Unë nuk i kam përbuzur ndonjëherë xhepistët. Madje sa më shumë kam nisur të kuptoj nga kjo botë, më është shtuar edhe respekti për ta. Sigurisht që në shkallën e hajdutëve nuk i ve më lart se ata që vjedhin pa dhunë bankat apo koleksionistët e artit, por i ve më lart se gjithë hajdutët e dhunshëm.
Se po ta marrim hollë hollë ç’farë bën një xhepist?
Ai zhvendos disa të mira materiale nga një xhep i tjetërkujt në xhepin e tij. Por ne këtë gjë na e bëjnë për ditë, dhe kanë nisur që në kohën kur veshëm rrobat e para me xhepa dhe kishim në to disa gjëra me vlerë. Na i kanë bërë dhe bëjnë qeveritarët dhe njerëzit e pasur. I vetmi ndryshim i tyre me xhepistët, është se ata kanë krijuar rregulla se si të na i marrin dhe këto rregulla i mbrojnë me gjithë institucionet e dhunës dhe të ligjit.
Por le të përqëndrohemi në xhepistët e thjeshtë dhe të lemë mënjanë të ndërlikuarit.
Në fëmininë dhe adoleshencën time, një hajdut xhepash shihej me përbuzje. Shoqëria shqiptare nuk i vlerësonte dhe ata që unë i dija si të tillë nuk kishin emër të mirë. Unë i shihja me çudi se pyesja veten se si janë në gjendje të gërmojnë në xhepat e tjetrit. Unë vetë kisha vështirësi të gjeja gjërat me vlerë në xhepat e mija. Kjo nuk më bënte t’i admiroja, se kisha parë edhe disa rreth moshës sime që hynin në burg, por gjithsesi për mua ishin një specie e veçantë njerëzore. Deri sa pashë në televizionin jugosllav një film francez të Rober Breson të quajtur “Xhepisti”. Filmi mçë ndryshoi plotësisht idenë që kisha pasur rreth xhepistëve. Si vjedhin, përse vjedhin, si i përzgjedhin “viktimat” dhe se sa mundohen që të vjedhin. Eshtë një film i shkëlqyer psikologjik edhe pse i realizuar në një kohë të largët, sikundër është viti, kur jam lindur.
E kuptoja dhe që Faqekuqi dhe Raqi Kubani, nuk ishin si xhepisti i Bresonit, por gjithsesi, disa pjesë të karakterit të tij duhet të kishin.
Në vitin 1980, bashkë me dy shokët e mij, pamë një fragment të “filmit francez”, në pistën Iliria. Ishim me pushime dhe në një nga lokalet, kur shitej diçka që pëlqehej (nuk e kujtoj në shiteshin akullore apo birra) një xhepist, në shoqërinë e një tjetri, nuk ju la xhep pa kontrolluar disave nga klientët. Ne e ndiqnim skenën gjithë admirim, se njëkohësisht nuk donim të konfrontoheshim me ndihmës xhepistin, që na shihte me inat. Edhe sot nuk e harroj burrin rreth të 40-ve, të shkurtër e tullac, që gjithë mjeshtëri mundohej të zhvendoste kartmonedha apo portofole nga xhepat apo çantat e klientëve. Ishte vërtet i aftë, por na u duk se e mbylli i pakënaqur atë 20 minutësh kontrolli të akulloreblerësve.
Për vite të tëra nuk kisha parë më skena të ngjashme, se në Korçë nuk qarkulloja me “urban”, që zakonisht është një vend i preferuar për profesionistët e xhepave. Ndonjë xhepist shumë të njohur e dinim se kush ishte dhe i qëndronim larg. Nuk na pëlqente inspektimi i xhepave edhe sikur mos kishim para në to.
Kjo deri në vitin 1996, kur për herë të parë dhe të fundit, pata si klient një xhepist të njohur. Th. kishte qënë xhepist profesionist, me disa burgosje në cv-në e tij, por ishte larguar drejt Greqisë, ndoshta edhe para se të ndërrohej sistemi. Atje ishte bërë biznesmen, bashkëjetonte me një ruse dhe kishte mbledhur para për të ndërtuar një shtëpi të madhe, në vend të shtëpisë së prindërve. Kishte ngritur një kompani pa liçencë, në biznesin që njihte më mirë- atë të inspektimit të xhepave dhe të transferimit të të mirave materiale. Nuk punonte vetë në terren, por stërviste fëmijë që sa kishin hyrë në adoleshencë dhe kishte krijuar me ta marëdhënie kontraktuale. Biznesi i kishte ecur.
Hyri në zyrën time në orarin që ishte lënë takimi dhe më befasoi me veshjen. Jo vetëm që mbante kostum dhe këmishë, por kishte edhe një papijon të kuq. Me shumë politesë më kërkoi që të konceptoja një vilë të madhe, aq sa mund të lejonte parcela e vogël e shtëpisë së prindërve. Më pas, gjithë mirësjellje më bëri të njohur, se do ishte në Greqi për arsye pune dhe për vilën do interesohej e jëma.
Ajo erdhi disa herë dhe projektin e mbaruam, por nuk jam i sigurt nëse e morri apo jo lejen e ndërtimit. Pas shumë vitesh, kur kam kaluar pranë shtëpisë së tij, pashë që ishte ndërtuar një vilë e vogël, por pa asnjë lidhje me projektin tim.
Ishte aq i ndershëm, sa as nuk “vodhi” idenë time të projektit!
Por u përqëndrova shumë tek e kaluara dhe nuk preka aspak se çka të bëjë e Majta dhe e Djathta europiane me veprimtarinë e xhepistave. Ata i kanë programet shumë të ndryshme ideologjikisht dhe shumë rrallë i vjedhin ide politike njëri tjetrit.
(vijon)
No comments:
Post a Comment