5 mars 2026

Sa herë vjen 5 marsi më kujtohet shoku Stalin! Dhe sa herë që më kujtohet shoku Stalin më ndërmendet edhe Dhokeja! Dhe kur më ndërmendet Dhokeja, mendoj se a do jetë me Putin tani që është në Amerikë.

Dhokeja është ish mësuesi im i ushtarakes, që tani kontribuon diku në Florida, pikërisht në vendin ku jetojnë antikomunistët më të “tërbuar”. (Pasardhësit e Markagjonajve dhe kubanët antiKastro.)

Po unë nuk ja kam merakun ish-ushtarakistit tonë, që në përgatitjen politiko-luftarake ja kalonte edhe Makaronkës, që ishte oficeri-nëndrejtor ushtarak i joni.

Ne e bëmë stërvitjen ushtarake gjatë të katër viteve shkollore, tamam sipas porosive të shokut Stalin, që në një mbledhje me gjeneralët, që bënin stërvitje të veçanta në palestër për të mbajtur dekoratat në gjoks, kishte thënë:

“Uji fle, hasmi fle, po ushtari nuk duhet të flerë kurrë!”

Dhe Dhokeja vërtet nuk flinte, ose bënte sikur flinte, për të çorientuar armikun, që nuk duhej nënvleftësuar. Ishte i madh në numur dhe i armatosur deri në dhëmbë dhe syrin e kishte vetëm në Republika jonë Popullore dhe Socialiste. Madje imperialistët dhe revizionistët kishin lënë mënjanë grindjet e tyre vetëm që të na mundnin ne! Por patën dështuar me turp, se ne në shembullin e Komandantit të Përgjithshëm dhe të Komandantit të veçantë Dhoke, ne nuk flinim!

Gjithnjë më ka çuditur fakti që Dhokeja ishte anëtar partie, mësues letërsie dhe jo vetëm që ishte “As” në ushtarake, por ishte dhe shumë i dashuruar me Bashkimin Sovjetik. Më 1975, kur ne stërviteshim me zell çdo të hënë nën drejtimin e tij, sho Enver kishte 15 vjet që i kishte “demaskuar” revizionistët sovjetikë. Dhokeja ala “ke ura mbi Vollgë“, na tregonte përralla me fitoret e sovjetikëve në kampionatin europian të futbollit dhe me Oleg Bllohin. Në një kohë që e tërë bota mrekullohej nga Krojf dhe Bekenbauer.

Para dy vjetësh, një shoku im i dha një shpjegim, që mua nuk mu duk i plotë, por gjithsesi do e shkruaj edhe pse mund të akuzohem për krahinarizëm dhe denigrim fshatrash që nuk lidhen me origjinën time:

Eshtë lindur në Polenë dhe si të gjithë polenakët është me Stalinin, sho Enver dhe me grekun!

Unë reagova menjëherë në kundërshtim të teorisë së tij tepër sektare dhe i thashë se s’ka asnjë kuptim. Sho Enver mund të shkojë mirë me Stalinin, por nuk shkon mirë me grekun dhe Greqia vërtet donte të aneksonte “Gjinokastrën” po nuk kishte asnjë pretendim për Gjeorgjinë!

Këtu shoku im mbeti pa fjalë dhe u nis menjëherë të hapte Atlasin të gjente se ku ishte Gjeorgjia. Të nesërmen erdhi dhe më tha që Xhorxhia është në Amerikë dhe gjithshka bëhet më e ngatërruar.

Vërtet që ngatërrohet më shumë, se pavarësisht nga dashuria për Stalinin, Dhokeja nuk është vendosur në Atlanta, po në një qytet në bregdetin e Gjirit të Amerikës dhe tallet me ne, nxënësit e tij, që po lemë bretkun duke punuar për kapitalistët amerikanë dhe kanadezë! Me siguri që rrufit edhe ndonjë “seks on the beach”!

Vuajtjet e këtushme më bëjnë që të kujtoj çdo 5 mars Stalinin! Ditën kur mbylli sytë Bolsheviku më i madh i gjithë kohërave! Dhe kur kujtoj Stalinin më vjen ndërmend Dhokeja!

Dhe çdo gjë rinis nga fillimi!

Shenim: Femija ne foto nuk eshte Dhokeja

Kush mund të më ftojë në një gala?

Gjithnjë kam ëndërruar të më ftojnë në një gala. Dhe është një dëshirë tepër kontradikore se nuk kam dëshirë të më ftojnë në dasma dhe as në darka ditlindjesh, Në kremtime përvjetorësh kombëtarë jo e jo dhe për seminare dhe mbledhje shkencore as që bëhet fjalë. Më kujtojnë shkollën!

Por në një gala jam i vdekur të shkoj!

Edhe pse emri në shqipen time dialektore nuk tingëllon mirë. Që në fëmijëri kisha një lloj bezdie nga galat se mbushnin plot e përplot çatinë e Pallati të Kulturës (sot Bashkia e Korçës) dhe nuk pushonin së krakarituri. Në tarracën e pallatit ku banoja uleshin gjithashtu shumë prej tyre dhe një djalë më i rritur se unë, i quajtur Përparim Veliaj ishte një kapës i habitshëm i tyre. Askush nuk e bënte dot atë që bënte Calka. Më pas i lyente me vajguri dhe ju vinte zjarrin. Nuk më dukej mizore se nuk i pëlqeja galat. Nuk di as ku është Calka tani.

Më pas, dëgjoja rrugëve edhe thirrjet e adoleshentëve “Stavri Gala”, që i drejtoheshin një mësuesi ezmer, që kishte probleme të shëndetit mendor. Më vonë, për arsye të pashpjegueshme filluan ta thërresin “Stavri Maçoku”! Edhe unë pata pjesën time në ngacmimet e Stavrit, por kur isha në Universitet isha më i pjekur dhe në një rast bëmë edhe një shëtitje me Stavrin përgjatë rrugës së Barikadave me një shokun tim. Kishte mbaruar shkollën e jezuitëve në Shkodër dhe kishte humor, por dukej që “trysnitë seksuale” e kishin bërë objekt të talljeve në qytet.

Sa larg shkova duke ndjekur galat!!

Të kthehem në galat e kohëve moderne, ku nuk më fton asnjë galist. (Mos e kam gabim këtë emërtim të organizatorëve të galave?!)

Këto dreka dhe darka festive që zhvillohen qyteteve të mëdha në botë (nuk kemi dëdgjuar të thonë - u mblodhën në galan e fshatit) janë përgjithësisht me një temë të caktuar. Ndahen çmime, promovohen ngjarje artistike, mblidhen fonde për palestinezët e vrarë apo për hapje pusesh uji në Afrikë etj., etj.

Suksesi i galas varet jo aq nga numuri i pjesëmarrjeve (sa më elitare aq më mirë), por nga mënyra se si organizohen, nga pijet që serviren dhe veçanërisht nga veshjet e të ftuarve. (Meseleja e qyrkut të Nastradinit ka lindur pikërisht në një gala në Buhara.)

Një miku im “gjinokastrit”, po që ka aksent veçanërisht tirons do më thotë: “Po ç’do mr dreq! Kush t’fto ty n’gala! As di me u vesh ene as galant nuk je!” Por unë do i përgjiegjem ashpër dhe me përbuzje: Unë vërtet nuk vishem mirë ditët e zakonshme , po po të më shohësh ndonjë foto si dasmor, do bindesh se sa galant jam!

Por le të përqëndrohem në galat, ku ndjej se duhet të më ftojnë dhe që do më pëlqente të më “bënin një teskere”!

E para dhe më e rëndësishmja është të që në ballë të ftesës të ketë “Vishu që të shkëlqesh!” Kjo heq çdo mundësi që një i ftuar të shkojë pa brekë, ose më keq akoma, krejtësisht cullak.

E dyta, të jetë në një lokal klasi, mundësisht me ornamente floriri, jo krejt si Mar a Lago, por diçka e ngjashme. Ku të ndjehesh për disa orë si Princi Ndreçkë ose si Sara, ish gruaja e tij.

E treta, të ketë muzikë dhe surpriza. Se ato të mbajnë të gjallë dhe të lumtur e njëkohësisht edhe të “pengojnë“ të kërcasësh dhe ikësh në mes të galas.

E katërta dhe më pak e rëndësishmja është Kauza.

Sa më kot të jetë Kauza aq më shumë dua të jem i ftuar. Sepse këto galat e çështjeve të mëdha, si Mbrojtja e Globit nga Vrima e Ozonit, Nxitja e Komunikimit të Njerëzve me Delfinët apo Lufta për Zhdukjen e Urisë në Etiopinë Juglindore, janë të tëra “pordhë me rigon”, ku njerëz të pasur apo që aspirojnë të arrijnë nivelin e të pasurve, “pispillosen” dhe mbajnë fjalë ku ju dridhet zëri, plot hipokrizi.

Ndoshta kjo është edhe arsyeja që askush nuk më fton në një gala.

Nuk ka nga ato që dua unë.

Im atë, njeriu me botkuptim perëndimor

Edhe pse i druhem një lloj mbivlerësimi, që ndodh jo rrallë tek bijtë kur flasin për etërit më duhet t’i shkruaj këto rrjeshta, tani që kam mbushur 67 vjeç dhe nipi im po afron tetë. Ka qënë një episod në jetën time në shkollën fillore, që më tronditi për disa muaj, dhe të cilin nuk e kam harruar kurrë. E kam prekur jo shkurt në librin “Biseda të pakryera me babanë“.

Për të mos e zgjatur shumë, se ka lexues të blog-ut që e kanë lexuar librin, një të hënë të nëntorit 1967, pas orës së parë të mësimit, u zgjata nga banka e parë tek e treta dhe godita një shokun tim të pallatit dhe të klasës. I ra gjak nga hundët dhe një mësuese jo e klasës sonë, i tregoi nëndrejtorit të shkollës dhe ky i fundit më shpuri për veshi në sallën e mësuesve për t’ju treguar të gjithëve “monstrën” e vogël gjakderdhëse. Isha 8 vjeç dhe shtatvogël, por duhet të kem qënë agresiv deri sa nëndrejtori më mbajti për veshi deri në katin e dytë.

Mësuesja ime, pasi më ktheu në klasë, më tha para nxënësve që pa sjellë babanë në shkollë nuk mund të vazhdoja mësimin. Ishte një ditë e ftohtë nëntori dhe si isha, pa marrë as pallton dola nga shkolla me frikën se si do i thesha babajt. Ishte shumë autoritar edhe pse më deshte shumë dhe luante me mua. Zbrita rreth dy kilometra, atje ku ishte Radio-Korça e vjetër dhe nuk guxoja të trokisja në dera e atij institucioni. U ktheva dhe shkova në lulishtja në Shën Mëria, për të qënë jashtë mundësisë të takimit të ndonjë të njohuri, që do më nxirrte në shesh “horllikun” e madh. Edhe pse ditë e ftohtë, binte diell dhe gjithë kohën shihja galat dhe gallofët që uleshin e ngriheshin në rrapin e madh. Kështu deri sa ora shkoi 12 dhe pas saj shkova në klasë mora pallton dhe çantën, dhe si “burrë i mirë“ shkova në shtëpi. Për fatin tim nuk kishte mësuar gjë as ime motër, që ishte në klasën e 7-të të së njëjtës shkollë.

Të nesërmen u zgjova me temperaturë të lartë dhe nuk di se si ishte “zbuluar” bëma famëkeqe e goditjes dhe “fshehja” e gjithë ngjarjes nga prindërit. Veçanërisht “moszbatimi” i urdhërit të mësueses së fillores.

Por si gjithnj, qëllova me fat (muk më është ndarë fati i mirë gjithë jetën). Im atë në vend të më ndëshkonte, u “xhindos” me mësuesen, që pat dërguar një fëmijë 8 vjeç rrugëve për të marrë të jatin nga puna. Kishte shkuar të takonte drejtorin e shkollës dhe i kishte kërkuar që ta thërriste mësuesen dhe t’i tërhiqte vëmendjen për këtë gabim të pafalshëm sipas tij.

Unë u ndjeva mirë, se me dinakërinë e një kalamani, kuptova që nuk isha më i akuzuari. Një i rritur kishte gabuar dhe im atë më kishte dalë në mbrojtje.

Drejtori nuk e kishte parë të udhës t’i “kërkonte hesap” mësueses dhe pas 3-4 ditësh, kur babai e kishte pyetur se si ishte diskutuar çështja, ai i kishte thënë që mësuesja nuk kishte patur faj dhe se e gjithë përgjegjësia për ngjarjen (përfshi edhe të sëmurët nga e ftohta) binte mbi mua. Atëhere im atë, duket i revoltuar, i kishte kërkuar, sipas rregullores të shkollës, që të mblidhej këshilli pedagogjik dhe të merrte në diskutim sjelljen e mësueses madje dhe të vetë drejtorit. Kjo nuk mund të shmangej dhe mbledhja e famshme u bë, ndërsa unë isha ende në shtëpi i sëmurë dhe me një ndjenjë të rëndë faji se futa tim atë në një konflikt trepër të madh. Nuk ndjeja më që “ja kisha hedhur pa lagur”. Ndoshta të njëjtën gjë si unë mendonte edhe ime më, sepse nuk i pëlqente konfrontimet, por nuk mund ta kundërshtonte babanë. Autoriteti i tij në familje ishte absolut.

Mbledhja “e pazakontë“ kishte vazhduar disa orë dhe me siguri që më të shumtët e mësuesve nuk kishin folur dhe ata që ishin ngritur kishin mbajtur anën e drejtorit dhe mësueses. Ndoshta të gjithë(me përjashtime të vogla) e quanin kërkesën e Andon Marës absurde, sepse koha ishte e tillë, që autoritetit i jepej të drejtë edhe kur gabonte. Por jam i sigurt gjithashtu që argumenta të kundërshtonin mençurinë e tim eti nuk kishin.

Ajo ngjarje më mbeti si “tatuazh “ i keq në kokë, se gjithmonë mendoja që kisha vënë babanë tim në një pozitë të vështirë ndaj opinionit të kohës dhe mësuesve. Ndoshta kjo pat ndikuar edhe në namin tim prej “shejtani” në të gjithë trupën mësimore, por isha i sigurt se ai nam do më dilte edhe pa mbledhjen në fjalë.

Vetëm kur u bëra vetë baba dhe kisha nisur të kuptoja më shumë nga jeta (sistemi shoqëror pat ndryshuar) kuptova se sa i mençur dhe “perëndimor” në botkuptim ishte im atë. Ai nuk mbronte të birin, por një krijesë të vogël, në procesin e rritjes që abuzohej marrëzisht nga të rriturit. Nuk ishte e rastit që ai lexonte Rusonë dhe mësuesit e gjorë nuk lexonin as Makarenkon.

Mund ta kishte patur shumë të lehtë të shkonte të nesërmen dhe të takonte mësuesen dhe t’i thoshte “djali im ka gabuar rëndë, por nuk do e përsërisë se do i flas unë!” dhe të gjithë “të rronin të lumtur dhe të gëzuar”. Ai zgjodhi rrugën e vështirë, atë të përballjes me opinionin e prapambetur dhe që i kishte sjellë jo pak telashe në jetë. Zgjodhi rrugën e drejtë edhe pse kjo mund të ndikonte në notat e mia dhe të sime motre.

Ishte 45 vjeç dhe kishte pjekurinë që unë nuk e kam edhe sot, edhe pse kam mësuar shumëprej tij.

Zgjodhi dinjitetin, që më bën të qaj me dënesë ndërsa i shkruaj këto rrjeshta.

Sepse ishte ndër njerëzit më të drejtë dhe më perëndimorë që kam njohur!

O zotëri!

Këto dy fjalë më tha në telefon, një mësues që jeton në Atdhe. E kisha dëgjuar edhe më parë këtë dyfjalësh ose për të qënë më i saktë, fjalën “zotëri” në rasën thirrore.

Për një çast më bën të ndjehem mirë, se nuk kam qënë i mësuar në Shqipëri të më drejtoheshin me këtë fajalë nderuese. Kur pata arritur moshën e “zotnillikut” ishte ende Diktaturë dhe unë nuk kualifikohesha as për t’u thirrur “shoku Fistëk”, sepse isha një punonjës i thjeshtë në një ndërmarje gjithashtu të thjeshtë. Edhe në ndonjë mbledhje të rrallë në “Ministrinë e Tiranës”, kur më ishte kërkuar të flisja nuk më drejtohej njeri me “shoku”. Thjesht me emër ose “përfaqësuesi i Korçës”.

Këtu ku jetoj më drejtohen shpesh me “mister”, por nuk ka tingëllimin ofiqar, që ka fjala në shqip. Diçka më ndryshe kur më thonë “xhentëllmen”, por dhe atëhere nuk ndjehem i përshtatshëm dhe i pyes “ku e shikon xhentëllmenin ti?”

“O zotëri!” me theksim dhe zgjatje të i-së, që përdori mësuesi dhe e kam dëgjuar edhe nga ndonjë mësuese, nëpunëse apo funksionar i lartë në Korçë është qortues. Të bën të ndjehesh më i dhj...se në çastin e parë, kur i drejtohesh bashkëfolësit për t’i kërkuar diçka, ose për t’i kujtuar që disa ditë më parë të ka thënë të tjera gjëra.

Do isha ndjerë më mirë të ma tha thoshin “tullë“: “O koqe kandari!” se ashtu e dëgjoj thirrjen me zë të lartë dhe autoritar “O zotëri!” Të paktën, kështu nuk ndjehesh edhe i përçmuar edhe i tallur. Thjesht i përçmuar.

Ose kur të thonë: “Po jo mor zotëri!” dhe shtrembërojnë buzët dhe sytë dhe ti e kupton se jo vetëm e ke gabim, por dhe po i humb minuta të vyera bashkëfolësit ofiqmbajtës që ke para. Eshtë më “e nderçme” të të thonë: “Pa ik pirdhu që këtu se nuk ta kemi ngenë!” dhe të ta përplasin derën në surrat. Se ashtu fiton edhe të drejtën morale të shkallmosh derën dhe t’i sulesh nëpunësit të lidhur ngushtë me partinë në pushtet dhe që të ka përcjellë pa shumë ceremoni.

Por bashkëatdhetarët e mij nuk e humbin gjakftohtësinë dhe me mirësjellje (me zë të lartë) të thonë: “O zotëri!” ose “Po jo mor zotëri!” dhe ti çarmatosesh. Nuk ke më asnjë argument në favorin tënd. Tjetri të ka thirrur zotëri dhe edhe pse mund të jesh ndjerë si “m.. i shtypur” nuk ke asnjë të drejtë t’i kërkosh llogari se nuk të ka trajtuar si duhet. Të është drejtuar si dikush që ke vlera, prona dhe personalitet. Një zotëri.

(Diçka më e ngrohtë, që tregon edhe pak afinitet është shprehja që përdorin disa funksionarë, që kanë punuar edhe në Tiranë dhe të mohojnë kërkesën duke të thënë: “Po jo mor’ burr’ i dheut!” dhe kjo të bën të ndjehesh mirë edhe pse të çarmatos nga idea se mund të ankohesh më lart, në Ministrinë e Tiranës.)

Një shoku im, që gajaset kur lexon rreth temave të tilla të Mëmëdheut do tregonte ndonjë mesele të vjetër të sajuar me Tore By..., ku i famshmi homoseksual i viteve ‘70-’80 i Tiranës i drejtohej bashkëfolësit : ”O zotni ke nërmen’ apo jo se un’ vdiqa!”, por unë nuk gajasem aspak kur më thonë “O zotëri!”

Se veç zotëri nuk ndjehesh kur ta përplasin në fytyrë pushtetin e tyre disa ronxhobonxho dhe ronxhobonxheshka të zyrave të shumta të Institucioneve të Mëmëdheut të dashur.

Shtëpia e Kondilëve

Nuk di nëse emri “shtëpia” i shkon banesës së Kondilëve, e ndërtuar në kohn e lulëzimit të Korçës. Ndoshta është më mirë ta quajmë Palacina e Kondilëve.

Falë një shokut tim arkitekt, mjaft i vëmendshëm ndaj fotove të vjetra në Internet, herë pas here marr foto të vjetra të Korçës, të cilat jo vetëm më çmallin me qytetin e lindjes, por dhe më bëjnë të kuptoj më mirë fazat e zhvillimit të tij urbanistik dhe arkitekturor.

Gjithashtu, thuajse të gjitha pjesët e qytetit të paraluftës, më sjellin kujtime, që lidhen me mua ose me prindërit e mij. Ndërtesa në foto më sjell jo pak.

Si u shtetëzua, banesa e Kondilëve ishte caktuar të bëhej Muzeu i zonës së Korçës. Ishte një orientim nga lart, që në qytetet e mëdha të ngriheshin muzeume, të cilat nuk kishin ekzistuar deri në atë kohë në Shqipëri. Drejtor i Muzeut ishte shkrimtari Nella Sinaeri, por nuk kishte ende muze, por vetëm një dhomë-depo me një inventar të kufizuar. Babanë e shkarkuan si drejtor të Radio-Korçës dhe e vunë drejtor të Muzeut, ndërsa Nella u caktua në vend të tij në Radio.

U bë një punë e madhe për grumbullimin e materialeve nëpër gjithë rrethin, ku Andon Mara u ndihmua nga disa vullnetarë të apasionuar pas historisë, si dhe nga nëpunësit e lokaliteteve të Korçës. Pas një viti e gjysëm pune grumbulluese dhe sistemuese, babaj i ndihmuar nga vullnetarët, bëri edhe shpërndarjen dhe vendosjen e eksponateve dhe Muzeu hapi dyert për vizitorët. Në disa dhoma të katit përdhe jetonte ende një nga familjet e pronarëve. Të gjitha këto në harkun kohor 1950-1952.

Në vitin 1992, nuk di se pse rrija në një stol në lulishten përballë spitalit. Edhe tani çuditem sepse ishte një vend ku nuk më ka qëlluar ndonjëherë të pres. Ishte fund dimri, por ishte një mëngjes me diell dhe pranë meje në stol, po merrte rrezet e diellit në Lindje edhe një i moshuar. Ishte fjalëpak, por duket se po rrinim më tepër se 15 minuta dhe një çast më pyeti se i kujt isha. Kur i thashë, i shndritën sytë dhe më tha: Të jesh krenar për atë baba! Na ka lënë të rrinim në shtëpinë tonë, që ishte bërë Muze kur donin të na nxirrnin.

Më erdhi mirë edhe pse e dija pak historinë. Një teknik ndërtimi i quajtur Pavllo Fundo, ma kishte përmendur një vit më herët. Dukej që kishte lidhje farefisnore me Kondilët.

Nuk e pyeta plakun se si e kishte emrin dhe nuk e pashë më kurrë. I kishte kaluar të tetëdhjetat.

Kur shkruaja librin “Biseda të pakryera me babanë“ mesa materialeve të akuzës dhe mbrojtjes për përjashtimin nga Partia, ishte përmendur edhe ngjarja me Kondilët. Akuzuesit e cilësonin si “rënie në pozitat e borgjezisë“. Një nga “borgjezët” duhet të kishte qënë plaku i gjatë që ngrohej atë mëngjes dimri me mua në lulishten përballë spitalit.

U ndjeva vërtet krenar për babanë tim, që i përkiste atyre komunistëëve njerëzorë, që kishin dashur një botë të njerëzve të drejtë dhe të barabartë dhe për këtë i kishin ndëshkuar. Prej kohës si drejtor i Muzeut nuk kishte mbetur më në Parti dhe kishte pasur edhe telashe të tjera, por nuk e kishte ulur kurrë kokën.

Pat jetuar me dinjitet në një kohë kur të ishe me dinjitet nuk ishte aq e lehtë.

Kondilëve duhet t’ju ketë qënë kthyer prona që në fillimet e viteve ‘90. Por kurrë nuk e kishin harruar një të mirë të vogël që ju kishte bërë shkrimtari Andon Mara. 

Kreshma, iftari dhe ngritja shpirtërore

Ndonëse me disa ndryshime në kohë, në varësi të kalendarëve të ndryshëm, duket se tre fetë abrahamike, kanë shumë pjesë të riteve të tyre të ngjashme. Unë këtë e di jo se jam ndonjë studiues i feve dhe as militant ateist, që dua t’ju gjej të metat, por se këtë vit vendosa të mbaj kreshmë. Dhe dy ditë pasi nisa kreshmën filloi edhe Ramazani. Besoj se agjërim të ngjashëm në këtë periudhë duhet të kenë edhe hebrejtë (ata që nuk janë majë avionëve bombardues).

Arsyeja kryesore që nisa kreshmën këtë vit (e kam bërë edhe ndonjë vit tjetër) është se ndjeva që muajt e fundit isha bërë shumë agresiv në shkrimet e mija. Kanë qënë jo vetëm më të shumtë në numur, por edhe denigrues në shumë raste. Veçanërisht ndaj politikanëve të të dy anëve të oqeanit, këngëtarëve të serenatave dhe lepujve të butë. Nuk mbante më ujë pilafi sepse kishte shumë yndyrë shtazore, ndaj duhej të nisja menjëherë një katharsis.

E nisa me një Ndjesë të fortë dhe të pashembullt për natyrën time, që i drejtohej Niko Peleshit dhe të nesërmen “e preva” mishin. Një javë më vonë, sipas konsultimeve edhe me një njohëse të mirë të proçedurave kreshmore, ndërpreva të gjitha ushqimet që mund të kishin edhe përmbajtjen më të vogël shtazore. Nuk di nëse këto me pak shtazorkë, i quanim “të burbuletura” në fëmijëri, por pavarësisht nga cilësimi unë nuk i vura më në gojë. Në frigoriferin e pastruar kam vetëm karrota, panxhar të kuq, repka, lakër arme, hallvë susami dhe karrota. Nuk e kam bërë gabim që i kam shënuar dy herë karrotat, por kam dy lloje, një palë të qëruara e të lara dhe të tjerat si “i ka bërë i paçim Uratën!” Renditja në fjali është sipas rradhës që kanë në raftet e frigoriferit tepër kreshmor.

Pas katër ditëve të para që kam ngrënë të përpunuara dhe bruto, ushqimet e sipërpërmendura, ndjeva një lektisje në trup dhe mendova se sa mirë që është që nuk kam origjinë islamike. (Mendimi nuk ka aspak lidhje me Iranin apo me Khameinin rahmet pastë!) Agjërimin e detyruar të fesë së Muhametit do e kisha shumë të vështirë, sepse që sa lind dielli dhe deri sa perëndon duhet tëndërprisja çdo veprim që lidhet me gojën përveç frymëmarrjes. Madje edhe ato që lidhen me ndonjë karshillëk, që vazhdon me ca komplimenta të shumëpërdorura dhe që përfundon në shtrat. Edhe këto veprime lejohen vetëm kur është natë dhe kur ka rënë muzgu është shumë e vështirë t’i bësh isharete dikujt të gjinisë tjetër. Le që ku bën dot isharet kur je pa ngrënë! Do lëshohesh për iftar sa të dëgjosh topin e ramazanit dhe kur të ngrihesh nga sofra i nginjur do pëlcitesh të flesh menjëherë si derr i kënaqur. (Tuberstakfurallah, edhe derri na duhej këtu për të përdhosur agjërimin.)

Por megjithë lehtësinë e kreshmës ortodokse nëse e krahasojmë me agjërimin muhamedan, unë nuk ndjehem mirë. Nuk kam as ngritjen më të lehtë shpirtërore. Jam aq i zhytyr në mëkatin e mendimeve, sa nuk gjej rastin më të parë qët’i lëshohem dikujt! Dhe këta dikujtshat, janë njerëz tepër fetarë, si Donald Trump, një mbrojtës i zjarrtë i Krishtërimit; Bibi Netanjahu, një hebre i ardhur nga prindër ateistë por i përkushtuar për çështjen çifute dhe Edi Rama një katolik që ja kalon edhe Papës nga besimi në doktrina fetare. (Nuk po e përmend...in, Kalorësin e Ortodoksisë se s’ka nja 10 ditë që i kërkova ndjesë.)

Kjo më shqetëson pa masë!

Se le sakrificën që po bëj duke ngrënë vetëm karrota, panxhar të kuq, repka, lakër arme, hallvë susami dhe karrota, por është një sakrificë që nuk po sjell asnjë dobi. Unë jam po aq “i ngarkuar” sa kam qënë edhe në muajt para fillimit të kreshmës dhe jo vetëm që bëhem i bezdisur për të tjerët, por nuk ndjej as më të voglin afrim me Qiellin. Më duket sikur hyj thellë e më thellë zgafellave të Nëntokës. (Të mos përmend këtu dhe që në sytë e lexuesve në Mëmëdhe nuk po shndërohem dot akoma në Faktor.)

Dikush, me përvojë në çështjet kreshmore, mund të thotë se nuk duhet të humbas as durimin dhe as besimin, se edhe po mos ngrihem shpirtërisht deri të Shtunën e Madhe, mund të pastrohem nga mëkatet Ditën e Gjyqit të Fundit.

Kjo është vërtet ngushëlluese, por këtu mund të arrija edhe po të mos haja vetëm karrota!

15 vjet...llomotitje!

U mbushën 15 vjet të këtij blogu mbushur plot e përplot me më shumë postime se komente dhe me më shumë “sharje” se “afirmim të vlerave pozitive”.

“Ku endemi”, si e kam rrëfyer edhe më parë, lindi kot së koti, nga një grindje me një miken time, me të cilën më parë këmbenim rregullisht diskutime rreth “gjërave të rëndësishme të këtij Globi”! Meqënëse nuk i dërgoja dot më drejt e në “kutinë postare” të saj, thashë t’i hedh rrugëve të Internetit, se dikush do i lexojë. Njëkohësisht pata njoftuar avokatin tim, që atë vit nuk kishte shkuar akoma në Berlin, që “marrëzirat” që i dërgoja mund t’i lexonte më “kollaj” në blog.

(Po ishte edhe si “trend” i kohës, për të mos u hequr fare si “inoçent”.)

Mikja ime e pa që isha i “dëshpëruar” dhe më ripranoi në “gjirin e saj”, por mua më kishte hyrë “vedi në qejf” dhe vazhdova të postoj ide, deklarata dhe opinione rreth gjërave që i dija dhe që nuk i dija. E kam përmendur se ishte si një lloj “llomotitje me vete” rrugëve të qyteteve të vogla të Kanadasë, ku nuk më njihte njeri.

Kuptohet, që me të drejtë, shumë të njohur do mendonin se kisha “lajthitur” fare dhe këtë mund ta lidhnin me statusin tim prej të divorcuari, me “dështimin në zanat” apo me temperaturat e ulta të Kanadasë. Disa “me marifet’ më theshin të hiqja dorë, se po “diskretitoja familjen”, po i vija një njollë “Gaqo Tashos dhe shkollës Themistokli Gërmenji” dhe po “turpëroja edhe Korçën dhe Oparin”. Disa “me shumë dashamirësi” më theshin se po bëhesha “gjithollog” madje njëri syresh, “më i quti”, më sugjeroi të shkruaja edhe për “Ditën e Minatorit”.

Unë shkrojta edhe për Ditën e Minatorit, për të treguar faqe Internetit se jo vetëm dija shumë, por nuk më bëhej vonë për insinuatat e miqve dhe dashamirësve.

Pas 15 vjetësh kam kuptuar se as jam bërë më “budall”, dhe as më “ i qut” nga të “shkruarat me vete” ndërsa endem pa e ditur se Ku shkoj.

Një bashkëmoshatare, që ende jeton në Mëmëdhe, një ditë më kërkoi t’i përgjigjesha sinqerisht, se a do kisha shkruar nëse do isha ende në Korçë dhe nuk do kisha emigruar. Ju përgjigja “Nuk e di!” sepse vërtet nuk jam i sigurt nëse kjo do ndodhte. Mes shumë arsyesh që do rrjeshtoja në favor të “mosshkrimit” do ishin “preokupimi me projekte dhe ndërtime”, “pesha konservatore e opinionit”, “një lloj hezitimi për të mos mbetur pa bukë“, por mbi të gjitha, që nuk do e kisha “mendjen e hapur” nga gjërat që mësova në këtë Kontinent.

Fakti që vazhdoj të shkruaj (herë itensivisht dhe herë rrallë) tregon se ende mendoj se “cazzature” që shkruaj janë gjëra të mënçura, ashtu si i duken çdo marroku në Botë, që hap kompjuterin dhe shkruan edhe për të tjerët .

Kam kuptuar edhe se kurrë nuk do mësoj se “Ku endemi”!