Niko më ndje!

Sot sipas Kalendarit Ortodoks është Dita e Ndjesave. Mund ta përkthejmë edhe Dita e Faljes, por e para tingëllon jë vetëm më shqip, por edhe më e saktë. Se mund të falësh edhe borxhe, mund t’i falësh edhe dashuri kujt e meriton dhe kujt nuk e meriton, mund të falësh edhe pasuri të lujtshme dhe të palujtshme.

Kurse të Ndjesh dikë, ose t’i kërkosh ndjesë, është tepër e veçantë, tepër fisnike, tepër hyjnore. (Nuk duhet ta ngatërojmë as me pyetjen- Që kur ke filluar të Ndjesh për mua?, që një grua e dashur me popullin i bëri dikur një të njohurit tim.)

Po zgjatem me një hyrje të panevojshme dhe nuk po hyj në temën e Ndjesave.

Edhe pse nuk jam një Ortodoks praktikues i fesë sonë (përsëri mendja më kapërdahet në mesele të dëgjuara, kur dikush që i kishte hyrë në hak një mikut tim i theshte- Po jemi ortodoksë o byrazer!) unë kam një javë që e kam prerë mishin dhe po ndjek Kreshmët sipas kalendarit fetar orientonjës.

Për shkak të mosngrënies një javë mish, sot në mëngjes, ndjeva brenda vetes një boshllëk të paimagjinueshëm. Nuk mund të telefonoja udhëheqësin tim shpirtëror, Papa Spiron, se e di që të djelë ka shumë ngarkesë, ndaj telefonova një mikun tim në Korçë dhe ja shpjegova çështjen e zbrazëtisë shpirtërore.

-Janë Ndjesat sot!- më tha dhe menjëherë e kuptova arsyen pse ndjehesha aq ligsht.

Nuk ishte nga mishi.

Duhet medoemos t’i kërkoja dikujt Ndjesë dhe pasi e tërholla në mendje i thashë vetes, që gjatë vitit të kaluar (por edhe më parë) i ke “rënë shumë në qafë“ Niko Peleshit. Gërmova në tërë telefonat dhe kompjuterat e vjetra, por nuk gjeta asnjë numur telefoni apo adresë e-maili. Nisa të pyes miqtë e mij në Korçë, për një nga numurat e celularëve të shumtë që mban (Nikoja ka pasur edhe dyqan celularësh ku shiste dikur Doktori Heshtjeflori, Pëndavinji),

Të gjithë hezituan!Nuk më theshin që nuk kishin numur të tij, por përmendin diçka “tip” – nuk jam i sigurt nëse ende e përdor:- është prishur rruga që të sjell në Korçë dhe- po sikur nuk bën të kërkosh ndjesë me instrumenta dixhitale, që më bëri të kuptoj që nuk donin të ma jepnin. Ndoshta nga frika se patronazhistat do mësojnë se kush është burimi i marrjes të këtij informacioni të rezervuar nga unë.

I vendosur të kërkoja Ndjesë, mendova që të hedh në eter këtë mesazh përulësie dhe le ta dinë të gjithë që unë po i kërkoj falje publike Kryetarit të Kuvendit. Dhe duhet ta dini se askush tjetër nuk ka ndikuar tek unë për të hedhur këtë hap të sinqertë. Dhe as mendoj të fitoj një shpërblim në këtë apo në atë botë pas

Ndoshta do ndihmoj dis alexues të kërkojnë të falur për “gabimet e bëra me dashje apo padashje” dhe “t’i shpëtojë nga i Ligu! Amin!”

Tekstin e mendova të thjeshtë:

“ I dashur Niko më Ndje! Kam gabuar kur të kam sulmuar në mënyrë të paprinciptë për gabimet e vockëla që mund të kesh bërë gjatë karrierës tënde si politikan i klasit të parë!

Djalli pat ndikuar tek unë, duke më zënë sytë me një perde të errët , e cila nuk më linte të shikoja ndryshimet rrënjësore të bëra në qytetin tonë të lindjes, gjatë viteve që ju jini angazhuar për to! Të gjitha këto për hir të Korçës, të Atdheut dhe të kapitalizmit!

Dhe jo vetëm që më pat verbuar, por edhe më ngacmonte të shkruaja të qëna dhe të paqëna për mënyrën se si ke udhëhequr, veçanërisht Rilindjen Urbane!

Shpresoj që kjo ditë e shënuar, të më ndihmojë të shpëtoj nga ngasjet e të Paudhit, dhe të mos i përsëris më fajet e bëra!

E di që me bujarinë dhe zemërmadhësinë, që të karakterizon, si një ortodoks i vërtetë, ti do më Ndjesh.

Mëkatari i përvuajtur,

Naum Mara

Një dibran i drejtë?

Para një jave u nda nga jeta Xhelil Gjoni. E mësova vetëm para disa orësh nga dhëndri i tij, që është koleg dhe mik i imi. Më bëri përshtypje heshtja në Shqipëri për largimin e tij. Më tepër u çudita me portalin Lapsi,al, i cili është i vetmi që lexoj nga mediat tradicionale shqiptare në këto 3 vitet e fundit.

Lapsi është në bashkëpronësi të dy gazetarëve të njphur, njëri prej të cilëve është Andi Bushati. Dihet nga të gjithë që Andi është nip i Hysni Kapos, dhe Lume Kapo, e motra e Hysniut ka qënë gruaja e Xhelil Gjonit. Shumë befasuese që në një portal që merret me jetën politike të vendit mos kishte dy rrjeshta për një njeri që ka qënë në nivelet e larta të politikës.

Po le mos harrojmë të ndjerin, kur flasim për të gjallët.

Unë nuk e kam takuar kurrë dhe përshtypjet i kam nga sa e kam parë në televizor gjatë viteve 1989-1993. Pra një periudhë shumë e shkurtër për të krijuar një përshtypje të përafërt për dikë me të cilin nuk ke këmbyer ndonjë fjalë.

Kur Diktatura po merrte të tatëpjetën, Xhelil Gjoni u thirr nga Dibra në Tiranë dhe u komentua se ishte i ashpër dhe do mbante fort Partinë për të mos u dorëzuar. Sigurisht që tek kundërshtarët e atij sistemi, që ato vite ishin të shumtë, kjo krijonte antipati dhe urrejtje. Vetë kisha një lloj rezerve, se Ramiz Alia atë kohë pat ngritu Foto Camin, Piro Kondin dhe ndonjë tjetër, të gjithë njerëz të krahut më të moderuar të Partosë së Punës. Të gjithë, përfshi edhe Xhelilin, kishin punuar në sektorin e propagandës dhe kishin drejtuar edhe Komitete Partish në rrethe. Nuk vinin as nga qarqet e Sigurimit që kishin lyer duart me gjak dhe as nga grupi i “injorantëve” si Simon Stefani apo Lenka Cuko.

Xhelil Gjoni kishte qënë për më shumë se një dekadë, gazetar dhe në një sistem të ashpër Diktatorial, gazetarët nuk janë kurrë më të këqijtë.

Por duke mos njohur me hollësi as se çka ndodhur në mbledhjet e Byrosë të asaj kohe dhe as bisedat me Ramiz Alinë, nuk mund të gjykoj dot se a ka qënë Xhelili në rolin e nxitësit të reformave apo frenues i tyre. Fjalët dhe diskutimet e tij të mëvonshme në Kuvendin pluralist, më kanë bërë të mendoj, se ka qënë nxitës i reformave dhe përkrahës i idesë se “pushteti nuk mund të mbahet më“.

Por ka dhe disa gjëra të tjera të kohëve të pas largimit të tij nga politika, që më kanë bërë të mendoj, se ka qënë i logjikshëm edhe më i drejtë se të tjerët. Në një intervistë të tij të shumë viteve më parë, pata lexuar rreth telefonatës që Dritëroi i kishte bërë pas diskutimit të tij të famshëm në Kongresin e formimit të PS-së. Shkrimtari i njohur dhe mik i Xhelilit që në kohët e “Zërit të Popullit” i kishte kërkuar këtij të fundit ta mbante në Kryesinë e PS-së. Sigurisht që thënia e të vërtetave të tilla dh e të tjerave të ngjashme, nuk të bëjnë të dëshëruar për politikanët e karrierës.

Heshtja rreth vdekjes të tij më bën të mendoj se ka qënë më i logjikshëm dhe më i drejtë se të tjerët. Këto cilësi të bëjnë të të quajnë “i vështirë“ veçanërisht në një shoqëri tepër të korruptuar sikundër është shoqëria shqiptare.

Dibrani i lindur në Maqellarë, kishte shkëlqyer në shkollë ndaj dhe i ishte akorduar e drejta për të studiuar filozofi në Moskë dhe Leningrad. Edhe shkallët brenda Partisë i kishte ngjitur gradualisht, pa pasur mbështetjen e të kunatit, Hysni Kapos.

A ka qënë një komunist i bindur në filozofia marksiste dhe në dobinë e Diktaturës së Proletariatit për vendin tonë?

Këtë nuk di ta them. Por jam i bindur që nuk ka qënë dikush që shkonte andej nga fryn era.

Ka qënë një dibran i mençur dhe i drejtë.

Prehu tani në Paqe Xhelil Gjoni!

Me mëkatet e të larguarve le të merret Krijuesi i njerëzve mëkatarë!

Lumi i Korçës, si vijë ndarëse e dy komuniteteve (fund)

 (vijim)

Por në vitet ‘70, kur pata hyrë në adoleshencë, ndarjet nuk ishin thellësisht të qarta dhe martesat ndërfetare ishin më të shumta.

Lumi ishte mbuluar atë kohë, por vendbanimet kishin mbetur me të njëjtat karakteristika. Vetëm në banesat kolektive të reja, nuk kishte përkatësi ose origjinë fetare. Por pjesa më e zhvilluar e qytetit mbetej në Veri të Lumit(shëtitore Fan Noli) se kishte qënë tradicionalisht më e zhvilluar dhe pas lufte, komunistët që kontrollonin pushtetin, me dashje ose jo kishin vazhduar të bënin ndërtimet më të mira në këtë anë. Blloqet e banuara nga muhamedanët mbetën gjithnjë më të pazhvilluarit. Edhe veprat shoqërore dhe kulturore në atë anë ishin për fat të keq shumë shumë të pakta.

Ishte një qëndrim i padrejtë për një bashkësi shumë të rëndësishme që kishte qënë nga dy themelueset e qytetit të Korçës. Madje, për shkak edhe të sundimit otoman, bashkësia muhamedane, kishte qënë më e fuqishme dhe më e aftë për të marrë vendime që mund të sillnin begatinë e qytetit. Ka studiues të njëanshëm që theksojnë përkatësinë e krishterë të Iliaz Mirahorit, para se të shërbente në ushtrinë e Sulltanit dhe më pas të bëhej kryestallier i Portës së Lartë. Por e gjitha kjo, bashkë me atë të mbështetësve të tyre, se Iliazi ishte Ilia nga Panariti, ka të bëjë me një interpretim të gabuar të historisë, ose më mirë me këndvështrimin e historisë me syzet e Rilindasve.

Princët e krishterë të trevave shqiptare nuk ishin më të përparuar se Perandoria Otomane që po përparonte në Europë. Nuk mund të hiqen vija paralele me përparimin e barbarëve drejt Romës. Otomanët kishin jo vetëm një sistem administrativo-ushtarak më të përparuar, por edhe në të gjithë fushat e jetës ishin më të përparuar se aristokratët europianë dhe shqiptarë. Ishte kjo arsyeja kryesore e dominimit të tyre dhe jo fanatizmi apo barbaria, sikundër janë interpretuar më vonë thjesht për të zgjuar ndërgjegjen kombëtare kundër të sëmurit të Bosforit. Në kohën që Iliaz Mirahorit ju dha fermani për toka jo larg nga fshati Peshkëpi, i sëmuri i Bosforit ishte Perandoria Bizantine dhe jo ajo Otomane.

Ndaj dhe përqafimi i fesë së një sundimtari të ri, nuk duhet parë vetëm me detyrimin dhe ushtrimin e pushtetit otoman. Ishte përqafimi (qoftë edhe për motive koniukturale) i fesë të një Perandorie më të përparuar.

Duke u kthyer në shekullin e XX-të duhet të theksoj se tashmë Otomanizmi ishte kthyer në pengesë për zhvillim të Shqipërisë dhe vendeve të tjera ballkanike. Kjo, bashkë me paratë e dhëna nga Rusia dhe Perandoria austro-hungareze solli ato që quajmë luftra ballkanike, të cilat mund të paraqiten si luftra për çlirim dhe kundër një sundimtari të një feje tjetër kudo në Ballkan. Në Shqipëri, Kosovë dhe Bosnjë këto ishin të mirëfillta kombëtare, sepse shumica e popullsisë i përkiste fesë së sundimtarëve.

Ndaj edhe qëndrimi jonë sot ndaj “dumbabistave” duhet të jetë më tolerues. Tek haxhiqamilsat nuk kishte ndjenjë të fortë antieuropiane, antizhvillim dhe antikrishtere. Miopia e tyre qëndronte tek besnikëria. “Kokëtrashët” e Shqipërisë së Mesme, që nuk e kishin kaluar Erzenin dhe Shkumbinin, kishin ndjenjën e besës ndaj sundimtarëve, prej të cilëve kishin parë rregull dhe administrim jo të keq. Kjo i vuri kundër qëndrimit përparimtar të myslimanëve, ortodoksëve dhe katolikëve të trevave të tjera, që luftonin për shkëputjen sa më të shpejtë nga Baba Sulltani.

Terk Lufta e Parë dhe më shumë akoma tek Lufta e Dytë duhet të shohim rrënjët e një antagonizmi (sado të zbehtë) të bashkësive fetare në Korçë.

Kthimi i Lumit në një shëtitore nuk e ndryshoi plot[sisht ndarjen fizike të mëhallave. Edhe pse ka shumë muhamedanë, që jetojnë në pjesët në Veri të shëtitores “Fan Noli”, janë shumë të pakët të krishterët që kanë ndërtuar ose kanë blerë shtëpi në lagjen e banuar tradicionalisht nga muhamedanët. Ka kaluar një kohë e gjatë që nuk jetoj në Korçë dhe nuk mund të them me siguri se si janë marëdhëniet mes komuniteteve. Diçka jo të mirë dallova në vitin 1993, kur ishte çështja e ndërtimit të Katedrales, gjë që e kam prekur në dy tre shkrime. E megjithatë, mendoj se duhet të jetë i mirë, sepse ka shumë familje “të përzjera” madje edhe martesa me “njohje” apo “mblesëri” midis të rinjve që vijnë nga bashkësi të ndryshme.

Mirë është që të gjitha Dasitë t’i ketë marrëme vete “Lumi”, kur u devijua dhe u derdh nëpërmjet një shtrati tjetër në Dunavec. Prej aty dihet që çdo gjë përfundon në Adriatik, sikundër përfundojnë edhe plot mbetje “të patretshme” shqiptare, që lumenjtë i marrin rrugës.

Lumi i Korçës, si vijë ndarëse e dy komuniteteve (3)

 (vijim)

Pas Luftës së Dytë, bashkësia muhamedane duhet të kishte zhvilluar një lloj kompleksi disi kolektiv inferioriteti, që krijon negativitet dhe urrejtje. Kuptohet jo në gjithë shtresat e popullsisë. Ky lloj qëndrimi nuk ishte pa bazë. “Clirimtarët” kishin qënë më së shumti ortodoksë dhe kështu patën “zaptuar” thuajse të gjitha postet partiake dhe administrative. Korçarët e “matanë Lumit” kishin të drejtë të theshin që “gjithë drejtorët janë Kiço, Vaskë, Maqo, Taqkë etj.” sepse kjo ishte e vërteta. Edhe pse në numur të ngjashëm të popullsisë, “kaurët e derrit” kishin shpërpjestueshmërisht vende të rëndësishme në qytet. Nga ana tjetër, mes të krishterëve ekzistonte mendësia “këta muhamedanët bëjnë shumë për njëri tjetrin”, gjë që të ngatërronte. se nuk dije se cili komunitet bënte më shumë favore për pjestarët e tij. Herë herë, “Partia” mundohej të vinte një farë ekuilibri, por pas vitit ‘67 edhe ajo nuk mund ta bënte se njerëzit do thonin “ku ka fe tani, jemi të tërë njëlloj.”

Vite më vonë kam kuptuar më thellë këtë lloj kompleksi teksa një shok më përmendte për një avokat të krishterë “ai ka marrë një të dorës sonë!”

Ishte përmbysur një ndjenjë “pariteti” midis bashkësive, e cila kishte mbizotëruar gjatë gati dy shekujve të ekzistencës së qytetit. Pjesa muhamedane kishte patur më shumë nëpunës të shtetit si në kohën e Turqisë dhe në atë të Zogut, ndërsa bashkësia e krishterë ishte forcuar më shumë ekonomikisht në sajë të kurbetit. Jo pak korçarë të krishterë kishin emigruar në Misir, ku ishin ndihmuar nga Sundimtari i Egjiptit, Mehmet Ali pasha, që ishte me origjinë nga Zëmblaku i Korçës. Një pjesë e madhe patën ngritur biznese të sukseshme në vendin afrikan dhe në fund të shekullit të XIX dhe fillimin e atij të XX u kthyen në qytet me pasuri të mëdha. Më të njëjtën kohë shumë emigruan në Stamboll. Rumani dhe Bullgari, por nuk patën pasurimin e atyre të Misirit. Me hapjen e emigrimit në Amrikë, Argjentinë dhe Australi, forcimi financiar i të krishterëve u rrit edhe më shumë. Nga bashkësia tjetër, ata që emigruan ishin më të pakët.

Pikat e forta të lidhjes mes dy bashkësive ishin dëshmuar gjatë përjekjeve me armë për Indipendencë, që është edhe koha e Luftrave Ballkanike. Mes dëshmorëve të Orhan Cifligut, që ishin dëshmorët e parë në luftën kundër pushtuesve turq, kishte anëtarë të të dy bashkësive. E fortë u tregua Lidhja në ditët e Luftës së Parë Botërore, kur u formua Republika Autonome e Korçës nën mbrojtjen e ushtrisë franceze. Ishte një përpjekje e shkëlqyer që garantoi përfshirjen e Korçës në hartën e Shqipërisë dhe jo në atë të Greqisë. Një dëshmi më e fortë se uniteti ishte mbi dasitë.

Por gjatë Luftës së Dytë, ndarjet dolën më shumë në pah, pasi shumë fshatra muhamedanë, nën ndikimin e bejlerëve të tyre u rreshtuan me Ballin, ndërsa ortodoksët edhe në qytet edhe në fshat, me ndonjë përjashtim të vogël, ishin me Frontin. Përplasjet e pas Mukjes krijuan armiqësitë, edhe vrasje t[ nd[rsjellta, të cilat u mbartën edhe pas lufte me dukurinë e emërimit të ortodoksëve “ateistë“ në postet më të mira.

Ndaj “dasia” mes komuniteteve u përkeqësuar në periudhën komuniste , krahasuar me gjithë vitet ekzistencës së qytetit, kur edhe pse funksiononin si njësi më vete, ata nuk ishin të acaruara dhe aq më pak në “luftë“. Ngritja e Sahatit të Korçës me kontribut të të dy bashkësive pranë Xhamisë është një tjetër tregues i harmonisë dhe i marëveshjes mes tyre. Filantropët e të dy bashkësive paguanin për martesat e çifteve të varfër, të të dy “anëve të Lumit”. Në financimin e monumenteve të Luftëtarit Kombëtar dhe Themistokli Gërmenjit, të dyja të vendosura në anën Veriore, patën kontribuar edhe shumë familje muhamedane.

Kishte pasur edhe ngjarje të “betejave” me gurë dhe prazhga të fëmijëve të dy mëhallave në anët e ndryshme të Lumit, por të tilla “beteja” mes “bandave: të kalamajve të lagjeve fqinje kanë ndodhur dhe ndodhin në çdo qytet të botës dhe nuk tregojnë ndonjë ndarje apo armiqësi fetare.

Përndjekjet për shkak të luftës së klasave mund të ketë qënë arsyeja kryesore e mosbesimit midis pjesëve më të varfra dhe më fanatike të të dy palëve. Përgjithësisht janë ato shtresa që manipulohen më lehtë dhe ruajnë mllef ndaj atij që është “ndryshe”. Prej tyre dëgjova ato kohë shprehjet përçmuese ndaj muhamedanëve “skurë“ dhe “sqili”(gr.qen), që i shtohet të përgjithshmes “turk”, që ndoshta kishte qënë një dallues për kohë të gjatë. Në qytet përdoreshin toponomiet “varret e turqve” apo “mëhalla e turqve” pa ndonjë ngarkesë negative.

Duke mos patur lidhje të shumta me bashkësinë tjetër, dija që na quanin veç “kaur” edhe “lafshok” për shkak se ne meshkujt e krishterë nuk bëheshim synet. Në ndonjë rast edhe “b..palarë“, sepse traditat higjenike ishin të ndryshme.

Në vitet ‘60 kishte shumë raste të lidhjeve dashurore ndërfetare, të cilat nuk përfundonin në martesa për shkak të rezistencës së madhe të prindërve të të dy bashkësive. Kishte edhe të tjera që kryeheshin, por me “zemër të thyer” të prindërve. Vajza e një familjeje me të cilën babai kishte patur miqësi që në fëmijëri në Stamboll, u martua me një muhamedan. Teta Poli, e jëma e vajzës, kur babai kishte shkuar për të uruar i tha mënjanë në greqisht “Eshtë turk, Andoni!”. Babai me buzëqeshje, po në greqisht i tha :”Turq jemi ne të dy se kemi lindur në Stamboll, kurse ai është shqiptar”.

(vijon)

“Abati Faria”

“Sigurisht që është Abati Faria. Nuk e diskutoj!” Kështu do thoja sa ta shihja portretin e mësipërm të bërë në karbon, nëse do më thoshin që ishte bërë në burg dhe plaku me mjekër kishte pozuar para piktorit.

Por nuk është Abati Faria edhe pse në burg, edhe pse me mjekër të bardhë dhe me sy të zgjuar , që të lexojnë çka ke në kokë. Eshtë një klerik ortodoks i lartë, Hirësia e tij peshkopi Irine Banushi në burgun e Tiranës në vitin 1956. Pa rrobën e peshkopit, pa kamillafin dhe skeptrin që nuk e hiqte nga dora. I burgosur nga feudo-komunistët shqiptarë si kundërshtar i regjimit. Në kohën kur është bërë portreti ishte 50 vjeçar dhe vuante të tretin dënim në burg. E kishin arrestuar në fillim italianët, në verën e vitit 1939, më pas “çlirimtarët në vitin 1945 dhe përsëri ”çlirimtarët” më 1952. Të parët pasi e kishin mbajtur 6 muaj në burg e patën internuar në Mantova pa i dhënë arsyen e internimit. Të dytëtë e kishin dënuar të dy herët me nga 5 vjet burg për veprimtari kundër popullit dhe agjitacion e propagandë.

Të parët e kishin arrestuar se ishte antifashist, i mençur dhe i shkolluar. Ishte një prift ortodoks që jepte mësim në shkollën teologjike të “Shën Pavlit” në Tiranë.

Të dytët e kishin arrestuar se ishte antikomunist, i mençur dhe i shkolluar. Ishte bërë Peshkop i Apollonisë

Ishte plakur burgjeve, pasi vuante edhe nga tuberkulozi, por nuk ishte thyer. Vazhdonte të jepte dritë nga ajo që kishte marë kur ishte shuguruar si prift dhe kur i ishte pëkushtuar Krishtit me studime dhe predikime deri sa e patën bërë Peshkop. Ju ishte larguar përfundimisht dëshirave materiale të kësaj jete.

Këto i thoshte edhe piktorit 30 vjeçar kur pozonte për portretin. I riu e shihte me admirim dhe mundohej që ta hidhte në letër sa më të papërkulur dhe të mençur. Edhe pse herë herë Irineja kollitej dhe po ashtu kollitej edhe piktori. Nuk donte ta paraqiste të ligur. Të dy ishin të prekur nga oftika. Por sëmundja ju dukej më e lehtë se sa vuajtja e mungesës së lirisë.

Të duket sikur historia dhe letërsia botërore përsëriten. Dikush që predikon lirinë, barazinë dhe dashurinë mes njerëzve nëpërmjet njohjes dhe dashurisë ndaj Perëndisë, dhe që persekutohet e vuan në burg për të. Dhe një piktor, që mundohet të japë dritë dhe liri nëpërmjet artit të tij dhe që persekutohet si “heretik”. “Heretiku” që hedh në letër me karbon papërkulshmërinë e Martirit. Diçka që të kulton El Grekon, e burgosur si heretik dhe më pas i izoluar në çmendinë, që vazhdon e vazhdon të bëjë dritë me linjat e shpejta të karbonit mbi letrën e bardhë.

Edhe pse në një “kaush” me 40 vetë, më të shumtit të dënuar politikë, Irinej kujdesej shpesh për piktorin e ri dhe ky i fundit e adhuronte. E pyeste edhe për Ungjillin. I jepnin shpresë dhe dritë fjalët e Librit të Shenjtë të thëna bukur nga Peshkopi i mençur.

Irine Banushin, pas burgut e dërguan në Manastirin e Ardenicës. Diktatura mund të ndikonte edhe në vendimet e Kishës Autoqefale. Kërkuan të ishte vetëm një prift i thjeshtë, dhe mos largohej jashtë mureve të manastirit pa lejen e Degës së Punëve të Brendshme.

Piktori doli nga burgu një vit më vonë dhe e kërkoi dhe e vizitoi disa herë. Edhe Hirësia e tij i shkoi në Korçë për ta parë mikun e tij të vuajtjeve. Më pas, Irine Banushi ishte detyruar të kthehej në emrin e tij të lindjes, Ilia, dhe të punonte si magazinier në Lushnjë. Ishte ndaluar me ligj ushtrimi i fesë dhe klerikët që nuk ishin burgosur, i detyruan të bënin punë nga më të rëndomtat. Ilia Banushin, intelektualin me doktoratë në teologji, nuk e kishin lënë të bënte asnjë punë, me të cilën mund të ndihte edhe vetë administratën shqiptare të asaj kohe.

Vdiq më 1973 dhe për të nuk u tha dhe nuk u shkrua asgjë. As miku i tij, që e adhuronte, piktori që ishte i detyruar të shkruante parrulla për këndet e emulacionit, nuk e mësoi vdekjen e Peshkopit. Do i mbetej peng deri në fund që nuk hodhi mbi të një dorë dhe.

Por ruajti portretin! Portretin për të cilin unë mendova se ishte i Abatit Faria.

Zbardhet biseda 36 sekondëshe mes Ramës dhe Trump

Ka shumë raste të kombeve, shteteve madje dhe perandorive, që kanë ndryshuar në segmente kohore çuditërish të shkurtra. Janë përmbysur Tiranë, janë shpallur luftra qindravjeçare, janë ndryshuar përfundimisht kufijtë dhe kanë ndryshuar besimet fetare. Ndër më të njohurat është vrasja me thika e Jul Qezarit nga senatorët romakë, e cila thuhet se zgjati vetëm 1 minutë dhe 18 sekonda. Lufta mes Anglisë dhe Zanzibarit më 1896 zgjati vetëm 4 minuta. 16 minuta zgjati gjyqi i Elena dhe Nikolae Causheskut, që i ndryshoi fatin shtetit rumun, por ju futi frikën edhe bllokistëve tanë.

Në historinë tonë ka disa ngjarje të tilla të rëndësishme, por unë do veçoj një prej tyre. Për 24 sekonda Ramiz Alia i ra në gjunjë Nexhmijes, që mos dënohej në vitin 1973 bashkë me Lubonjën dhe Paçramin. Ngjarja ndikoi në fatin e Diktaturës, sepse solli likuidimin e Mehmet Shehut me shokë dhe pas vdekjes së Dullës, daljen në krye të Shqipërisë të frikacakut nga Shkodra.

Ndaj edhe pse vetëm 36 sekonda, biseda e kryeministrit Rama, me njeriun më të fuqishëm në glob, ka pasoja jo vetëm për fatin e Shqipërisë dhe të rajonit, por edhe pë rtë gjithë kontinentin europian.

Nga lexuesit e buzëve (zakonisht këta janë shurdhmemecë që mund të kuptojnë në distancë se ç’thotë njëri dhe tjetri) është raportuar se biseda ka qënë tepër e ngjeshur. Të tilla janë zakonisht ngjarjet që i ndryshojnë rrjedhën Historisë.

Pasi Trump i ka thënë që nuk e dija se ishe kaq i gjatë dhe Rama i ishte përgjigjur, që Lartësinë dhe Madhështinë tënde nuk ka njeri në botë që e arrin, Presidenti amerikan kishte thënë : I like you! (Më pëlqen ti!) Nga kjo, kryeministri ynë i dashur dhe tepër modest kishte filluar të shpjegonte se nuk kishte asnjë lidhje me Sorros atin apo Sorros birin, por Trump e kishte ndërprerë shpejt me pyetjen :

- Pse nuk e morre me vete atë korçarin e famshëm?

Edi Rama ishte stepur një çast se nuk donte që biseda të sillej rreth shqiptarëve të tjerë dhe duke kujtuar se bëhej fjalë për Vrenozin, i kishte thënë që ai ka hyrë në Big Brother.

Trump ishte entusiazmuar dhe kishte nisur të rrëfente se sa i famshëm ishte me reality -show të tij “Apprentice” dhe më pas kishte pyetur sërish:

-Po Kryetar i Parlamentit kush është tani që korçari ka hyrë në Big Brother?

Rama ishte zverdhur, se e kuptoi që Trump po pyeste për Niko Peleshin, që dukej se kishte lënë përshtypje të shkëlqyera gjatë Mëngjesit të Lutjeve në Uashington.

Këtu biseda kishte marrë fund dhe të Gjatit i ishin dridhur këmbët fort. Si asnjëherë tjetër. Nuk dihet se kë ka telefonuar urgjentisht për të kontrolluar lëvizjet e Di Lanas.

Fati i Shqipërisë duket i ndryshuar pas 36 sekondash.

Korçari ynë i dashur do jetë Lideri i ardhshëm i Fanarit Ndriçues në brigjet e Adriatikut.

4 minutat e poshtra të Edi Ramës

Në Paris u mblodh UNO-ja                      Në Uashington Bordi për Paqe

Fol Enver të lumtë goja!                          Rrofsh o Edi na kënaqe!

Edi Ramës ju dha më në fund rasti t’i thurrte elozhe Presidentit Trump, me shpresën se do shpëtojë kokën. Në një mënyrë të poshtër, të pështirë dhe që na bën ne shqiptarëve të ndjehemi edhe më të dhjerë faqe Njerëzimit.

Më poshtë po ve përkthimin e saktë të fjalës së tij prej 4 minutash:

“ O Presidenti i lavdishëm Trump, që më nderove aq shumë me ftesën personale për të qënë pjesë e këtij Bordi, e kësaj ideje gjeniale që ka lindur në kokën tënde gjeniale. Mos beso ç’thonë kundër meje, se jam kokë e këmbë me ty, kundër gjithë Demokracive të dështuara Europiane dhe kundërshtarëve të tu demokratë.

Ky Bord i Paqes nuk zëvëndëson OKB-në, këtë gjigand në vdekje e sipër, të cilin po e dërmon me të drejtë. Ky po i jep atij Zombi fytyrën e vet dhe duhet të drejtojë që sot e tutje gjithë botën, duke pasur në krye Ju, o dhuratë e Zotit, që je edhe më i madh se Jezu Krishti.

Unë do dërgoj trupa shqiptarë në Gazë, që të ndjekin gjithë porositë e tua ndriçuese.

Sugjeroj me shumë përulësi, që të gjithë vendet të japin para për këtë projekt fantastik të dhëndërit tuaj dhe të ndërtojnë diçka të madhërishme, që t’i edukojnë fëmijët palestinezët të jenë të bindur. Vetëm kështu ata mund të shpëtojnë nga vdekja që ju ofron Hamasi, sikundër ju bëri 50 mijë fëmijëve palestinezë në dy vitet e fundit.Nuk është aspak e vërtetë që ata i vrau miku ynë i përbashkët Bibi Netanjahu.

Në këtë kuadër mendoj po me përulësi që vendet financuese të dërgojnë arkitektët e tyre për të projektuar. Ne gjithashtu do dërgojmë arkitektët e tyre se nuk kemi nga tanët.

O presidenti i madhërishëm Trump, që çdo gjë që prek kthehet në ar dhe paqe. Gjatë Presidencës tënde të parë do ishte bërë paqja mes Kosovës dhe Sërbisë në sajë të Largpamësisë tënde. Do këmbeheshin ca troje dhe kaq, pikërisht si Ju kini bërë gjatë gjithë marëveshjeve tuaja në kohët që jini marrë me investime të Patundshme. Por prokurori i poshtër, që më vonë ju përndoqi edhe ju, arrestoi Thaçin dhe nuk e la të vinte dhe të firmoste. Të gjitha këto të lidhura e të mirëmenduara për të mos lënë që Bota të shihte Shkëlqimin tuaj verbues.

Dhe kjo u bë nga një Gjykatë ndërkombëtare e Padrejtë, ashtu si dhe Gjykata e Hagës, për të cilin ju me të drejtë jo vetëm që nuk e njihni, por doni edhe ta shkatërroni. Filloni me shkatërrimin e Gjykatës Speciale për Krimet në Kosovë ju lutem, sa nuk është vonë.

Me përulësi ju puth gishtin e vockël të këmbës së majtë, për këtë ftesë të mrekullueshme, që po më shpëton nga hallet. Jo vetëm 1 miliard dollarë që do japim , por edhe më shumë nëse kështu mendon Lartmadhëria e juaj!

Mbaje mend emrin tim o Diell ndriçues se di që ke filluar të harrosh!

Duartrokitje jo dhe aq frenetike.