(vijim)
Gjatë vizitave në Shqipëri, pasi pata emigruara, pashë se ishin
shtuar shumë ata , që dinin në majë të gishtërinjve politikën
shqiptare dhe europiane. Disa ishin biznesmenë, të cilët i kisha
njohur në fillimin e viteve ‘90, sepse ju kisha bërë projektin e
ndonjë vile, punishteje apo restoranti dhe kisha parë se sa dinin.
Përgjithësisht nuk kishin bërë shkolla, por me lidhjet që kishin
me Greqinë, ose dhe me inisiativën për të bërë tregëti dhe
kontrabandë kishin fituar mirë. Në fillimin e viteve 2000 ishin më
të stabilizuar ekonomikisht dhe kishin lidhje të forta me
politikanët e Tiranës. Të trgonin plot kompetencë, se si Putin ja
u kishte mbledhur oligarkëve dhe kishte konsoliduar pushtetin, se si
manovronte Meta në luftën për pushtet me Nanon, se si thurreshin
skenaret për të rrëzuar qeveri të ndryshme në Ballkan dhe se si
pa miratimin e Amerikës nuk mund të vendosej në qeveri as Ministri
i Brendshëm dhe as ai i Mbrojtjes.
E admiroja sigurinë e tyre prej të paditurish, që kishin kuptuar
gjithshka , që ndodhte në Shqipëri, Bruksel, Moskë, Berlin dhe
Uashington nëpër “ziafetet” me “heronjtë e tyre politikë“
të Tiranës. Disa kishin edhe synime për të hyrë në politikë ,
madje kishin marrë edhe nga një diplomë universiteti në një nga
universitetet e shumta shqiptare të Shqipërisë, Kosovës apo
Maqedonisë. Me ta nuk hyra kurrë në debate politike, sepse e pata
kuptuar, që dinin aq shumë, sa do ishte krejtësisht e pamundur, që
t’ju ndryshoje bindjen.
Mes “të kompletuarve” kishte dhe ndonjë, që kishte funksione
në qeveri apo në institucionet në Tiranë. Kjo kategori ishte
vërtet një “kategori pedagogësh” nga ajo e kohëve të rinisë,
kur në gjimnaz ndodhte, që ndonjë mësues nuk e dinte as vetë
mësimin, që shpjegonte.
Duke qënë kureshtar për ç’ka ndodhte në botë, gjatë
emigracionit, i kisha kushtuar shumë vëmendje jo vetëm lajmeve dhe
dokumentarëve, por sidomos librave të kategorisë së politikës
dhe historisë moderne, si dhe shumë biografive dhe autobiografive
të njerëzve të rëndësishëm të shekullit të XX. Kjo gjë më
kishte shtuar etjen për të mësuar më shumë dhe në biseda, edhe
në Tiranë i mbaja veshët ngritur të kuptoja, se ç’ndodhte në
vendet europiane, për të krahasuar me ato ç’ka dija dhe
njëkohësisht edhe për të rrëzuar ide të rreme, që mund të më
ishin krijuar në kokë.
Por sigurisht që për këtë më vlenin vetëm bisedat me dy tre
njerëz të ekuilibruar, që kishin të njëjtën “mendje të
hapur” për të kuptuar se ç’ndodh sot në botën, që jetojmë.
Nga “të kompletuarit” dhe nga ata, që kalonin kohë tavolinave
të Nanos, Gjinushit, Ramës, Blushit, Xhafajt, Mehdiut nuk kisha
ç’të mësonja. Në atë kohë edhe Rama nuk kishte mësuar shumë
gjëra, por më vonë, u bë një nxënës i mirë i politikës
ndërkombëtare, po aq sa dhe Berisha, por të dy ishin manipulatorë
dhe nuk besoj se ju shpjegonin “pasvanëve” të vërtetat, që
dinin rreth zyrave të pushtetit në Europë dhe në Amerikë. E
megjithatë ndonjëherë nuk arrija të shmangesha nga debati dhe
shihja reagimin plot keqardhje të bashkëbiseduesve, që pak a shumë
donin të më thonin : “Eh sa naiv që je!”
Kisha pasur fatin, që “naivitetin” t’a ruaja të pastër sepse
nuk ndiqja asnjë emision politik në kanalet televizive shqiptare,
madje edhe kur isha në Tiranë dhe në Korçë. Më bezdiste
“kompetenca” e Fevziut, injoranca e Pekës, humori fshatarak i
Rakipit dhe në YouTube kam ndjekur jo rregullisht vetëm emisionin e
Erla Mëhillit, që më është dukur një moderatore me mend, por
dhe ajo ka emisione shumë të gjata dhe rrallë ka të ftuar të
përgatitur mirë.
Ndoshta ka dhe shumë të tjerë si Balla, Cani, Vasili, Duma, por
nuk kam marrë kurrë mundimin t’i dëgjoj dhe nuk jam penduar për
këtë gjë. Eshtë e vështirë, që pasi dëgjon nj bisedë
politike të drejtuar nga Kristianë Amanpur, Anderson Kuper apo Majk
Uallace të dëgjosh Grida Dumën dhe Arianin Canin, bashkë me të
gjithë të ftuarit e tyre.
Po e mbyll shkrimin me një ngjarje të shkurtër, ku u solla në
mënyrë tepër arrogante dhe marroke me dikë, që kisha pasur në
klasë në 8 vjeçare. Pasi më tregoi me siguri diçka rreth gjendje
politike në Shqipëri, kur po ndaheshim, më tha: “Edhe na dil
të të japim ndonjë kafe!” Duket , që kisha qënë i
nervozuar atë ditë, se ju përgjigja në mënyrën më të
pahijshme të mundur: “Po përse do flasim bashkë, apo të të
marr prapë në patronazh?” (Metoda e patronazhit kishte qënë
në kohën tonë në ciklet e ulëta të shkollës dhe kishte
qëlluar, që bashkënxënësi im nuk ja thoshte shumë në mësime.)
Me ngushtësinë e mendjes dhe përzjerjen me një loj mllefi, unë
nuk kisha kuptuar gjënë themelore në jetë - që njerëzit
evolojnë.