Kush e solli Di Lanan në PS?

Në një diskutim të ashpër, plot argumenta pro, kundër dhe asnjëanëse, unë dhe dy miq të mij, donim t’i nxirrnim fundin, një ngjarje shumë të rëndësishme për jetën e trevave tona dhe që është:

Kush e solli Nicolo Di Lanan në PS. (Për ata që “nuk din me i dhon italishtes”, Nicolo Di Lana nuk është tjetër veçse Kryetari i Kuvendit të Shqipërisë- Niko Peleshi.)

Këtu do hidhet sërish avokati im, nga zyra e tij në Lion, duke thënë se ëse humbas kohën time të vyer me çështje të 20 e kusur viteve më parë dhe që nuk kanë asnjë rëndësi për mua, por unë do i përgjigjem se kohë kam me bollëk dhe diskutimi me dy miqtë e mij nuk ishte aspak i provokuar apo i qëllimtë.

Pa hyrë në hollësi se si nisi diskutimi unë po paraqes menjëherë pozicionet e tre diskutuesve:

- Unë mbroja variantin se Di Lanan tek PS e solli një biznesmen i rëndësishëm në qytet për të balancuar raportet intelektuale PS me PD, të cilat deri në atë kohë anonin nga PD-ja. Për shembull PS-ja kishte një kryetar të ardhur nga fshati me profesion ndoshta “agranom”, që nuk mund t’i përgjigjej kërkesave të sofistikuara të elektoratit ish-punist. Nga ana tjetër PD-ja kishte në krye dy “agranomë“, që jepnin edhe mësim në Universitet. Po ashtu udhëheqësi PS-ist ekzistues nuk mund të ishte në pararojë të programit të ardhshëm të Rilindjes Urbane, që po përgatitej në Qëndër të Tironës.

- Miku im nr 1 këmbëngulte që nga PD, Di Lanan e importoi Ben Blushi, i cili i trembej rivalitetit me Peleshin në betejën e ardhme për zgjedhjet parlamentare, që mund t’i rrezikonte vendin e deputetit dhe karrierën e ardhme si ministër, ku në të ardhmen mund të bënte “noji lek”.

- Në kundërshtim me ne të dy, mikja ime nr 2, parashtronte tezën që ishte PS-ja që shkoi tek Di Lana dhe jo Di Lana tek PS-ja. Ajo mbronte me zjarr dhe fakte, që kishte ndodhur dukuria e njohur që në Mesjetë“ nuk shkon Muhameti në mali, por mali tek Muhameti”. Ajo rrjeshtonte potencialin intelektual të Nikos, gjuhët e huaja që zotëronte, mes të cilave edhe disa dialekte romishte, si dhe emigracionin e shkurtër në Gjermani, ku mendohej se ai kishte qënë shumë pranë rretheve të rëndësishëm të CDU.

Për shkak të qëndrimit në pozita të palëkundura të treshes, edhe mungesën e njohur të tolerancës sime në dialogje dhe trilogje, diskutimi vazhdoi për orë të tëra dhe nuk mundëm të arrinim në një përfundim. Gjithashtu situatat e ndërlikuara në Tiranë, me çështjen Ballukja, AKSH-i dhe Bordi i Paqes, nuk na krijonin mundësinë që të shkëputnim Kryetarin e Kuvendit për një bisedë 30 sekondëshe që t’i përgjigjej pa ekuivoke pyetjes:

- Ore Nikshi kush të morri ty nga PD e të solli në PS?

Ndaj pa u tundur nga istikamet ne vazhduam të hamendësonim (ashtu si tek “Kush e solli Doruntinën?” e Kadaresë) se ç’kishte ndodhur dhe kush ishte fajtori.

Dhe po si tek Kadareja thamë se përgjigja më e qartë dhe njëkohësisht më e turbullt, sa shteruese dhe aq hipoteza ndjellëse ishte se – Di Lanan në PS e solli Besa!

Jo Besa, ndonjë femër socialiste në qendër apo bazë, por Besa e shqiptarit, kjo cilësi gati hyjnore dhe për të cilën ne veçohemi mes gjithë kombeve.

Ishte Besa që Di Lana i kishte dhënë dikur Shqipërisë, se do e nxirrte nga terri komunist dhe pasi të përpiqej të rivendoste Monarkinë, të hidhej në krahun euro-socialist, si intelektual i klasit të parë dhe proeuropian me vizion.

Fati i mirë i Korçës, Shqipërisë dhe Ballkanit Perëndimor e solli që mekanizmi nëndergjësoro-kolektiv i Besës ta plotësonte premtimin e dhënë Shqipërisë në një natë me yje gushti, kur pas kthimit nga Gjermania, Peleshi shkeli tokën shqiptare dhe nisi veprimtarinë e luajtjes së pronave të paluajtshme.

Më tej vjen Historia!