Tuesday, 25 August 2026

Skulptori Ladi Topi


Nuk dija nëse ishte më mirë ta quaja skulptor apo qeramist Ladin, sepse ai e pëlqente shumë qeramikën dhe kishte studiuar për arte të aplikuara. Por më pas ai punoi shumë edhe në materiale të tjera, ndaj mendoj se është më e saktë ta quaj skulptor. (Ky shkrim nuk është promovues i veprave të rij për ndonjë qëllim komercial, por thjesht kujtime rreth një artisti dhe miku.)

U njohëm rastësisht në qershor 1984, kur na caktuan në një dyshe për të bërë disa projekt-ide për një konkurs për Lapidarin e Cifligut. E fituam konkursin dhe më pas erdhi koha e realizimit, që ishte më e vështirë për Ladin, se duhet të realizonte dy relieve të mëdha, që kulmonin me dalje nga sfondi i Flamurit i një figurë partizani. Koha ishte shumë e shkurtër dhe idenë e Ladit për figurën e partizanit e realizuan treshja Bilbili, Xhane, Dollaku. Ladi realizoi relievin me figurën treshe të luftëtarëve për Pavarësi. Relievet u derdhën në beton dhe janë edhe sot, ndonëse shihen me vështirësi nga rruga.

Më pas, për çudinë tonë , na ftuan edhe në një darkë për kremtimin e 40 vjetorit të Clirimit, ku besoj se unë 25 vjeç dhe Ladi 26 ishim më të rinjtë mes veteranëve dhe partiakëve. Na vinte për të qeshur se ndjeheshim krejt të huaj për atë “sebep”.

Më pas patëm një miqësi dhe bashkëpunim të mirë. E vlerësoja shumë për shijet fine në art, si dhe për cilësitë njerëzore. Edhe ai me qetësi nuk ma prishte edhe kur unë isha më “agresiv” se sa duhej. Bëmë disa gjëra në Ekspozitën Popullore, disa projekte-skulptura për një Park Lojrash tek Parku, që nuk u realizuan dhe ndonjë tjetër në Muzeu i Arsimit, që tani nuk e kujtoj.

Kishte shije, mendim dhe vetëpërmbajtje. Më kujtonte pak cilësitë e piktorit Rafail Dembo, të cilin e njihja se studion e kishte dy kate mbi apartamentin tim. E njëjta qetësi, i njëjti vlerësim për artin, i njëjti jokonformomizëm dhe cigaren nuk e ndanin të dy. Nuk di se sa e kishte njohur Ladi Rafailin.

Në vitet e fundit të Diktaturës flisnim hapur kundër saj. Nuk kisha asnjë droje të flisja me Ladin.

Për fat të keq, Liria nuk solli për skulptorët të njëjtën “begati” si për piktorët. Kuptohet që një privat e ka më të lehtë të blerë një peisazh se sa një skulpturë. Për sa i përket shtetit, ai nuk ka qënë i pasur, ose ka ndjekur politika klienteliste dhe nuk e di se sa ka pasur mundësi të punojë Ladi. Para disa muajsh më zuri syri që kishte bërë një ekspozitë me një piktor dhe kjo më gëzoi.

Unë kam 29 vjet larg Korçës. Ladin nuk e kam takuar dot asnjëherë gjatë vizitave të mija në qytet. Edhe kur e telefonova për promovimin e librit tim “Biseda të pakryera me babanë“ nuk ishte mirë me shëndet.

Por mirënjohjen për një artist bashkëmoshatar nuk e kam zbehur kurrë.

Suksese në krijimtari miku im Ladi!

No comments:

Post a Comment