Ata, të cilët nuk e kanë lexuar kryeveprën e Servantesit, por kanë një ide të vagët, të një plaku tuaf, që lufton me mullinjtë e erës, e përçmojnë “kalorësin me fytyrë të vrerosur”, si dhe ata, të cilët dashje pa dashje ngjasojnë me të. Shumë vite më parë, i thashë një shokut tim: “Mos lufto me mullinjtë e erës së Korrupsionit” dhe ai parapëlqeu të përdorte një ilustrim të bukur të Daumier, të Don Kishotit dhe Sanço Pançës.
Kemi qënë me fat që kemi lexuar përkthimin shumë të mirë të Fan Nolit dhe nuk di nëse ka pasur më vonë përkthime më të mira. Gjithsesi është një kryevepër që duhet të jetë në bibliotekat personale.
Por nuk dua të zgjatem në veçoritë e kësaj vlere të padiskutueshme të Njerëzimit, por të prek pak atë donkishotizmin, që është brenda cilitdo, si dhe “rolin”, që mund të kenë “Don Kishotët” e sotëm në shoqërinë njerëzore në përgjithësi dhe në atë shqiptare në veçanti.
Le ta thjeshtëzojmë pak figurën tepër komplekse të “kalorësit” që rron në kohën e kalorësve të Tryezës së Rrumbullakët. Një njeri “i pj.... nga mendtë, që nuk arrin të kuptojë realitetin”. Po përmend dy shembuj shumë të largët nga njëri tjetri, për të nënvizuar idenë se nga “Don Kishoti” i gjithkujt brenda nesh, botës nuk i vjen ndonjë e keqe.
Një shok i mirë i imi, që nuk është më mes nesh, shumë i kënduar, por edhe fizikisht i fortë, ishte kthyer në Tiranë pasi kishte qënë 5 vjet në Gjermani prej vitit 1991. Në një “incident” me dy makina, ishte përplasur me dy oficerë policie të veshur civilë dhe pasi nuk ishte arritur të sqarohej ishte i gatshëm të rrihej me ta. E morrën në makinë dhe e shëmbën në dru në një nga birucat e policisë. Njëri nga oficerët ishte një kriminel, që përfundoi më vonë i vrarë me bombë të telekomanduar. Shoku më tregonte 10 vjet më vonë duke qeshur:” Mua më kishte mbetur sahati në Tiranën e viteve ‘80, kur një mosmarëveshje me fjalë zgjidhej me një duel grushtash të ndershëm” dhe gajasej kur ma tregonte.
Rasti i dytë është i të shumënjohurit A.J.Muste, pastorit pacifist amerikan, që në kohën e luftës së Vietnamit, rrinte natën para Shtëpisë së Bardhë me një qiri të ndezur pa pyetur se ishte ftohtë apo binte shi. Një gazetar e pyeti: “Mendon se duke ndenjur kështu në shënjë proteste mund të ndryshosh këtë shtet?” Muste u përgjigj: “Jo. Por e bëj për vete, që ky shtet mos më ndryshojë mua!”
Shumë nga mendjeshkurtërit “realistë“ do talleshin edhe me shokun tim edhe me Musten duke i quajtur torollakë. Por janë pikërisht këta “torollakë“ që jo vetëm nuk i sjellin ndonjë të keqe botës, por mbajnë të gjallë shpresën për një botë më të mirë.
Jo “dinakët” që kalojnë ditën “rrumpallë“ në një kafene duke u ankuar dhe duke u tallur me “Don Kishotët”, që mundohen të bëjnë diçka të kohës së Kalorësve të Tryezës së Rrumbullakët.
No comments:
Post a Comment