Friday, 27 March 2026

I afërmi nuk duhet prekur!


Një kushërirë, e cila u indinjua disa javë më parë për shkrimin ku i quaja studiuesit dhe restauratorët e Muzeut Mesjetar, bujkrobër, më kritikoi rëndë për një shkrim ku kisha prekur një të afërm. Më shkrojti me gërma kapitale : I AFERMI NUK DUHET PREKUR! Mua kapitalet më tronditën, por nuk e humba plotësisht dhe si mbrojtje pyeta se deri në cilën gradë janë të paprekshmit, (Kisha parasysh politikën e ndjekur nga Partia gjatë luftës së klasave, ku përcaktoheshin saktësisht se cilët të afërm duht të persekutoheshin për fajin e të afërmit antiparti.) Kushërira më shkrojti :Pa diskutim që të paktën deri në kushëriri i dytë! Kjo më lehtësoi, se po të kishte shkuar një gradë më larg, atëhere i binte që të përfshihej e gjithë Korça ortodokse, një pjesë e Tiranës , Selanikut dhe e Bostonit. Kë të shaja dhe demaskoja pastaj?!

Po edhe kushërinj të dytë, që ishin ende gjallë (të vdekurit nuk i hanë as arinjtë) ishin mbi 186 dhe po t’ju shtonje edhe gratë e fëmijët (ndonjë kishte edhe ilegalë) bëheshin shumë. Kuptohet që këtu nuk hynin kushërinjtë e parë, që sipas kriterit ishin nga të parët “të paprekshëm”. Ndaj duke parë se duhet të bëj dy shkrime në ditë për blogun, edhe ky numur “i të paprekshmëve” më dukej i madh, Sepse rreth 70% të shkrimeve të mija janë për Korçën dhe më të shumtët e kushërinjve të dytë janë në Korçë.

Ndaj “mora zemër dhe i thashë“ se pse nuk duhet ta kisha prekur të afërmin në fjalë. Ajo më tha se unë nuk kisha idenë e jetës së tij, se ç’kishte hequr nga Diktatura dhe përfaqësuesit më të këqij të saj, dhe se ndërsa unë studioja në Universitet në sajë të Enver Hoxhës, ai vuante në internim. Ndaj dhe çdo gjë që mund të ndodhte sot ishte e justifikuar nga e kaluara e hidhur.

Të kaluar të hidhur kemi pasur të gjithë dhe unë jam pakëz i metë, por jo aq sa të mos kuptoj se e imja ishte “mjaltë“ krahasuar me të hidhurën e tij. Vetëm që nuk jam në gjendje të lidh dy gjëra, që më duken tejet të ndryshme dhe që janë karakteri dhe vuajtjet. Ose më shumë se të ndryshme, të tilla që mund të ndikohen nga njëri tjetri. Për shembulll që vuajtjet nën një Diktaturë, të të bëjnë njeri pa shtyllë kurrizore. Sepse ato mund të kenë ndikuar tek njerëz të caktuar për të marrë vendime jo të pranueshme, mbase edhe të bëhen bashkëpuntorë të Diktaturës, por kjo nuk është çështje karakteri. Njeriu nuk arrin dot të përballojë presionin dhe mund të pranojë të bëhet spiun. Madje edhe mund të dëshmojë në mënyrë të rremë ndaj dikujt tjetër i detyruar. I detyruar nga instikti i Mbijetesës. Por kjo sërish nuk lidhet me karakterin. Dikush që di se çështë e Mira dhe e Keqja, di që edhe pasi të ketë bërë një gabim ose dy nën një trysni të paimagjinueshme, në një kohë tjetër, kohë lirie, të dëshmojë karakterin e tij të vërtetë.

Të gjitha këto janë diskutime në teori, sepse i afërmi im as ka qënë bashkëpunëtor i Sigurimit dhe as ka dëshmuar kundër diku tjetër. Madje sikundër ka treguar vetë, është tallur keq me sigurimsat kur ja kërkuan bashkëpunimin. Edhe në një gjyq politik në kohën e terrorit, edhe pse i internuar, kishte pasur kurajën të ngrihej dhe në sy të xhelatëve të mbronte kolegun që dënohej me 25 vjet burg.

Ato për të cilat unë e “prekja” ishin sjellje tepër të dyshimta të një kohe të lirë, kur askush nuk të detyron as të “lëpish by... pushtetarësh dhe njerëzish të pasur” dhe as tregosh histori dhe përralla të së kaluarës, që nuk kanë ndodhur ndonjëherë. Këto kanë të bëjnë me karakterin dhe nuk kanë asnjë lidhje me vuajtjet dhe as janë të diktuara nga vuajtjet.

“Po kush je ti që të gjykosh njerëzit në përgjithësi dhe të afërmin në veçanti” më tha kushërira dhe më zuri gafil. Se vërtet të drejtën për të gjykuar të tjerët e ka vetëm “Ai që i paçim uratën!”. Madje shtoi se a e kisha parë veten në pasqyrë. Dhe unë i mundur, ju drejtova pasqyrës dhe pashë në të, të njëjtën fytyrë idiote, të cilën e kisha parë në mëngjes ndërsa “ujdisja” pak mjekrën. E pyeta fytyrën idiote që më shihte:

Ke surrat ti të demaskosh të tjerët dhe veçanërisht të afërmit?”

Përgjigjen e mora nga vetë objekti i qelqtë që tha:

“Ti nuk ke asnjë të drejtë të gjykosh njeri, por ke të drejtën që ka edhe më i thjeshti mes njerëzve, që Pasqyrën t’ja u vesh para të gjithëve për ta parë veten. Sepse kjo nuk është as pabesi dhe as mungesë karakteri. Eshtë një veprim i thjeshtë dhe i domosdoshëm në këtë jetë. Nëse fytyra që ata shohin në Pasqyrë është e shtrembër, sërish nuk është faji jot por i Pasqyrës!”

Dhe pasi dëgjova këto fjalë unë u ktheva në anën tjetër të shtratit dhe lëshova disa gazra për tu lehtësuar.


No comments:

Post a Comment