mund të kuptojmë diçka më shumë.

Portretet dhe karikaturat e mija

Ndodh jo rrallë, që në blog unë hedh skica-portrete të njerëzve që kam njohur gjatë jetës. Jo rrallë ato kanë theksime të tipareve dhe karakteristikave , që i bëjnë më shumë karikatura se portrete dhe për të cilat shpesh njerëz që më duan të mirën më thonë: “Po pse nuk shkruan më shumë rreth njerëzve si Aleksandra Ilo, Tomi Kondakçiu, apo Maqo Kostallari, portretet e të cilëve jo vetëm i ke goditur, por edhe të japin “energji pozitive”.” (Kjo e energjive pozitive është e periudhës së tranzicionit, se Partia nuk i ndante më parë energjitë në negative dhe pozitive).

Unë nuk ju jap dot një përgjigje të menjëhershme, se as vetë nuk di pse nuk shkruaj më shumë rreth Gonxhe Bojaxhiut, Fan Nolit, Spiridon Ilos, Skënder Arrëzës, Mangalina Treskës, Hyrmete Bitinckës dhe të tjerëve të ngjashëm me ta. Ndoshta se kam frikë të kthehem në “bonist”.

Por ka dhe një arsye tjetër, e cila nuk është e menduar thellë, por është e ndjerë.

Shpesh, kur shkoj në Korçë, ka shumë të njohur që ankohen për zbrazjen e qytetit, për administrimin jo të mirë, për padrejtësitë në emërime, për kontrollin e çdo gjëje nga Tirana dhe për korrupsionin. Ka edhe shumë që bëjnë një pyetje retorike: Po si u bë kështu bre?

Unë nuk i kam vënë vetes asnjëherë detyrë të bëj “misonarin” dhe të kritikoj dukuritë apo të gjej shkaqet e degradimit të shoqërisë shqiptare në përgjithësi dhe të asaj të Korçës në veçanti. Ndoshta edhe grupe psikologësh dhe sociologësh të Universitetit Fan Noli nuk do jenë në gjendje ta bëjnë këtë. (Me siguri në fillim do kërkojnë fondet për financim dhe më pas do shohin “a ka hesap kjo punë“)

Me një galeri portretesh dhe karikaturash, unë pasi e kam bindur veten se gjithshka duhet kërkuar tek njerëzit, i ndaj edhe me ata që jetojnë në Korçë dhe i shohin “portretet dhe karikaturat”. Por gjithnjë shpresoj se nuk do vlejnë as për tu mallëngjyer dhe as për tu kënaqur “Obobo ç’i paska punuar!” Por për të menduar se a ju ngjasin portreteve me ngjyra të ngrohta, apo kanë “veshë dhe hundë të mëdha” si ato të karikaturave. Sepse që një shoqëri të përmirësohet, duhet që gjithsejcili ta nisë nga vetja dhe të përmirësojë sadopak ato, që herë herë i mendon edhe vetë si:”E dhjeva më duket sot?!”

Unë e di, që shumë lexues me mendje të holla mundohen të gjejnë “C’ka me këtë?” ose “Përse po ja fut këtij? I është prekur ndonjë interes?”. Ka të tjerë që e kanë të lehtë të thonë “Eshtë kritizer” ose “Ka maninë t’i shohë gjërat me syze të errëta”.

Edhe një miku im herë herë më pyet :”Kë do demaskosh këtë rradhë?”

Por për të gjithë këta që përmenda, më e vlefshme është të gjejnë nëse ka fije të vërtetash në portretet, që unë postoj dhe nëse ka gjëra që mund t’i përmirësojnë në jetë. Për veten e tyre, për fëmijët e tyre, për shoqërinë ku jetojnë.

Unë shkoj dy javë në dy vjet në Korçë dhe mund të puthem me të tërë, mund t’ju bie të gjithëve krahëve dhe mund t’ju them edhe nga ato fjalët e bukura ”Je njësh!”, “Je kthyer në legjendë!” apo “Ti më jep energji pozitive”. E di që kjo mund të më përmirësojë edhe imazhin, që e kam ndërtuar keq qysh në shkollën fillore. Më pas të kthehem në “strofkën” time dhe me ndonjë të njohur këtej nga kontinenti i ri, të themi “leri të gjorët në të zezat e tyre!”.

Por po ta bëj këtë do e ndjej veten sharlatan.

Dhe nuk dua të vdes i tillë.

“Gruaja e hekurt e Korçës” (Portret i pa autorizuar)

Ajo ishte e gjatë. Tepër e gjatë. Ndaj dhe të gjithë në gjimnaz e quanim Ana e Gjatë. Edhe pse nuk kishte asnjë Ana tjetër në të gjithë klasat që filluan të mesmen në vitin 1974. Ndoshta e kishim shtuar cilësorin “ e gjatë“ për të mos e ngatërruar me Ana Kareninan. Nuk jap dot shpjegim tjetër të logjikshëm pas 52 vjetëve.

Megjithçëse ishte tepër e gjatë nuk luante ndonjë sport. Atëhere, mësuesit e fiskulturës që ishin edhe trajnerë të lojrave me dorë në qytet, me siguri kanë kërkuar të aktivizohej, por për arsyet që ajo i di, Ana nuk kishte nisur karrierën të bëhej yll i Skënderbeut në volejboll apo basketboll.

Ne ishim në klasa paralele dhe në 8-vjeçare nuk di se ku kishte mësuar Ana, por që e kisha parë në Korçë, për këtë jam i sigurt, se nuk mund të mos të binte në sy një vajzë aq e gjatë dhe plot hire.

Jo vetëm ishte e gjatë dhe plot hire, por gjithashtu e dashur me popullin dhe e rreptë me armikun. Këto ishin cilësi që të gjithëve na i kishin brumosur materialet e Partisë dhe veprat e sho Enver, por jo të gjithë nxënë njëlloj. Po njëlloj si unë, edhe Ana e kishte këtë cilësinë dashuri – rreptësi.

Nuk dija edhe ndonjë hollësi për të , si mbarëvajtja në mësime, prirjet muzikore apo letrare, sepse kur je në klasa të ndryshme, nuk di shumë se ç’ndodh me bashkënxënësit e klasave paralele. Ndoshta nga që ishte edhe tepër e gjatë nuk luante në teatrin e shkollës, se në gjithë dramaturgjinë botërore nuk para ka role për gra shumë të gjata. Se ta zemë se shkolla do vinte në skenë “Otellon” e Shqkspirit dhe Anas t’i besonin Desdemonën, do duhej një aktor trupmadh sa Muhamed Ali për të luajtur Otellon.

Për të mos u zgjatur shumë me vitet e gjimnazet, se janë vite formimi, por nuk përcaktojnë karrierën, dua të them se Ana ishte aq e mirë me mua dhe shokët e mij, sa na ftoi në maturë në ditlindjen e saj. Nuk kujtoj se ç’i shpumë për peshqesh, por mbetëm të befasuar, se në shtëpinë e saj kishte vetëm shoqe të klasës dhe asnjë shok. Tre “gollozdrumët” ishim ne të maturës A. Pasidtja ishte e paharrueshme edhe pse nuk kujtoj nëse kishte kërcime nga ato “bark më bark” apo vetëm biseda intelektuale dhe me humor.

Se humori ka qënë karakteristika kryesore e Ana Zhurit që kam njohur unë ndaj jam befasuar që në Korçë, gjatë shekullit XXI e kanë njohur si “Zonja e Hekurt”. Në gjimnaz nuk e kemi shkuar kurrë në mendje ta quanim Ana e Hekurt, ndoshta edhe nga një ndjenjë frike, se mendo ç’tronditje të krijon një shufër aq e gjatë hekuri.

Por ndoshta që kur ka ndërruar mbiemrin (nga Zhuri në Vërushi) ka dalë më shumë në pah cilësia e Rreptësisë, të cilën ajo e kishte që në kohët e shkollës së mesme dhe që unë e preka më lart. Sepse edhe në Universitet, më kujtohet që diçka bënte si potere korridoreve të konvikteve duke hedhur legenë metalikë, por gjithnjë i kam parë me syrin, që kishte një ndjenjë të zhvilluar humori. (Aq të zhvilluar e kishte humorin, sa na vinte zor të theshim është nga Korça, se nuk ka pasur kurrë qyteti humoriste me atë shtat. Edhe një e gjatë që luajti ca kohë në Estradën e Korçës, ishte me origjinë nga Mirdita dhe nga talenti ngjante me Roza Xhuxhon.)

Por për tu kthyer në karrierën e saj korçare (unë kam pasur fare pak kontakte, se kur isha në Shqipëri Ana ishte në Gramsh dhe sa ika unë në Kanada ajo erdhi në Korçë) di që mbuloi disa sektorë të administratës. Madje një herë edhe e kritikova për qëndrimin ndaj vetvrasjes së një nëpunëseje, kur Ana ishte vartëse e kufomës Erion Veliaj, por kritika ime pat qënë plotësisht e pabazuar. Askush nuk duhet të vrasë veten nëse eprori është i Hekurt.

Unë jam krenar që kam qënë shok gjimnazi i Zonjës së Hekurt të Korçës!

Madje me këtë rast edhe i kërkoj ndjesë për ndonjë kritikë apo shaka pa kripë, nga ato që i bëj shpesh, edhe ndaj të tjerëve, sepse nuk e përdor fare klorurin e natriumit, nga që kam probleme me tansionin.

Kam edhe një kujtim të paharruar me të , në Mbrëmjen e Maturës, kur kemi dalë duke kërcyer “bark më bark” sepse ndonëse ishte një kokë më e gjatë se unë, duke qënë e dashur me popullin, Ana nuk e refuzonte asnjë kërkesë për kërcim.

Ja kështu kanë ikur vitet dhe ne kemi nxjerrë në pah cilësitë më të mira ose më të këqijat që kemi pasur.

Për vete dyshoj se pa dashje kam treguar këto të fundit, ndërsa Ana e Gjatë, jo vetëm mbeti e gjatë, por u kthye edhe e hekurt.

Tamam si Margaret Theçer!

Cili është SUKSESI, që duhet t’ju ngulitim në kokë fëmijëve

Kjo ka qënë një ide, e cila më është rrotulluar në kokë, që në fillimin e viteve ‘90, kur fëmijët përgatiteshin të shkonin në shkollë dhe në vend kishte liri ekonomike, shoqërore, ideologjike dhe të karrierës. Në rininë time nuk kishte shumë mundësi për të përcaktuar nëse “je i suksesshëm apo jo”. Për shembull kujtoj, që një i afërm i familjes ku kisha hyrë, mendonte që djali i tij, që ishte “pykë në shkollë“, pas ushtrisë të ishte aktiv në organizatat e masave dhe më vonë të “organizohej” dhe të bëhej ndonjë “shef kuadri”, që mund të quhej vërtet “i sukseshëm”.

Idea e fjetur (unë kisha bërë ç’dija për të mbrujtur tek fëmijët ç’ka quaja “sukses”) doli në sipërfaqe kur pashë një stendë me foto të ish-nxënësve të shkollës “Themistokli Gërmenji” që cilësoheshin “histori suksesi”. Unë nuk dua të hyj në meritat e atyre që kanë fotot në stendë, sepse me siguri që e meritojnë dhe atyre vetë, fotoja tek “të dalluarit” as ju shton dhe as ju a ul “suksesin”.

Dua të theksoj se sa e mençur apo idiote është idea e dikujt në shkollë, që të frymëzojë adoleshentët me fotot e “të suksesshmëve”.

T’ju mësosh brezave jo vetëm dijet, por më të rëndësishmen, se KUSH duhet të jenë në jetë është sa fisnike aq e vështirë dhe delikate. Ndaj një ideje të tillë, si kjo e stendës, një edukator i mençur i rri larg. Sepse në rradhë të parë duhet të dijë në kokën e tij se ç’është suksesi. Kështu që kur të nisë dhe të seleksionojë emrat e ish-nxënësve me “karriera të sukseshme” të ketë të qartë që vërtet një 15 vjeçar, që vjen nga një familje e varfër( e pasuskseshme) të shohë dikë, që ka qënë po në të njëjtat bango si adoleshent dhe ka “fluturuar lart, në qiejt e suksesit”, të frymëzohet prej tij.

Sepse në shtëpi dhe përreth mund të ketë dëgjuar, që “duhet të kesh PARANE“ për të qënë dikush në këtë jetë dhe nëse këtë e gjen të konfirmuar edhe nga mësuesit që i sheh si “të zbritur nga Olimpi” atëhere do bëjë gjithshka në jetë për të kërkuar PARANE.

Ndaj nëse ti, drejtor apo nëndrejtor i shkollës mendon se në krye të stendës duhet të jetë Gimeja i Red Bullit, atëhere i ke thënë 15 vjeçarit të drobitur, “mëso më shumë se ç’ka bërë Gimeja për të arritur në këto maja dhe bëji edhe ti.” Po njëlloj mund të vije krahas Gimes foton e një shoku tim të klasës, që ishte specialisti më i mirë i vizave fallco në Korçë dhe ishte shumë “i suksesshëm” për më se një dekadë në qytet.

Gimen e mora për shembull si mund të merrja edhe të tjerë, që merren me biznese apo kanë karriera partiake, të cilat dashje pa dashje i kanë përlyer me “para korrupsioni”, por nuk është këtu qëllimi i këtij shkrimi.

Nuk mund të vendosim në muret e shkollave tona “histori suksesi” sepse është shumë delikate dhe mund të “shkatërrojë“ moralisht shumë fëmijë dhe adoleshentë, thuajse të shkatërruar nga kanalet televizive, që propagandojnë të tilla “histori suksesi”. Dhe kjo nuk vlen vetëm për shoqërinë shqiptare, që është mjaft e çoroditur, por për të gjitha shoqëritë e vendeve të lira. Shkolla në asnjë mënyrë nuk duhet të bëhet “ortake” me “psikologjinë e ushqyer nga mediat tradicionale dhe sociale”. Në Itali, kur janë pyetur mijëra fëmijë dhe adoleshentë se kujt duan t’i ngjanë kur të rriten më të shumtit kanë shkruar “Flavio Briatore”. Briatore, bir i dy mësuesve filloreje, u bë i pasur dhe i famshëm duke përdorur të gjitha mënyrat me të cilat mund të ngjitesh si “raketë“ në qarqet e më të “sukseshmëve” që lëvizin me jahte dhe flenë me gra të reja të bukura. Ishin shumë të pakët ata që shkrojtënn emrin e Roberto Beninit apo të Umberto Ekos. Por në shkollat ku ka mësuar Flavio nuk u ngutën të vinin foton e madhe të tij.

Unë nuk shqetësohem as për Gimen, as për Zamirin dhe as Shefqet Kastratin. Ata dua apo nuk dua unë, do jenë model për shumë fëmijë meshkuj, ndërsa gratë dhe të dashurat e tyre (nëse kanë të tilla) do vazhdojnë të zilepsin plot vajza adoleshente, që mendojnë se në jetë vlen më shumë se çdo gjë, një pallat, një Ferrari apo një Roleks.

Por jo shkolla.

Shkolla duhet të përpiqet edhe pse mund ta dijë se është shumë e vështirë, të futë në mendjet e nxënësve cilësitë mendore dhe morale që ju bëhen mur mendësive që përmenda. Por kuptohet, që drejtori, nëndrejtori apo mësuesi duhet të mos ketë në kokën e tij të tilla mendësi.

Ndaj i sugjeroj atyre që përgatitën atë stendë të shohin skenën finale të filmit “Aromë gruaje”, skenë që edhe pse e kam parë dhjetra herë, kur e rishoh përsëri më emocionon.

Pasi ta shohin le të mendohen edhe një herë se ç’duhet të bëjnë me Stendën e Suksesit.