Ku t’i kërkoj rrënjët e tua Forum?

Një miku im më sugjeron, që përpjekjet për të shpëtuar Korçën dhe qytetet e tjera nga “arbitrariteti” i administratorëve lokalë dhe projektuesve të huaj dhe vendas “të papërgjegjshëm” nuk duhet të jenë individuale, por “gjithëpërfshirëse”, me pjesëmarjen jo vetëm të një forumi, por të disave të tillë.

Në forumet, që mund të ndihnin për të “ngritur zërin” ishin forumet e shkollave të arkitekturës(private dhe shtetërore), forumet e mbrojtjes së trashëgimisë, ato të ruajtjes së peisazhit dhe të mbojtjes së mjedisit.

Pra Forumet ekzistojnë, bile janë jo të pakta, por thjesht duhen ngacmuar, “që të futen në lojën kritikuese për të shpëtuar qytetet”.

Forumi romak ishte një shesh i hapur, ku zhvilloheshin shumë veprimtari publike, duke nisur me tregëtinë dhe deri në diskutimet shoqërore.

Në kohën tonë, “Forumi” është një hapësirë gjigande në internet, por ndoshta nga përmasat stërmëdha nuk arrin të dëgjosh zërat, që flasin për të njëjtin “hall” që ke edhe ti.

Ndaj duhet të trokasësh në dyert e “forumeve” përkatës për të folur me forumistët. Eshtë e mira, që të jenë arkitektë, urbanistë dh e ndërtues, për të patur një diskutim me të njëjtën gjuhë, edhe pse parimet e prokjektimit, restaurimit, rivitalizmit mund të mos jenë të ngjashme me ato, të cilat ndjek ti. Por pikërisht nga përplasja e ideve mund të dalin edhe mënyra më të sakta të konceptimit të qendrave të banuara, hapësirave të gjelbërta, raporteve të ndërtimeve me këmbësorët, e sa e sa të tjera si këto, që ka mijëra vite që rrihen në “mjediset” e profesionistëve, por më tepër akoma në mes të komuniteteve.

Disa nga Forumet, ku u rreka të trokas, janë të lidhur me qeverinë dhe ndjekin parimin e “shurrdhësisë“ ndaj asaj, që përpiqesh t’ju thuash. Përgjithësisht të përgjigjen me terma shterpë si “funksionalizmi i hapësirave publike në mijëvjeçarin e ri, konsiston në një gjithpërfshirje të raportit të individit me të tërën dhe , që konsakrohen në një agora të shumëfishtë, ku mund të spikasë Sheshi “Skënderbej”, i cili konkuron edhe në Bienalen e Barcelonës, si hapësira më e përvijueshme e vitit 2018”.

Nuk më ngjan sin jë përplasje e derës së Forumit në fytyrë, se fundja nuk është faji i tyre se unë nuk i kuptoj se ç’thonë.

Në një Forum të një universiteti privat, takoj një moshatarin tim urbanist, me të cilin kemi ndarë në rini të njëjtat ëndrra për arkitekturën. Më sqaron, se e bija është punësuar nën Shkrelin, që gjithashtu ka një Forum nga këta proqeveritarët dhe edhe pse miku im, ndan të njëjtin shqetësim me timin për Tiranën, Durrësin dhe Korçën, është e mira të ndjekë karrierën e së bijës, karrierë që varet shumë edhe nga ajo ç’ka thua kundër Shkrelit, Edi Ramës dhe Alban Eftimit.

Më në fund, një rreze shprese më lind kur takoj një urbanist të vjetër, që shoqërohet nga një arkitekt i ri dhe i përkasin Forumit të Trashëgimisë. Urbanisti më thotë mënjanë “Ky është nga tanët!” dhe unë e kuptoj, që ka të njëjtin qëndrim kritik për ndërtimet në Qendër të Korçës. Filloj e “zbrazem” për ndërtimet, që mbajnë firmën e Peter Wilson dhe ndërsa arkitekti i ri miraton me kokë, urbanisti i vjetër më thotë mënjanë “Le të mos zemë emra në gojë. Më mirë të flasim për parimet”. Më vonë mësoj, se urbanisti, që nuk do të zerë në gojë emra të përveçëm, ka një lloj eskluziviteti për të projektuar në Pazarin e Korçës, Qafën e Pazarit në Gjirokastër dhe në Bezistenin e Shkodrës.

Megjithatë nuk shkurajohem se janë edhe dhjetra forume të tjera, por në të gjitha qëllon dikush, që ka motrën që punon në Bashki, nipin që porsa prêt të diplomohet si arkitekt dhe i kanë premtuar një punë në ministrinë e Kumbaros, apo është duke pritur rezultat e një tenderi ndaj nuk mund të prononcohet publikisht.

Në Forumin e fundit, atë të Mbrojtjes së Mjedisit, takoj një nga studentët më rebelë të kohës sime. E di që mjafton t’i shpjegoj se ç’ndodh me ndërtimet në vendet skandinave dhe do e kem në krah për të luftuar për kufizimin e ndërtimeve prej betoni.

Më thotë: “Më ka zënë belaja me djalin se përdor hashash dhe shkruan vjersha për Edi Ramën, Niko Peleshin dhe Mirela Kumbaron. Të paktën nuk është gay. Për momentin nuk dua ta zhgënjej!”

Atëhere nuk më mbetet gjë tjetër veç të dal në mes të sheshit dhe të thërres:

“Ku t’i kërkoj rrënjët e tua Forum?”

Miqësia Erdo-Rama

Në një shkrim të djeshëm të analistit të njohur Mero Baze, të titulluar “Erdogani si dublant i drogës, kundër negociatave” theksohet se afrimi i Ramës me Erdoganin po përdoret nga opozita si mjet për të penguar hapjen e negociatave me Bashkimin Europian, pasi dështoi propaganda e kanabizimit të vendit, ose ajo e lidhjes së Tahirit me trafikantëtë e drogës.

Le të pranojmë për një çast se konkluzioni i Bazes është i drejtë dhe nuk ndikohet nga qëndrimi i tij i theksuar anti-opozitar dhe pro-Ramë.

Sipas kësaj logjike, meqënëse gjendja ekonomike e vendit është e shkëlqyer dhe meqënëse asgjë nuk u provua në lidhjet e Tahirit dhe funkionarëve të tjerë të policisë me trafikun e drogës, opozita nuk ka asnjë kartë tjetër për të luajtur, por veç të “trembë“ zyrtarët naivë të Brukselit, se Rama ka lidhje shumë të forta dhe të dyshimta me Erdoganin. Pra një opozitë shqiptare miope dhe një Gjermani dhe Francë pjesërisht miope.

Në Parlamentin Europian apo edhe në parlamentet e vendeve europiane mund të ketë edhe deputetë me kulturë të pamjaftueshme, që nuk dinë se ç’është Shqipëria dhe cilat janë problemet kryesore të saj, apo edhe se ç’përfaqëson me të vërtetë Erdogani. Por shërbimet inteligjente të këtyre vendeve janë të mirëinformuar në shekuj se cila është Turqia dhe si ka ndryshuar ajo në 100 vjetët e fundit. Sidomos ndryshimi i saj në “erën-Erdogan” është ai , që i shqetëson më së shumti. Gjithashtu ata janë të informuar edhe se ç’ndodh në Shqipëri. Të mendosh se negociata mund të pengohen nga propaganda e opozitës, është një parapërpjekje për të justifikuar më pas një dështim të mundshëm.

Miqësia e Ramës me presidentin turk është demonstruar hapur nga të dy palët. Ajo ka qënë jashtë kornizave të përdorura nga kryeministrat shqiptarë në 27 vitet e fundit. Ka qënë vetë Rama, që e ka përdorur si një lloj “karshillëku” ndaj Europës, “që në rast se nuk na pranoni në Europë ne do kërkojmë shtigje të tjera zhvillimi dhe orientimi”. Kryeministrit kjo lloj loje mund t’i jetë dukur edhe si zgjuarsi gjeopolitike , që sjell “para turke” në Shqipëri dhe njëkohësisht ngut Europën “të na futë në shtrat, që të mos shkojmë me jaranin turk”.

Por kjo miqësi e tepruar, Shqipërisë i ka sjellë më shumë dëme se përfitime. Nëse duhet të themi me plot gojë se jemi europianë është shumë më mirë, që aeroporti i Vlorës të jetë një investim gjerman apo francez se sa turk. Edhe nëse vonohet edhe për pesë apo më shumë vite të tjera. E kështu me rradhë për investime të tjera strategjike turke. Investimet nga vendet me demokraci të konsoliduar janë përherë më të sakta dhe më pak të dyshimta.

Më tepër se miqësi me Erdoganin, Rama është në dashuri me modelin e qeveritarit Erdogan.

Pikërisht këtu është edhe shqetësimi më i madh i opozitës dhe Europës.

Në një demokraci hibride si e jona, promovimi i miqësisë me Erdiganin është njëkohësisht promovim i një shtetari autokratik dhe antidemokratik.

Ashtu si “sulltani” turk, Rama po qeveris këtë vend pa përfillur shtyllat e pushtetit të një vendi demokratik. Egërsia ndaj mediave, shpërfillja e opozitës, mosrespektimi i presidentëve, presionet mbi pushtetin juridik janë disa nga karakteristikat e përsëritura të stilit së qeverisës Rama.

Ndaj dhe afrimi i tij me Erdoganin “dorëfortë“, më shumë se për  arsye gjeopolitike, nga Berlini në mënyrë të veçantë shihet si një përqasje e Ramës ndaj një modeli antidemokratik qeverisës. Erdogani e mbylli vetë derën e Europës për Turqinë, me lojën e tij arrogante, megallomane dhe antirepublikane. Turqia e sotme mund të jetë më mirë ekonomikisht se 20 jet më parë, por në demokraci ka shkuar 50 vjet pas.

Ashtu si për Europën edhe për ne, problemi nuk është Turqia, por Erdogani.

Ndaj “lagavitjet” e Ramës me Taipin duhen sulmuar me të gjitha forcat nga të gjitha shtresat prodemokratike shqiptare.

Vetëm kështu mund t’i afrohemi çdo ditë e më tepër Europës.

Një vit është pak apo shumë?

Sigurisht, që varet nga fusha e jetës rreth të cilës diskutohet.

Një vit në bujqësi është përgjithësisht një cikël prodhimi ndaj duket pak; në letërsi shpesh nuk mjafton për të shkruar një roman dhe sigurisht, që romancierëve ju duket pak; në ndërtim nuk është pak, se mund të përfundosh edhe një objekt të rëndësishëm ndërsa në politikë dhe në gazetari(që është kryesisht reflektimi i të parës) një vit është shumë.

Isha kureshtar të shihja, se ç’pata shkruar në blog në fund të majit të kaluar, sepse e kujtoj si një periudhë parazgjedhjesh në Shqipëri dhe “të bollshme” edhe në opinionet e mija rreth jetës shqiptare dhe veçanërisht asaj të Korçës.

Duket që shumë pak ka ndryshuar në 365 ditë të mbushura me të shara, akuza, përgënjeshtrime, përpjekje për arrestime, përbetime ndershmërie, kacafytje parlamentare, stërkala pështymash të paqëllimta, hedhje balte me dashje, nxirrje realiteti aksidentare dhe stërzmadhime “fitoriesh”.

Edi Rama mbetet Lideri i Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë i Shqipërisë, me një vizion europian, orientim pro-Erdogan dhe xhepat plot. Largimi i tij nga pushteti duket po aq i largët edhe sa anëtarësimi i Shqipërisë në Bashkimin Europian.

Ilir Meta, hajduti më i suksesshëmi tranzicionit është President i Shqipërisë të shqiptarëve të vojtur, të ndershëm dhe të virtytshëm.

Lulëzim Basha është i njëjti shef anemik i opozitës, që edhe pse nuk mund të bëjë aq para sa bën kur është në qeveri, kënaqet me ato që i japin socialistët në formë tenderash dhe dëmshpërblimesh.

Ben Blushi është i vetmi, që ka ndryshimin më të madh, nga deputet në fundmaji 2017 dhe lider i LIBRA-s, armik i betuar i Ramës dhe përkrahës i të vobektëve, tashmë është Shef i Madh në  media dhe mik i fshehtë i Ramës  Nuk ka asnjë të dhënë nëse të mirat materiale kanë luajtur rol në këtë ndryshim.

Niko Peleshi nga “zëvendës çuni më i mirë i Shqipërisë“ është kthyer në “lider rural”, por nuk ka asnjë shenjë rritje ose rënieje në raportet me Liderin e Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë, prej ku rrjedhin edhe të mirat materiale. Tashmë i atribuoet edhe shprehja “ më mirë i pari në fshat se sa i shtati në qytet!”

Peter Wilson vazhdon me projektet publike dhe private të Korçës, si dhe me disa mjaft të rëndësishme në kryeqytet. Me stilin e tij të quajtur “brutalizmi provincial Tasmanian”, vazhdon të çudisë të gjallët, që mezi presin të shkojnë në botën tjetër për të kuptuar këto “mrekulli arkitekturore të së ardhmes”.

Këta kanë qënë “personazhet kryesore” të blog-ut dhe si duket më qartë se në një kristal të ardhur hapësirave, as nuk “kanë pjerdhur” fare brenda një viti.

Më i trondituri duket një personazh i vetëkrijuar, që hyri para një viti me pseudonim si komentues në blog, dhe që pa të drejtë unë e quajta “mi gjirizi”. Ose i zhgënjyer nga perspektivat rilindase ose i prekur në interesat personale, ai e humbi vrullin e një përkrahësi pa kushte të Ramës dhe Peleshit dhe të demaskuesit të zjarrtë të autorit të këtyre rrjeshtave. Ndoshta kuptoi, që këta të flakin jo me shumë ceremoni.

Sa pak ka ndodhur brenda një viti dhe sa pak ndryshim.

Sidomos kur mendoj, që jemi 50 vjet pas vitit të jashtëzakonshëm 1968.

“The establishment” reziston

Nga inercia e sistemit?

Nga interesat e korporatave dhe pjesëve të shoqërisë të lidhura me to?

Nga burokracia e fuqishme?

Ndoshta nga të gjitha sëbashku.

Presidenti Matarella, megjithëse në një post gati honorifik, arriti të bllokojë “qeverinë e ndryshimit” të projektuar nga “5 stelle” dhe “Lega”. Në krah të tij janë padyshim Mateo Renzi, një politikan i preferuar i Brukselit, që drejtoi Italinë për 4 vjet pa fituar kurrë në zgjedhje dhe Berluskoni, njeriu tipik i “establishment”, i përzjerjes së korporatave me krimin dhe tipiku i të pasurit , që do të gëzojë jetën hedonistike në kurriz të milionave “të vegjël”.

Dy vjet më parë, Brukseli dhe Berlini arritën të nënshtronin qeverinë Cipras, e cila kishte ardhur në pushtet vetëm në sajë të pakënaqësisë të grekëve ndaj politikave shtrënguese të Bashkimit Europian dhe institucioneve të mëdha financiare. “Rebeli majtist” Aleksis Cipras, duke ndjerë forcën e madhe të “establishment” dhe duke dashur të qëndrojë në pushtet u bind. “Rebeli” tjetër Varufakis, që nuk ndryshonte kurs u flak jashtë politikës.

Tashmë, Cipras është në politikanët më të urryer në Greqi.

Vjet, në Spanjë u shtyp një tjetër revoltë popullore, ajo e Katalonjës, me ndihmën e Brukselit. U gjetën argumenta kushtetuese për të hedhur poshtë vullnetin e popullit.

Dhe të gjitha këto kryhen nga politikanë, që nuk e heqin “popullin” nga goja, që prej mëngjesit deri në darkë. “Interesat e popullit”, “vullneti i popullit”, “thirrja e sovranit”, “mirëqënia e masave”, “vox populi” e të tjera dëngla të sëtrdëgjuara në 70 vjetët e fundit, të së ashtuquajturës “demokraci të zhvilluar”.

Tashmë, kur populli Italian, pasi ka pasur për 7-8 vjet në krye politikanë të pavotuar, duke nisur me profesor Montin, e më pas me Renzin dhe Xhentilonin, kërkoi të qeveriej nga njerëz të caktuar, që kanë plane disi të ndryshme nga të Brukselit, “establishmenti” punon në hije dhe pas shumë e shumë pengesave, arrin të bllokojë vullnetin e popullit dhe të shpjerë vendin në zgjedhje të reja, deri sa të fitojnë politikanë pro-korporatave ose të nënshtrohen të rinjtë e “5 Stelleve”.

Demokracia e sotme, që predikohet nga partitë tradicionale është një demokraci e dështuar, ose më mirë mund ta quajmë “korporatokraci”.

Në mënyrë joviolente, Italianët u organizuan për të patur një “demokraci të drejtpërdejtë“, jo tërësisht të varur nga Brukseli dhe Berlini, por nuk mundën ta realizonin.

A do kryesojnë sërish në zgjedhjet e ardhme “5 stellet” dhe “Lega”?

Kjo është vështirë të parashikohet.

Vetëm një gjë është e qartë.

Ngjarjet e kësaj së djele në Itali ishin një hap prapa i Demokracisë

Qyteti do festa, por dhe festat me “karar”(në kohën e tyre).

Strategjia e nxitjes së turizmit nëpërmjet festave lokale e ka dhënë frytin e saj në Korçë. Thuajse gjatë gjithë vitit. Korça vizitohet nga vendas dhe të huaj, që kalojnë të paktën një fundjavë në qytet dhe në rrethinat e tij.

Tradita e panaireve dhe piknikeve të para Luftës së Dytë është shpënë tashmë në një nivel më të lartë, sidomos me Festën e Birrës, atë të Lakrorit, Ditët e Europës, Ditët e Amerikës dhe të tjera të përafërta. Megjithatë, ditët me më shumë turizëm mbeten tradicionalet fetare të Pashkës dhe të Krishtlindjes. Në ato ditë Korça thuajse dyfishohet.

Duhet kjo të jetë një mësim, që festimet mijëvjeçare mbeten më të ndjekurat ndaj dhe me datat e tyre është më mirë të mos ndryshohen.

Karnavalet janë festimet më të shumëngjyrshme dhe të gëzuara për shumë qytete në Botë, duke nisur me Rion dhe Venecian dhe duke përfunduar me Nju Orlenas dhe Patran.

Karnavalet e Korçës kanë qënë më të famshmet në Shqipëri, si dhe në gjithë zonën e Maqedonisë. I gjithë qyteti (dhe jo vetëm fëmijët) festonte i veshur “rrogeç”.

Por nuk ka asnjë kuptim, që një festë me lidhje fetare, që kthehet në një dëfrim të madh, ditën e nisjejs së kreshmëve (periudhë meditimi dhe sakrificash të trupit për një ngritje shpirtërore), të çvendoset në qershor, sikundër po bëhet një traditë tashmë e gabuar në qytet.

Nëse ka dëshmi historike për festa të llojit të Bakut, ose të tjera festa pagane shqiptare, le t’i ndrohet emri dhe le të festohet me maska apo me veshje të tjera të larmishme.

“Karnavalet e Korçës” janë “Karnavalet e Korçës” dhe janë festuar gjithnjë në shkurt ose në mars, në varësi të datës së fillimit të kreshmës.

Në rast se bëhen përpjekje për të kënaqur të gjitha komunitetet, le të festohen më me madhështi edhe Bajrami, Sulltan Novruzi ose ditë të tjera fetare, sipas karakteristikave të tyre.

Diçka më shumë duhet shfletuar edhe nga fotot e traditës korçare për të patur origjinalitetin e tyre. Në font , që paraqet Bashkia për të reklamuar këtë festim paraqet maska dhe veshje tipike të Karnavaleve të Venecias, që mbeten origjinale për atë festë ku janë përdorur dhe nuk duhet të imitohen.

Një festim i Karnavaleve në kohën e duhur mund të shoqërohet edhe në periudhën e mëpasme me promovime të prodhimeve bio dhe atyre vegjetariane, të cilat janë aq të sukseshme në botën e sotme dhe ndihmojnë për një edukim më të mirë në ushqimin e shëndetshëm të të rinjve.

Tradita e jonë në përdorimin e radhiqeve, fasuleve, trahanit, petkave, turshive, thierzave, hithkave, kuvareve, cironkave të thara dhe sa e sa lloje të tjera pjatash pa mish mund të tërheqë edhe më shumë turistë, por për më tepër do ndryshojë për mirë kulturën tonë të të ngrënit, që sot për sot sundohet nga mishi.

Ndaj le të festojmë, por në kohët e duhura, të provuara nga shekujt.

Kur te penduar s’ke 2K dhe 2B, do pranosh “dëshmitarin – X”. Matematikë e thjeshtë.

Ka një sulm të përmasave titanike ndaj Babales. A thua se fati i Shqipërisë varet në karakteri i tij dhe ajo ç’ka bërë ndaj Geron Xhafajt. Të gjitha mediat që përkrahin qeverinë së bashku me deputetët socialistë, që nuk rrinë dot pa folur, si dhe “kontigjentet e përhershme intelektuale” të PS-së, si Zabiti e ndonjë tjetër, po denigrojnë sa të jetë e mundur të gjorin Veliu.

E them të gjorin, sepse “Babaleja” edhe nëse pat zgjedhur një rrugë jo të paqme në jetë, e ka paguar me burg në Itali dhe Shqipëri. Mund ta quash edhe viktimë të një kriminaliteti të përhershëm të zonës së Vlorës dhe Fierit, ku ka ekzistuar dhe ekziston një rrjet i gjërë i trafikantëve të refugjatëve dhe atyre të drogës. Të gjithë e dinë se një pjesë e mirë e pallateve të ndërtuara në këto dy qytete, janë nga pastrimi i parave të skafistëve. Babaleja dhe të tjerë si ai, janë ushtarët e thjeshtë të “brigadave” mafioze të asaj zone, krerët e të cilave ose janë të lidhur ngushtë me politikën ose kanë arritur t’ju shpëtojnë burgjeve.

Por pikërisht ndaj këtij “ushtari” ose “ish-ushtari”  janë ngritur shënjestrat e të gjithë arsenalit të lidhur me PS-në. Pritet vetëm Fatos Klosi, që të hedhë dyshimin e tij prej ish-kryespiuni, se Babaleja ka qënë agjent i “Lega Nord” dhe i Putin.

Po pse opozita dhe forcat e tjera të shoqërisë shqiptare, që nuk mbështesin qeverinë shqiptare kapen pas dëshmisë dhe “përgjimit” të një njeriu dikur të inkriminuar si Veliu?

Nuk di se sa lloj dëshmish të tjera me dokumenta apo “rrëfime” zotërojnë PD-ja, që mund të rrëzojë qeverinë Rama, por nëse nuk kanë në dorë të tjera më të rëndësishme, sigurisht që do përdorin rregjistrimin e Babales.

Ka disa njerëz, që dinë shumë për zullumet e Ramës dhe PS-së dhe, që janë flakur nga Rama, por ende nuk pendohen dhe të dëshmojnë kundër tij për hir të fëmijëve të tyre dhe Shqipërisë.

Mes tyre shquajnë 2K (Koço Kokëdhima) dhe Ben Blushi (të cilin po e quaj 2B).

Dy politikanë dhe njerëz të medias shumë të afërt dikur me Ramën dhe, që e kanë sulmuar për karakterin e tij me epitete nga më eksteremet. E kanë përcaktuar si “njeriun që po shkatërron Shqipërinë“, por megjithatë nuk paraqesin asnjë dëshmi nga ato, që mund ta shpien Ramën pas hekurave.

Mund të quhet si absurde kjo ide, se Kokëdhima dhe Blushi duhet të implikojnë edhe veten në aferat e “fëlliqura”, që kanë bërë bashkë me Ramën, por nëse duan , që Rama, “nemesis” i tyre të thyejë qafën, këtë “sakrificë“ duhet ta bëjnë.

Tek rasti i Babales përzjehen pakënaqësitë e “mishit për top”, që nuk ka arritur të mbarojë dot shtëpinë, ndërsa kapot e tij jo vetëm nuk kanë bërë burg, por gëzojnë pallatet e ndërtuara dhe lokalet e tyre, pas të cilave fshihen “thelat e mëdha” të drogës, ndërsa Babalet kanë marrë vetëm thërrimet dhe burgun.

Moralisht, Babaleja është ku e ku më lart se Geron Xhafaj dhe shefat e tij. Ndoshta burgu ja ka dhënë mësimin e hidhur të jetës.

Ai është më lart edhe se 2K dhe 2B, edhe pse dy të fundit mund të bëjnë moral në televizionet dhe gazetat, që drejtojnë.

Perëndimi nuk i denigron “të penduarit” kështu si bëjmë ne. I inkurajon edhe media, se vetëm në këtë mënyrë, mafiozët mund të shkojnë pas hekurave.

Dhe sa për opozitën, kur nuk ka dëshmi nga 2K-të dhe 2B-të, do përdorë formula me X-in, Babale.

Matematikë e thjeshtë, që mund të miratohet edhe nga Gjinushi.

Leksion nr. 2 për studentët e vitit I të arkitekturës

Ndoshta pasi ju jepet leksioni i parë, studentëtëve të arkitekturës, duke filluar me thënien e njohur të Luis Kahn “Edhe një tullë do të kthehet në diçka të rëndësishme” dhe duke e shtjelluar më tej se si një mori tullash, qelqesh, pllakash, të mirëorganizuara të frymëzojnë për të jetuar më mirë dhe më bukur.

Eshtë diçka e domosdoshme, për të nxitur fantazinë jo hapësinore por shpirtërore të atyre, që aspirojnë të bëjnë të tyren një nga profesionet më fisnike të njerëzimit.

Leksioni i Dytë, për mua duhet të nisë me këtë foto dhe të titullohet:

Si nuk duhet të jetë arkitektura e qendrës së një qyteti!

Le të themi, se leksioni nuk mbahet në Shqipëri dhe se asnjë nga të pranishmit nuk e njeh Korçën. Nëse i pyet se : “C’shikoni këtu?” si do përgjigjen vallë?

Hamendja ime është që një përgjigje mesatare do jetë:

-          Shohim një shesh ose trotuar të madh të shtruar me gurë, por me një perspektivë të mbyllur për kalimtarët nga një vëllim i rëndë ngjyrë kafe e errët, që nuk të shpie kund.

-          Ndërtime të paharmonizuara, që i bashkon vetëm një lloj qethje e barabartë e lartësive.

-          Një kullë metalike telekomunikacioni, që duket pa shumë lidhje me ç’ka e rrethon.

Kjo do ishte përgjigja e atyre, që nuk kanë kaluar kurrë në këtë shesh dhe , që nuk mund të arrijnë të përcaktojnë se ku ndodhet.

Formulimi i keq i kësaj pjese të Korçës, që ka qënë dikur e ndërtuar bukur, ka filluar shumë kohë më parë se të vinin bashkiakët e sotëm dhe arkitekti Wilson. U gabua me ndërtesën administrative (Komitetin e Partisë) dhe më shumë akoma me antenën e Postës, për të cilën specialistët e kohës këmbëngulën të ishte jashtë qytetit, por pseudo-argumentat teknike të inxhinierëve të PTT-së e bënë të detyrueshme në atë vend.

Dy ndërtimet e fundit me autor Peter Wilson dhe sidomos Biblioteka i japin dërmën e fundit këtij fragmenti hapësinor të rëndësishëm, ku duken të pafajshme tre gështenjat e egra të mbjella dekada më parë.

Përse nuk duhet ndërhyrë kështu, të rinj , që aspironi të bëheni arkitektë?

-          Sepse ndërtimet e reja janë të proporcionuara keq dhe “arrogante”

-          Sepse nuk marrin në konsideratë dritën dhe ç’kanë tjetër përreth

-          Sepse nuk sjellin asgjë të re dhe novative në një mjedis ekzistues

-          Sepse zenë një vend, që nuk duhet ta zenë dhe cënojnë peisazhin me vëllimin e tyre

-          Sepse edhe nëse i jepeshin si kuba dhe paralelpipedë një fëmije për t’i vendosur, ai do kishte pak më shumë “bon sens”.

Shikojeni dhe rishikojeni; hiqni vëllime dhe luani me to; mundohuni të shikoni diçka të bukur dhe nëse nuk e gjeni mos u dëshpëroni.

Kini mësuar se si nuk duhet të ndërtohet!